Vechtscheidingen

Kinderen

Eén op de drie huwelijken eindigt in een echtscheiding. Dat aantal is al een aantal jaren min of meer stabiel. Maar het aantal scheidingen dat uit de hand loopt ten koste van kinderen neemt toe.Ex-partners zijn vaak verblind door hun onderlinge strijd en hebben geen oog meer voor het kind. Hoe zorgen we ervoor dat kinderen niet de dupe worden van vechtende ouders?

Ieder jaar krijgen ongeveer 60.000 kinderen te maken met de gevolgen van een scheiding te maken. Rond een kwart van hen krijgt te maken met ernstige problemen door ruzies die ontstaan tussen ouders. Naar schatting lopen 5.500 kinderen ontwikkelingsschade op. Dit zorgt onder andere voor leerachterstanden, depressieve gevoelens en moeite met relaties.

Ouderschapsplan

Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht onder scholieren blijkt dat steeds meer scheidingen gepaard gaan met grote conflicten en uitmonden in een vechtscheiding. Het in 2009 ingevoerde verplichte ouderschapsplan werkt averechts. Het ouderschapsplan is bedoeld om betere afspraken te maken tussen ouders over de zorg voor de kinderen. Maar voor scheidende ouders die niet meer in staat zijn tot overleg werkt het ouderschapsplan als olie op het vuur. Sinds invoering van het ouderschapsplan is het aantal conflictscheidingen juist gestegen.

Het ouderschapsplan is ingevoerd om scheidende ouders te verplichten om betere afspraken te maken over de zorg, opvoeding en kinderalimentatie. Maar juist voor de groep ouders die niet door één deur kan, werkt het ouderschapsplan als een katalysator. Bij deze ouders is er zoveel strijd dat elke vorm van overleg, bijvoorbeeld over kinderalimentatie en de omgang met de kinderen weer tot nieuwe conflicten leidt. Dit zorgt voor eindeloos geruzie en procederen tegen de ex-partner.

Gelijkwaardig ouderschap

Belangrijke oorzaak voor de toename aan vechtscheidingen is dat de huidige regelgeving, ook het ouderschapsplan, uitgaat van gelijkwaardig ouderschap. Dit leidt er toe dat steeds meer ouders menen aanspraak te maken op de kinderen en gaan dat recht opeisen. Ook het ouderlijk gezag gaat tegenwoordig uit van gelijkwaardig ouderschap. Voorheen ging het gezag na de scheiding naar 1 ouder, meestal de moeder. Sinds 1998 behouden beide ouders het gezag. Uit cijfers blijkt ook dat het aantal rechtszaken over het ouderlijk gezag explosief is toegenomen. Rond de eeuwwisseling liepen er 2000 juridische procedures. In 2015 is dit opgelopen tot bijna 6000 zaken.

Valse aangiftes

Veel ouders zijn er van overtuigd dat ze strijd voeren om het ouderschap in het belang van het kind, maar in de praktijk komt de strijd voort uit boosheid en gekwetstheid over de verbroken relatie. Vaak willen één of beide ouders genoegdoening, zo vertellen een familierechter, hulpverleners en Jeugdbescherming in De Monitor. Ouders betichten elkaar van persoonlijkheidsstoornissen als narcisme en borderline om aan te tonen dat de ander ongeschikt is als verzorgende ouder. Sommige ouders proberen door manipulaties de situatie volledig naar hun hand te zetten. Zo worden met name vaders in diskrediet gebracht, vals beschuldigd en wordt er aangifte gedaan van mishandeling of seksueel misbruik van de kinderen.

Bijzonder curator

In de uitzending vertelt raadsheer Cees van Leuven over een pilot voor de rechtbank Zeeland-West-Brabant in Breda met de inzet van een bijzonder curator. Familie- en jeugdrechters deden een proef met de inzet van psychologen en orthopedagogen bij vechtscheidingszaken. Deze bijzonder curatoren begeleiden kinderen in de strijd tussen ouders. Zij voeren meerdere gesprekken met kinderen en ouders en geven advies voor een hulptraject aan de rechter. De resultaten van die pilot worden binnenkort gepubliceerd en zijn volgens Van Leuven positief.

TV-uitzending De Monitor over vechtscheidingen, zondag 29 januari, 22.35 uur, NPO2

Lees verder
Verkenning Research Opnames Uitzending

325 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Uitzendingen

Vechtscheiding

zondag 29 januari 2017

De meeste ouders komen er bij een scheiding in redelijk overleg samen uit hoe de zorg voor de kinderen wordt geregeld. Maar hoe wordt het geregeld bij een vechtscheiding?
Bekijk uitzending

Deel dit onderzoek


Dit onderzoek is in handen van

Odette Joosten

Verslaggever

Marjolein Schut

Redacteur