Gezondheid en zorg / Cosmetische producten

Zwitsal en Sudocrem halen ‘hypoallergeen’ van verpakking

zaterdag 02 maart 2019 Leestijd: 3 min.

Baby krijgt schone luier / ANP

Karen Geurtsen

Redacteur

zaterdag 02 maart 2019 Leestijd: 3 min.

In ons onderzoek naar Cosmetische producten komen we verschillende beweringen op etiketten tegen waarvan niet duidelijk is wat ze betekenen. Ook de claim ‘hypoallergeen’, die onder meer op veel babyproducten staat, roept vraagtekens op. Zwitsal en Sudocrem halen het van hun verpakking.

Vrijwel alle ouders kennen de bekende gele flessen van Zwitsal en de grote grijze pot luierzalf van Sudocrem. Daarop staat dat het ‘hypoallergeen’ is. Een reden voor veel ouders om het voor hun baby te gebruiken. Maar betekent dat dan dat er geen stoffen in zitten die een allergische reactie kunnen veroorzaken? Nee, zo horen we van fabrikanten. Betekent het dan dat er zo weinig allergene stoffen in zitten dat het onwaarschijnlijk is dat er een allergische reactie optreedt? Ja, zoiets. Maar wat is weinig? En mag iedereen dat dan zomaar beweren?

Beweringen op cosmetica mogen niet misleiden
Fabrikanten van cosmetica zetten beweringen op hun producten om ze aan de man te brengen en hun klanten informatie te geven. Je mag niet zomaar alles op je verpakking zetten. Volgens de Europese claimsverordening moeten beweringen over cosmetische producten aan bepaalde criteria voldoen. Zo moet een bewering onder meer juist zijn, er moet bewijs voor zijn en de consument moet met kennis van zaken kunnen beslissen.

Voor ieder product is er een Verantwoordelijk Persoon, meestal de merkhouder zelf. Die is -de naam zegt het al- verantwoordelijk voor wat er op de verpakking staat. De Verantwoordelijk Persoon laat een product beoordelen door een veiligheidsbeoordelaar van binnen of buiten het bedrijf. Dit is een zelfregulerend systeem. Daarbij zijn er nationale toezichthouders, zoals de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA), die de claims moeten controleren. Of dat voldoende gebeurt, is de vraag, want de toezichthouders zijn over het algemeen onderbezet, hoorden we van hoogleraar Cosmetica Vera Rogiers.

NVWA: ‘Slechts bewijs voor vier van de negen onderzochte claims’
Als consument kun je weinig controleren. Controle van claims is alleen mogelijk door analytisch onderzoek of controle van het productinformatiedossier, lezen we in een rapport van de NVWA. Zij onderzochten in 2014 en 2015 ruim 200 anti-zonnebrand- en kinderverzorgingsproducten, en controleerden het productinformatiedossier (PID) van negen producten om te kijken of ze de claims onderbouwden.

In het rapport lezen we: ‘Bij negen uitgevoerde dossiercontroles bleek dat slechts in vier dossiers de claim was onderbouwd met bewijsmateriaal.’ Ook schrijven ze: ‘In 2017 is er speciale aandacht voor de onderbouwing van claims in de dossiers van cosmetische producten.’ Die aandacht is er echter nooit gekomen vanwege een verschuiving van prioriteiten, meldt de NVWA.

Hypoallergeen product?
Hoe zit dat dan met de claim ‘hypoallergeen’? Wat zegt dat over een product? En hoe weten we of dat klopt? Gedetailleerde productinformatie geven fabrikanten meestal niet aan consumenten of journalisten, omdat het concurrentiegevoelig is. We vragen aan dermatoloog en chemicus Folkert Blok, wat hij van de ingrediënten van Sudocrem vindt. Hij constateert dat de stoffen benzyl benzoate, benzyl alcohol en benzyl cinnamate op de ingrediëntenlijst staan. Blok: ‘Die staan alledrie in de Europese lijst van 26 parfumallergenen, en fabrikanten zijn verplicht om ze te vermelden op het label vanwege mogelijke allergie boven een bepaalde drempelconcentratie.’ Blok legt uit dat contactallergie gemiddeld opvlamt bij een concentratie boven 0.8 microgram per cm2. ‘Omgerekend -bij ruwe aannames- geldt dat de concentraties onder de 0.03% moeten liggen om geen elicitatie te laten ontstaan. Of beter nog onder de 0.01%.’

Aangezien de concentraties respectievelijk 0,83%, 0.39% en 0.15% zijn, vindt Blok de formule niet passen bij een hypoallergeen product. ‘Een echt hypoallergeen product zou niet dergelijke bekende allergenen mogen bevatten, in ieder geval niet in een concentratie die een contactallergisch eczeem kan geven.’

We vragen Teva Nederland, de distributeur van Sudocrem, hoe het zit. Woordvoerder René Klasen geeft aan dat ze hypoallergeen op het product hebben gezet, omdat ze de allergenen uit de stof lanoline die in het product zit, hebben gehaald. En de andere allergenen dan? Klasen: ‘Vorig jaar heeft Teva, na een herbeoordeling van de claim, besloten om ‘hypoallergeen’ van de Sudocremverpakkingen te verwijderen. Dit omdat er naast de hypoallergene lanoline nog andere ingrediënten in Sudocrem zitten, die niet hypoallergeen zijn.’ Op nieuwe Sudocrem-verpakkingen zal de claim dus niet meer staan.

‘Zwitsal bevat slechts sporen van allergenen’
Zwitsal geeft desgevraagd aan dat ze hypoallergeen van hun producten met parfum halen. Woordvoerder Fleur van Bruggen: ‘Het bekende Zwitsalparfum bevat slechts sporen van bekende allergenen, op niveaus waarvan het hoogst onwaarschijnlijk is dat ze een allergie opwekken … volgens de wet hoeven ze niet eens gedeclareerd te worden op de verpakking bij de ingrediëntenlijst.’ Toch haalt Zwitsal ‘hypoallergeen’ eraf. Waarom dan? Van Bruggen: ‘Vanaf juli 2019 gelden er nieuwe richtlijnen, die geen rekening meer houden met concentraties van ingrediënten (dus ‘sporen’). Deze nieuwe regel is gebaseerd op exact dezelfde al bestaande wetenschappelijke feiten en dus eigenlijk niet nodig voor de veiligheid (het product was namelijk al veilig en blijft dat ook), maar wel zo duidelijk voor de consument. En daar gaat het ons om.’

Meer weten? Kijk zondag 3 maart naar onze uitzending (22:35 uur, NPO2). Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Schrijf je hier in en dan sturen we je elke paar weken een nieuwsbrief.

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid (MA) en Journalistiek & Nieuwe Media (MA) stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Persoonlijke verzorging vinden we belangrijk. En als het even kan, willen we er graag mooier, slanker en jonger uitzien dan we zijn. Daar spelen fabrikanten van cosmetische producten handig op in. ...
Alles over dit onderzoek