Gezondheid en zorg / Crisis in het ziekenhuis

Het verhaal Het oordeel van de tipgever

Ziekenhuizen in de tang van IT-leveranciers

dinsdag 10 september 2019 Leestijd: 3 min.

Patiënt wordt behandeld in het ziekenhuis / redactie

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

dinsdag 10 september 2019 Leestijd: 3 min.

Ons verhaal over superrijke IT-bedrijven die ziekenhuizen volledig onder controle hebben, begon met één anonieme tipgever. Deze figuur is er ook na onze reportage van overtuigd dat ziekenhuizen onder hun juk blijven, en de problemen niet worden opgelost.

Nog een laatste stuk door de regen, een lift en dan ben ik er eindelijk. Op bezoek bij iemand die me een goed verhaal heeft beloofd. Ik schat de tipgever zo in dat hij echt iets heeft en dat komt uit. Maanden later leidt dit gesprek tot de reportage van gisteravond. 

Quote 500

De tipgever houdt die middag een omstandig en nadrukkelijk verteld verhaal over één bedrijf; Chipsoft. Ik had er nog nooit van gehoord, maar de oprichters staan in de Quote 500 op plek 80, geschat vermogen 420 miljoen euro. Daar is op zich niks mee. Maar zodra je begrijpt dat het zorggeld is, betaald door de belastingbetaler, roept dat vragen op.  

De tipgever werkt in de zorg en heeft met Chipsoft gewerkt. Dat is niet raar, want deze bouwer van ziekenhuisinformatiesystemen, of elektronisch patiëntendossiers, heeft twee derde van de Nederlandse markt in handen. En dat is meteen het eerste probleem: Chipsoft heeft een veel te dominante positie gekregen in Nederland. Want naast het Amerikaanse Epic met 11 ziekenhuizen, en nog een paar kleine spelers, levert Chipsoft aan 50 van de 75 ziekenhuizen.

lees ook: ‘Als ik hiermee één leven kan redden, is het de moeite waard’ zondag 08 september  

De tipgever is geen bewonderaar van Chipsoft. Dat een bedrijf dat werkt in de zorg vooral geld wil verdienen stuit hem tegen de borst. Ook zou Chipsoft het tempo van veranderingen bepalen. We spreken in ons onderzoek allerlei mensen die hier voorbeelden van geven. Toch wisselen ziekenhuizen zelden van leverancier. 

Je kan nooit meer weg 

Volgens de tipgever komt dat omdat hier sprake is van een vendor lockin of een fuik. Een ziekenhuis haalt Chipsoft binnen, dat bedrijf neemt je systemen over en je komt er nooit meer vanaf. Het is precies Hotel California. ‘You can check out anytime you want, but you can never leave.’ Want niet alleen beheerst zo’n ziekenhuisinformatiesysteem je totale ziekenhuis, het is ongelooflijk duur in aanschaf, laat staan om het voortijdig in te ruilen voor iets anders. Bovendien is er nauwelijks een alternatief. En dat maakt dat een bedrijf als Chipsoft ontzettend machtig is. 

Bestuursvoorzitter van de Sint Maartenskliniek Mark van Houdenhoven vindt de macht van dit soort bedrijven heel erg.  Zijn betoog: Deze bedrijven bepalen het tempo van de innovatie en ook de uitwisseling van patiëntengegevens. Zij werken die uitwisseling tegen, of vertragen het op zijn minst. Zij moeten daarom gedwongen worden om hun systemen aan te laten sluiten op andere IT-systemen. Technisch gesproken kan dat al, maar het gebeurt niet. Ook kleine innovatieve bedrijven die een deeloplossing kunnen leveren, blijven zo buitengesloten.

lees ook: 'IT-leveranciers houden slechte uitwisseling van patiëntgegevens in stand' zondag 08 september

Minister Bruins probeert in ieder geval die uitwisseling van patiëntengegevens te verbeteren. Hij dreigt met wettelijke maatregelen, ook richting IT-leveranciers. Onze bronnen zijn positief over de aandacht van de minister. Het lijkt de houding van de IT-leveranciers wel iets te beïnvloeden. Maar concreet levert het nog niets op, zo horen we ook. 

Een insider die goed bekend is met de politieke machinaties in zorgland gelooft niet dat de inzet van de minister wat gaat opleveren. Volgens hem moeten ziekenhuizen zelf het eens worden over een oplossing en dat zal heel moeilijk blijken. En hij voorspelt dat IT-leveranciers niets zullen doen tot er garanties zijn dat de ziekenhuizen het gaan afnemen. Deze impasse kan alleen doorbroken worden als de minister nog verder ingrijpt, maar dat wil hij tot op heden niet. 

Van top tot teen afhankelijk

Onze eerste tipgever denkt dat de maatregelen over de uitwisseling van patiëntengegevens niets veranderen aan de vendor lockin. Die uitwisseling speelt op operationeel niveau, waar artsen en verpleegkundigen hun dagelijks werk doen. Zonder meer belangrijk en zeer wenselijk om te verbeteren, zo vind ook de tipgever. Maar de macht zit op het bestuurlijk niveau en daar verandert niets. Ziekenhuizen blijven van top tot teen afhankelijk van de IT-leveranciers, en die blijven wat hem betreft daarmee veel en veel te veel invloed houden op de zorg in ons land.

Kijk hier de uitzending terug.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Crisis in het ziekenhuis

Uitzending

Ziekenhuizen werken met computersystemen die slecht met elkaar praten. Als jij in ziekenhuis A vaak komt en ze weten daar alles van je, maar je wordt in ziekenhuis B met spoed opgenomen, kan de arts daar vaak niet zien wat er allemaal al van jou bekend is. Waarom is dat erg? En hoe kan het dat in 2019 dit nog niet goed werkt? Wij zoeken het uit.

Deel jouw ervaring 53 andere artikelen in onderzoek

247 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Na twee uitzendingen over de personeelstekorten gaan we nu de problemen bij de uitwisseling van patiëntengegevens onderzoeken.
Alles over dit onderzoek