Werk en inkomen / Zelfstandigen zonder verzekering

Zzp’er knalde onverzekerd tegen lantaarnpaal: ‘Je inkomen valt meteen weg’

dinsdag 09 april 2019 Leestijd: 4 min.

Inger van Nes / Fotograaf Paul Abspoel

Karlijn Vernooij

Redacteur

dinsdag 09 april 2019 Leestijd: 4 min.

'Ik was een zzp’er van 28 jaar en de wereld lag aan mijn voeten. Ik had me nooit verdiept in een arbeidsongeschiktheidsverzekering.’ Maar dan krijgt Inger van Nes (33) een fietsongeluk en heeft zij van de ene op de andere dag geen inkomen meer. We komen met haar in contact voor ons onderzoek Zelfstandigen zonder verzekering. ‘Het was mijn eigen schuld, maar de gevolgen zijn heftig’.

Van Nes studeerde psychologie en theologie en heeft op het moment van het ongeluk twee goedlopende ondernemingen. Zo was ze bestuurder van de VUvereniging en gaf ze jonge mensen advies en training op het gebied van sociaal ondernemerschap. ‘Ik werkte 5 dagen in de week en kon er heel erg goed van rondkomen. Dat veranderde allemaal die ene dag.’

Het ongeluk

Het gebeurde op 28 augustus 2014 om half vijf ‘s middags. Van Nes was op weg naar een vergadering toen ze een andere fietser inhaalde. ‘Zij maakte een slinger en ik botste met mijn fiets op een lantaarnpaal en sloeg vervolgens met mijn hoofd op de grond.’ Ze werd in kritieke toestand met de ambulance naar het AMC in Amsterdam gebracht. ‘Daar hebben ze me een week in slaap gehouden en  ben ik aan mijn hoofd geopereerd, waarbij ze tijdelijk een stukje schedel van mijn voorhoofd hebben weggehaald.’ Een maandenlang herstel in een revalidatiecentrum volgde.

Zwarte gaten

Van Nes heeft blijvend hersenletsel. ‘Er zitten allemaal zwarte gaten in mijn hersenen. En dat gaat niet meer over.’ Hierdoor heeft ze minder energie, reageert ze sterker op prikkels en heeft ze vaak hoofdpijn. Het is hierdoor voor haar onmogelijk om terug te keren in haar baan als zzp’er, waarbij ze 5 afspraken op een dag had, veel moest schakelen en het gevoel had dat ze de wereld aankon. ‘Dat gevoel is echt weg. Het letsel heeft mijn karakter veranderd. Die ‘doenersmentaliteit’ die je als zzp’er echt nodig hebt om je hoofd boven water te houden, en veel ballen tegelijk in de lucht te houden, heb ik niet meer. Ik ben tegenwoordig veel angstiger, en bang om aan dingen te beginnen. Bang dat ik het niet aan kan.’

Aangewezen op de bijstand

Van Nes had net als veel andere zelfstandigen voor het ongeluk géén arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten. ‘Daar zat geen bepaalde gedachte achter. Ik had me er gewoon nog niet in verdiept.’ In 2016 was slechts 19 procent van de 895 duizend zelfstandigen zonder personeel met een hoofdinkomen uit ondernemerschap verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. In 2011 betaalde nog ruim 23 procent van de zzp’ers premie voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering, blijkt uit cijfers van het CBS. Achteraf vindt Van Nes dat naïef van zichzelf. ‘Je staat er niet bij stil. Maar je inkomen valt echt vanaf de eerste dag weg. Gelukkig had ik wel wat spaargeld, maar als je langdurig arbeidsongeschikt raakt zoals ik, red je het daar niet mee. Ik was aangewezen op de bijstand, minder dan een derde van het inkomen dat ik als zzp’er verdiende.’  

Nooit meer 40 uur werken

Van Nes maakt plannen om weer aan het werk te gaan. Maar wat ze precies wil gaan doen weet ze nog niet. ‘Ik zal nooit meer op hetzelfde niveau kunnen functioneren als 5 jaar geleden. Ik kan hooguit één afspraak per dag hebben en niet langer dan 3 uur werken.’ Inmiddels heeft ze wel een schikking getroffen met de verzekeraar van de fietser die het ongeluk veroorzaakte. Dat geeft haar voor de komende jaren iets meer financiële ruimte. ‘Ik kan het een paar jaar redden, maar daarna moet ik echt weer aan het werk. Alles liever dan weer die verschrikkelijke bijstand in.’

