Gezondheid en zorg / Crisis in het ziekenhuis

Nieuws ICT in de zorg

Zorgverleners klagen massaal over rijke IT-leveranciers

zondag 08 september 2019 Leestijd: 2 min.

Ambulancebroeder verwerkt informatie / redactie

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

zondag 08 september 2019 Leestijd: 2 min.

Onder bestuurders, artsen en verpleegkundigen is zeer veel onvrede over IT-leveranciers, zo blijkt uit onderzoek van tv-programma De Monitor (KRO-NCRV) en onderzoeksplatform Follow The Money. De elektronisch patiëntendossiers die deze bedrijven maken, zijn gebruiksonvriendelijk en verzoeken om verbeteringen duren te lang of worden geweigerd, zo is een veelgehoorde klacht. Ook zouden de leveranciers vanwege hun commerciële belangen te weinig meewerken aan een betere uitwisseling van patiëntengegevens. Desondanks ontvangt het steenrijke Nederlandse bedrijf Chipsoft subsidiegeld en kan ze gebruikmaken van gunstige fiscale regelingen.

Uit het onderzoek blijkt dat ziekenhuizen geheel afhankelijk zijn van de IT-leveranciers van het elektronisch patiënten dossier (EPD). Zo’n EPD stuurt alles aan in een ziekenhuis, maar het is te duur en te ingewikkeld om over te stappen naar een andere aanbieder, zo stellen meerdere zorgprofessionals tegenover De Monitor. De Nederlandse markt wordt bovendien gedomineerd door twee bedrijven: Chipsoft (50 van de 75 ziekenhuizen) en Epic (11). Een duopolie én een vendor lock-in: ga je met ééntje in zee, dan kan je er niet meer vanaf.

Hun machtspositie gaat ten koste van de zorg, zo vertellen meerdere bronnen. Bestuursvoorzitter Mark van Houdenhoven van de Sint Maartenskliniek stoort zich hier enorm aan: ‘Ik denk dat het heel erg is omdat we op deze manier niet de volgende stap in de innovatie kunnen maken en omdat ze de mate waarin we patiëntengegevens kunnen uitwisselen dicteren. Niet alleen tussen ziekenhuizen maar ook tussen huisartsen en verpleeghuizen.’ 

Commerciële belangen

Volgens Van Houdenhoven bestaan de technieken om gegevens uit te wisselen, maar hebben de IT-leveranciers andere belangen: ‘Omdat zij op een of andere manier heel graag het platform willen worden om wie de hele zorg draait. Ze hebben er feitelijk geen belang bij dat het goed gebeurt.’ De leveranciers proberen op deze manier de markt gesloten te houden, volgens Van Houdenhoven.

Deze problemen spelen ook bij het gebruikersgemak. Die is niet alleen slecht. Zorgverleners klagen hoe moeilijk het is iets te veranderen bij het bedrijf Chipsoft. Spoedeisende hulp arts Annemarie van der Velden zegt dat je als arts na de implementatie over ‘een erg hoge muur’ moet als je nog wat wil veranderen aan het systeem: ‘Dan nog is er kans dat het wordt afgewezen, ook al vind je met alle spoedeisende hulpen van Nederland dat iets echt op een andere manier hoort.’ In de uitzending zegt ze dat ze met de Raad van Bestuur heeft overlegd of de kritiek op Chipsoft naar buiten moest: ‘ We zijn tot de conclusie gekomen dat als het naar buiten komen hiervan ook maar één leven zou kunnen redden, dat het al de moeite waard is.’

Winsten

De oprichters van Chipsoft staan op plek 80 van de Quote 500, met een geschat vermogen van 420 miljoen. Annemarie van der Velden: ‘Ik heb de indruk dat geld een rol speelt, met name wanneer er veel geïnvesteerd moet worden in iets nieuws of iets anders.’ Hoogleraar Jan Hazelzet vindt dat er te veel geld verdiend wordt. ‘Dingen die nu misschien over 5 jaar bereikt worden kunnen ook binnen een jaar bereikt worden door die winst aan te spreken.’ 

Subsidie

Chipsoft ontvangt ondanks de enorme winsten ook subsidie. Zeker één ziekenhuis stelt dat de VIPP-subsidie, bedoeld om de uitwisseling van patiëntengegevens te verbeteren, uiteindelijk bij Chipsoft terechtkomt. Het bedrijf heeft ook een paar jaar gebruik gemaakt van de VSBO-regeling, dat leverde bijna 4 miljoen belastinggeld op.

 

Verkenning Research Opnames Uitzending

Crisis in het ziekenhuis

Uitzending

Ziekenhuizen werken met computersystemen die slecht met elkaar praten. Als jij in ziekenhuis A vaak komt en ze weten daar alles van je, maar je wordt in ziekenhuis B met spoed opgenomen, kan de arts daar vaak niet zien wat er allemaal al van jou bekend is. Waarom is dat erg? En hoe kan het dat in 2019 dit nog niet goed werkt? Wij zoeken het uit.

Deel jouw ervaring 53 andere artikelen in onderzoek

247 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Na twee uitzendingen over de personeelstekorten gaan we nu de problemen bij de uitwisseling van patiëntengegevens onderzoeken.
Alles over dit onderzoek