Interview Zwangerschapsdiscriminatie

‘Overheid moet doelen stellen om zwangerschapsdiscriminatie tegen te gaan’

vrijdag 17 januari 2020 Leestijd: 3 min.

‘Overheid moet doelen stellen om zwangerschapsdiscriminatie tegen te gaan’ / Dreamstime

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

vrijdag 17 januari 2020 Leestijd: 3 min.

Er moet nog veel gebeuren om discriminatie van zwangeren tegen te gaan, ziet Jessica van Ruitenburg van vakbond FNV. ‘Voor een werkgever is het gevoelsmatig nog steeds handiger om een man aan te nemen dan een vrouw.’ De overheid zou volgens haar dan ook heldere doelen moeten stellen om deze vorm van discriminatie tegen te gaan. ‘De overheid zet nu vooral in op voorlichting aan zwangeren en werkgevers, maar ze hebben geen idee of dat ook echt effect heeft.’

Bij de vakbond komen regelmatig telefoontjes binnen van leden die het vermoeden hebben dat hun contract niet is verlengd omdat ze zwanger zijn. Van Ruitenburg: ‘Vrouwen met een flexcontract zijn extra kwetsbaar. Hun contract wordt bij zwangerschap plotseling niet verlengd omdat ze ‘niet in het team passen’ of ze kunnen na hun zwangerschapsverlof alleen terugkomen op een contract met minder uren. En dat mag niet.’ 

Wanneer is iets eigenlijk zwangerschapsdiscriminatie? Een aantal voorbeelden: * Contract wordt niet verlengd terwijl de baan wel beschikbaar is * Geen salarisverhoging door de zwangerschap * Niet terug kunnen in eigen functie na de bevalling * Verlofdagen als vakantiedagen moeten opnemen of voor bezoek van arts/verloskundige vakantiedagen opnemen Bron: College voor de Rechten van de Mens

Extra pauzes

Maar niet alleen bij de verlenging van een contract lopen zwangere vrouwen tegen obstakels aan. De vakbond ziet ook dat er gedurende of vlak na de zwangerschap belangrijke arbo-regels worden overtreden. ‘In de wet is het recht op extra pauzes tijdens de zwangerschap vastgelegd. Vooral in zware beroepen of in beroepen waar je lang moet staan, zijn die extra pauzes echt nodig. Maar die worden lang niet altijd toegekend of doorbetaald. En in veel bedrijven is ook geen goede kolfruimte beschikbaar – wat wettelijk verplicht is - waardoor vrouwen ergens in een magazijn moeten kolven.’

lees ook: Drie tips over wat je kan ondernemen tegen zwangerschapsdiscriminatie dinsdag 14 januari

Toch doen vrouwen vaak weinig als ze gediscrimineerd worden op de werkvloer, zo merken wij al eerder in ons onderzoek Zwangerschapsdiscriminatie. Ook Van Ruitenburg herkent dat: ‘Soms snappen vrouwen de beslissing van hun werkgever zelfs wel of ze kennen hun eigen rechten niet. Bovendien ben je in die periode wel met iets anders bezig, namelijk het krijgen van een kind. Dan zit je niet echt te wachten op strijd met je baas.’

Zwakkere arbeidspositie vrouwen

Van Ruitenburg maakt zich zorgen over het thema omdat het de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt aanzienlijk zwakker maakt dan die van mannen. ‘Wij merken dat de flexibele arbeidsmarkt ervoor zorgt dat mensen hun leven stilzetten. Sommige vrouwen stellen hun kinderwens zelfs uit totdat ze zekerheid hebben. En net het risico lopen om hun baan kwijt te raken als ze aankondigen zwanger te zijn. Dat vind ik een slechte ontwikkeling, ook voor de samenleving.'

Uit een rapport van het College voor de Rechten van de Mens (2016) blijkt dat 43% van de vrouwen die een kind hebben gekregen te maken heeft gehad met mogelijke discriminatie wegens zwangerschap of pril moederschap. Cijfers die de overheid ertoe aanzetten om met een speciaal actieplan te komen om zwangerschapsdiscriminatie tegen te gaan. Belangrijkste pijler: goede voorlichting, betere melding en registratie én handhaving.

Maar vooral op dat laatste punt ziet Van Ruitenburg weinig gebeuren. ‘Op een gegeven moment moet het verder gaan dan alleen voorlichting,’ vindt ze. ‘De Inspectie SZW (voorheen arbeidsinspectie) heeft naar mijn weten nog geen boete uitgedeeld. Ik vind dat de Inspectie meer handhavend zou moeten optreden.’ Ze vervolgt: ‘Daarnaast moet de overheid actie ondernemen om de onderliggende oorzaak van zwangerschapsdiscriminatie, namelijk de ongelijke positie van vrouwen in te flexibele arbeidsmarkt, aan te pakken.’

Reactie Inspectie SZW

Inspectie SZW laat weten dat ze sinds 2015 bij honderden bedrijven zijn geweest om voorlichting te geven en regels te handhaven. ‘Als een werkgever tekortschiet, treden we op.’ Boetes voor zwangerschapsdiscriminatie zijn vooralsnog niet nodig geweest, zo laat de woordvoerder weten. Bedrijven krijgen eerst een waarschuwing als zij hun zaken niet op orde hebben. Is het bij een herinspectie nog niet geregeld, dan kan een boete worden opgelegd. ‘Dat is tot nog toe niet voorgekomen,’ aldus de Inspectie SZW.

 

 

Lees meer over

Werk en inkomen Discriminatie
Verkenning Research Opnames Uitzending

Discriminatie

Uitzending

Maandag 17 februari in De Monitor NPO2 om 22:15 uur: Je contract wordt niet verlengd nadat je je baas vertelt dat je zwanger bent. Of je wordt na de bevalling in een lagere functie gezet. Het zijn vormen van zwangerschapsdiscriminatie op de werkvloer. Het mag niet van de wet, maar het gebeurt wel. Hoe kan het dat dit anno 2020 nog steeds gebeurt?

Deel jouw ervaring 27 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 17 februari 2020 om 22:15  NPO2

115 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Je bent zwanger. Yes! Na de zware eerste maanden vol misselijkheid en vermoeidheid voel je je nu goed. Maar helaas blijf je niet lang op die roze wolk zitten.
Alles over dit onderzoek