Leg desnoods flyers neer met mijn verhaal!Inger van Nes, zzp'er

KvK moet starters informeren

Ze heeft goede hoop dat het haar gaat lukken. Maar ze wil met haar verhaal wel andere zzp’ers waarschuwen voor de gevolgen als je net als zij géén arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluit. Het maakt haar boos dat de overheid op dit gebied zo weinig geregeld heeft. ‘Particuliere broodfondsen schieten als paddenstoelen uit de grond, maar die keren maximaal twee jaar uit. Dat is echt iets anders dan een collectieve regeling voor zelfstandigen. Daar heeft Den Haag op dit moment geen oplossing voor’. Daarom pleit ze voor een verplichte verzekering voor zelfstandigen. Maar daar is politiek gezien op dit moment onvoldoende draagvlak voor. ‘Maar alsjeblieft, wijs starters op de gevaren zodra ze zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel,’ stelt Van Nes verontwaardigd. ‘Leg desnoods flyers neer met mijn verhaal!’

lees ook: Groeiende groep onverzekerde zelfstandigen heeft gevolgen voor samenleving zondag 07 april

Groenlinks wil verplicht gesprek aov

Haar oproep sluit aan bij het pleidooi van verzekeraar Centraal Beheer eerder deze week, om startende ondernemers te verplichten zich te oriënteren op voorzorgsmaatregelen voor arbeidsongeschiktheid. De Kamer van Koophandel zou starters hier standaard op moeten te wijzen. Uit onderzoek van de financieel dienstverlener blijkt dat een kwart van de ondernemers niet voorbereid is op arbeidsongeschiktheid. Onder startende ondernemers is dit bijna dubbel zoveel, namelijk 43%.

Groenlinks-Kamerlid Paul Smeulders zegt in een gesprek met BNR Nieuwsradio dat hij het plan van Centraal Beheer een goede eerste stap vindt. Wat hem betreft zouden belastingvoordelen zoals de zelfstandigenaftrek moeten vervallen als zzp’ers geen verplicht gesprek voeren over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. 'De zelfstandigenaftrek is ooit bedoeld als compensatie voor arbeidsongeschiktheid en pensioen', zegt Smeulders. Zelfstandigen zouden van het uitgespaarde geld een pensioenregeling en arbeidsongeschiktheidsverzekering af kunnen sluiten. Smeulders: 'Ondernemers zijn daar niet veel mee bezig, dat is volstrekt begrijpelijk, maar de effecten op termijn kunnen groot zijn.'

Op de hoogte blijven?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek. Schrijf je dan hier in voor onze nieuwsbrief. dan stuur ik je elke twee weken een update met de laatste artikelen.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Zelfstandigen zonder verzekering

Verkenning

Deel jouw ervaring 16 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 12 mei 22:40u, NPO2

105 tips

ontvangen

Werk en inkomen / Zelfstandigen zonder verzekering

Oproep

Herken jij je in het verhaal van Inger van Nes? Ben jij ook zelfstandig ondernemer en arbeidsongeschikt geraakt terwijl je géén aov had afgesloten? Dan komen we graag met je in contact!
Deel jouw ervaring

Karlijn Vernooij

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij Redacteur
Karlijn heeft bijna 15 jaar ervaring in de journalistiek. Van redacteur en planner op de binnenlandredactie van RTL Nieuws tot samensteller bij KRO-NCRV Radio 1. De overstap naar het programma De Monitor is een lang gekoesterde wens. ‘Waar je bij de radio dagelijks in hoog tempo verschillende onderwerpen aanraakt en weer laat liggen, kun je er bij De Monitor veel dieper induiken.’ Mensen in de samenleving een stem geven, mensen die ergens anders niet gehoord worden, is wat haar het meeste drijft. ‘Samen proberen iets bloot leggen, en er een oplossing voor proberen te vinden. In plaats van je laten sturen door ‘de waan van de dag’. Haar eerste onderzoek gaat over datingsites met nepprofielen. Wat haar daarin het meest treft zijn de verhalen van kwetsbare mensen op zoek naar liefde, waar deze sites misbruik van maken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het aantal zzp’ers – zelfstandigen zonder personeel – is de afgelopen jaren fors gegroeid. Maar vier op de vijf zzp’ers zijn niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid.
Alles over dit onderzoek