Algemeen / Huurdersproblemen

Woningnood Noordwijk: ‘Ook verantwoordelijkheid van mensen om zelf oplossing te vinden’

woensdag 07 februari Leestijd: 3 min.

Het gebrek aan sociale huurwoningen in kustplaats Noordwijk heeft een lange geschiedenis / ANP

Niels van Nimwegen

Verslaggever

woensdag 07 februari Leestijd: 3 min.

Geen huis kunnen vinden na je scheiding. Voor ons onderzoek Huurdersproblemen kijken we met een regionale blik naar een landelijk probleem: de moeite die ‘spoedzoekers’ hebben om snel een betaalbare woning te vinden.

Neem Noordwijk, waar de overspannen huurmarkt mensen met een kleine beurs voor problemen stelt. Net als elders in het land blijft de bouw van sociale huurwoningen al jaren achter bij de toenemende vraag. De gemiddelde wachttijd bedraagt volgens de gemeente inmiddels 7,5 jaar.

Wie pas kort staat ingeschreven en niet in aanmerking komt voor urgentie heeft dus een probleem. In de vrije sector zijn inkomenseisen van drie tot vier keer de maandhuur namelijk niet ongebruikelijk. Verdien je minder dan 36.000 euro per jaar (de grens voor sociale huur) en heb je snel een woning nodig?  Dan zijn je opties in de praktijk heel beperkt.

Spoedzoekers

Niet voor niets vragen het Platform Opnieuw Thuis, corporatiekoepel Aedes, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en stedennetwerk G32 afgelopen zomer aandacht voor deze groep. ‘Spoedzoekers’, die niet in aanmerking komen voor urgentie, maar ernstig in problemen kunnen komen als ze niet snel een woning vinden.

lees ook: Geen urgentie, wél haast: 'spoedzoekers' op de woningmarkt maandag 08 januari

Jenny en Petra, de twee gescheiden moeders die we de afgelopen weken volgden, behoren volgens dit manifest tot een groep die risico loopt om langdurig in onzekere huisvesting te belanden, zoals vakantieparken. Ook volgens de regionale Woonagenda voor het gebied rond Leiden verdient deze groep ‘extra aandacht’.

Geen beleid

Desondanks blijkt de gemeente Noordwijk geen specifiek beleid te hebben voor spoedzoekers als Jenny en Petra. Wethouder Dennis Salman: ‘We kennen de groep uiteraard wel, maar het begrip spoedzoeker kennen we niet. In deze regio werken we met urgentie. Komt iemand daarvoor niet in aanmerking, dan houdt het voor mij als wethouder ook een beetje op. We hebben nu eenmaal schaarste. Het is ook de verantwoordelijkheid van mensen zelf om daar een oplossing voor te vinden.’

Dat klinkt hard, maar het betekent volgens Salman niet dat er niets wordt gedaan. Met een ambitieus bouwplan zegt de gemeente serieus werk te willen maken van betaalbare woningen. De komende twaalf jaar moeten in totaal 4000 woningen verrijzen, waarvan duizend sociale huur- en koopwoningen.

Afspraken

Dat klinkt goed. Maar aan ambitieuze plannen de afgelopen jaren geen gebrek. In het daadwerkelijk uitvoeren van die plannen is Noordwijk wat minder goed. In regionale verslagen over de woningmarkt zien we dat het gebrek aan huurwoningen al decennia teruggaat. Zo zijn de snel oplopende tekorten al in 2005 reden voor het ministerie van VROM om afspraken te maken over de bouwproductie binnen Holland-Rijnland, het samenwerkingsgebied waartoe ook Noordwijk behoort. In vijf jaar moeten zo’n 15.000 extra woningen worden gebouwd, waarvan 30% sociale huurwoningen. Noordwijk staat garant voor zo’n 10% van die bouwopgave. Maar van de 1600 beloofde woningen staan er vijf jaar later slechts 659, vooral koop- en dure huurwoningen. Ook in de jaren die volgen blijft het aandeel sociale huurwoningen, ondanks herhaalde afspraken om nu toch écht meer te gaan bouwen, ver onder de afgesproken 30%. Op dit moment is slechts 18% van de woningen in het gebied een sociale huurwoning.

‘Steken laten vallen’

Dat roept de vraag op hoeveel kans mensen daadwerkelijk hebben om op eigen kracht een woning te vinden. ‘Daar heeft u gelijk in,’ beaamt Salman. ‘Ik denk ook dat we als overheid echt steken hebben laten vallen.’ De wethouder wijst naar de crisis als grote boosdoener, maar erkent dat het tekort een langere geschiedenis heeft. Om te voorkomen dat het opnieuw bij mooie plannen blijft, wordt naar eigen zeggen ‘alles op alles gezet’. Waar voorheen alleen de lokale woningcorporatie sociale huurwoningen bouwde, wordt nu van iedere projectontwikkelaar die meer dan drie woningen bouwt, een verplichte bijdrage verwacht. ‘In de vorm van sociale huurwoningen of door een bijdrage in een ontwikkelingsfonds,’ aldus Salman. ‘Daarmee ben ik ervan overtuigd dat we die doelstelling van duizend woningen in 2030 gaan halen.’

Boterzacht

Vooralsnog zijn de meeste van deze bouwplannen echter nog boterzacht. Zelfs als alles wat er nu in de pijplijn zit daadwerkelijk doorgaat, is nog niet eens de helft van het vereiste aantal woningen afgehamerd. Bovendien ontbreekt het aan voorzieningen om de ergste nood tijdelijk te kunnen opvangen, zoals het woonproject de Estafette in het aangrenzende Haarlemmermeer. Daar worden éénoudergezinnen inmiddels tijdelijk gehuisvest, in afwachting van nieuwbouwwoningen.

lees ook: Dakloos na scheiding: ‘Uiteindelijk sliep ik met mijn dochter in de auto’ vrijdag 19 januari

Salman: ‘We willen hier iets vergelijkbaars ontwikkelen. De lokale corporatie heeft al een tijdje het plan om kleine, verplaatsbare woningen te ontwikkelen. Mede door jullie aandacht willen we die ook beschikbaar maken voor de doelgroep waartoe ook Jenny en Petra behoren. Naar verwachting zijn zestig tijdelijke huurwoningen in de loop van dit jaar al klaar. Starters kunnen die woningen gebruiken als tussenstation onderweg naar een reguliere woning. Maar ook mensen die in de problemen zijn gekomen na een scheiding zouden die woningen kunnen gebruiken om op adem te komen en van daaruit verder te zoeken.’

Blijf op de hoogte

Voor ons onderzoek Huurdersproblemen spreken we tientallen tipgevers die geen betaalbare huurwoning kunnen vinden en daardoor bijvoorbeeld op een vakantiepark terecht komen. Benieuwd naar hoe ons onderzoek verloopt? Abonneer je en ik houd je op de hoogte!

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen Verslaggever

Niels van Nimwegen is verslaggever bij De Monitor en maakte tot nu toe verhalen over de huursector, uitbuiting van starters op de arbeidsmarkt, de vastgelopen spoedzorg en verschillende afleveringen van het dossier ‘Lokaal Bestuur’. 'Wat ik sterk vind aan de Monitor is dat we thema’s lang volgen en door tips in contact komen met belangrijke sprekers die voor andere journalisten verborgen blijven. Dat levert vaak originele verhalen op, of een invalshoek bij een nieuwsfeit dat door andere programma’s is gemist.' Niels werkte eerder voor Radar en Zembla.

Lees verder
@nvnimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Steeds meer mensen hebben moeite met het vinden van een betaalbare huurwoning. 

Alles over dit onderzoek