Wijkagent: ‘Als je een incident niet meldt, geef je een cliënt de kans om het weer te doen’

maandag 23 april 2018 Leestijd: 3 min.

ggz-instelling / ANP foto

Marjolein Schut

Redacteur

marjolein.schut@kro-ncrv.nl

maandag 23 april 2018 Leestijd: 3 min.

‘Ik ben een keer aangevallen door een cliënte. Toen ik de politie hiervoor belde, weigerde die mijn aangifte op te nemen.’ Het is één van de vele reacties van hulpverleners in de psychiatrie die wij kregen in ons onderzoek Agressie in de zorg. Maar het kan ook anders. In het Zeeuwse Goes zijn de ervaringen met de politie positief, horen wij van hulpverleners bij Emergis, de regionale instelling voor geestelijke gezondheidszorg (ggz). Daar wordt namelijk nauw samengewerkt tussen politie en de ggz-instelling. ‘Wij hebben hele korte lijnen met Emergis en dat werkt heel goed’, vertelt wijkagent Wilfred Willemse. 

‘Er zitten daar ook mensen gedwongen opgenomen, tegen hun wil’, vertelt Willemse. En dat leidt nogal eens tot agressie tegen hulpverleners. Een voorbeeld? ‘Wij krijgen regelmatig meldingen voor assistentie, bijvoorbeeld als een cliënt ingesloten moet worden voor separatie. Als wij dan in uniform binnenkomen, kiezen de cliënten gelukkig meestal eieren voor hun geld.’

‘Als er een 112-melding komt bij de meldkamer, dan wordt de dichtstbijzijnde auto meteen ter plaatse gestuurd en dan bekijken we: wát kunnen we doen? Als een cliënt bijvoorbeeld een klap heeft gegeven in het gezicht van een hulpverlener - en de situatie dat toelaat - dan gaan we overleggen met de behandelaar of psychiater. Daarbij wordt gekeken of iemand wel geschikt is om ingesloten te worden.' Daarmee doelt Willemse op de psychatrische toestand van de cliënt. 'We overleggen dan ook of de aangifte ter plekke opgenomen moet worden of later op het politiebureau’, vervolgt hij zijn verhaal. 

lees ook: ‘Je moet als werkgever ook de veiligheid van je medewerkers garanderen’ zaterdag 21 april

Psychose

Maar soms is er geen tijd voor overleg. ‘Als de feiten ernstig zijn zoals een steekincident gaat de cliënt sowieso mee, ook als iemand in een psychose zit. Dan brengen we de cliënt naar het cellencomplex. Daarna hebben we 9 uur de tijd om onderzoek te doen en dan wordt ook een advocaat voor de cliënt ingezet. Of iemand zoiets uit een psychose doet, is voor ons niet relevant. Het is aan de officier van justitie of hij vervolgt en uiteindelijk aan een rechter om te beslissen of iemand hier straf voor krijgt.’

‘Niet bij iedere melding gaat het om strafbare feiten. Willemse: ‘Als iemand zegt: ‘Ik wacht je wel op’, dan geldt dat niet meteen als bedreiging voor het strafrecht. Daar kun je dan niets mee, want er zit niet voldoende in om tot vervolging over te gaan. Voor het strafbare feit ‘mishandeling’ is het een voorwaarde dat iemand pijn of letsel heeft. Dat maakt het wel moeilijk. De ervaring is als het gaat om mishandeling van een hulpverlener, dat het vaak wel een aangifte wordt.’

Beroepsgeheim

Soms lopen hulpverleners aan tegen hun beroepsgeheim. ‘Zij gaan daar vaak heel ver in, aldus Willemse. ‘Als wij willen weten om welke cliënt het gaat dan willen hulpverleners bijvoorbeeld niet noemen wie de cliënt is. Of als wij vragen waarvoor een cliënt in de instelling zit, willen ze dat niet vertellen. Ik zie veel terughoudendheid en angst bij hulpverleners om téveel informatie te delen. Maar zonder informatie wordt het voor ons lastig om een melding of aangifte op te nemen en daarmee verder aan het werk te gaan.’ 

Represailles

Sommige hulpverleners zijn bang voor represailles van de cliënt. Willemse: ‘Als ze teveel angst hebben voor wraak dan melden hulpverleners incidenten niet bij ons. Maar wij zijn altijd heel helder. Als je niets meldt dan geef je een cliënt de kans om het weer te doen. Je moet een voorbeeld stellen dat geweld niet geaccepteerd wordt. Ook voor de andere cliënten in de instelling is dat een waarschuwing. Je trekt als hulpverlener toch een streep: tot hier en niet verder!’

lees ook: ‘Soms gaan we over tot gedwongen ontslag van agressieve patiënten’ zondag 22 april

Reactie landelijke politie

Wij hebben ook de landelijke politie gevraagd om te reageren op hulpverleners die zich niet serieus genomen voelen door de politie in hun regio na een melding van een geweldsincident. Die reactie is als volgt:

‘Voor de ervaringsverhalen van slachtoffers die nul op het request kregen bij ons, kunnen we aangeven dat iedereen aangifte moet kunnen doen van een strafbaar feit. Als dat niet is gebeurd dan hebben wij dat niet goed gedaan. We proberen om mensen zo goed mogelijk te informeren over een (mogelijk) strafrechtelijk vervolgtraject. Daarbij wordt iedere zaak afzonderlijk bekeken en gewogen. Als reeds bij het doen van aangifte er geen sprake lijkt van een strafbaar feit, of indien duidelijk is dat er nauwelijks mogelijkheden zijn om tot vervolging over te gaan, dan is het ook de taak van de politie om daar de aangever zo goed mogelijk over te informeren.’ 

De uitzending over agressie tegen hulpverleners in de psychiatrie is morgen te zien op NPO2 om 21.25 uur.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Agressie in de zorg
Verkenning Research Opnames Uitzending

Agressie in de zorg

Uitzending

De uitzending over agressie en geweld tegen hulpverleners in de psychiatrie is bijna af. Kijk dinsdag naar het resultaat!

Deel jouw ervaring 12 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 24 april 2018 om 21:25  NPO2

247 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Marjolein Schut Redacteur

Scherpzinnig researcher, wars van een-dimensionale verhalen. Ervaren in actualiteiten (Nieuwsuur), talkshows (oa Pauw & Witteman) en buitenland-series. Startpunt zijn persoonlijke verhalen, om vervolgens uit te zoomen en daar een scherp analyserend, journalistiek verhaal van te maken. Open blik, vind het belangrijk om een verhaal van verschillende kanten te bekijken en te ontleden. Elk onderwerp – ook ver weg van de Randstad - heeft voor mij potentie.

Lees verder
@schut_marjolein

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

‘Het geweld tegen ons wordt steeds heftiger,’ mailt Marie-Louise ons. Zij werkt als verpleegkundige op een gesloten psychiatrische afdeling in het midden van het land. Net als zij ...
Alles over dit onderzoek