‘Wij hadden het ernstige vermoeden dat er een stevig incident zou kunnen plaatsvinden’

zaterdag 17 september 2016 Leestijd: 3 min.

Harald Kodden, politiechef van de eenheid Assen /

Anne de Blok

Verslaggever

anne.deblok@kro-ncrv.nl

zaterdag 17 september 2016 Leestijd: 3 min.

Op donderdagavond 23 juni kwam een verwarde man in Noordscheschut om het leven: Robert Schuttevaar. Hij was onder behandeling bij GGZ Drenthe. Toen hij drie jaar geleden stopte met het nemen van zijn medicatie, ging het bergafwaarts met Robert. De familie waarschuwde alle instanties, maar niemand wist op tijd in te grijpen. Terwijl iedereen zag dat het mis dreigde te gaan. Politiechef Harald Kodden: ‘Ik had liever gezien dat we vlotter naar een soort dwangmatigheid hadden gekund voor deze man.’

‘Vanaf 2014 hebben wij zo’n twintig registraties over deze man in ons systeem staan,’ vertelt Harald Kodden, politiechef van de eenheid Assen. Zijn collega’s hadden regelmatig te maken met Robert. Veel mensen uit zijn omgeving maakten zich zorgen. ‘We wisten dat deze man verward was, dat hij zich niet wilde laten behandelen, maar ook geen medicatie gebruikte en dat dat mogelijk tot incidenten zou kunnen leiden.’ Verschillende mensen klopten daarom bij de politie aan. ‘De familie, de buurt, maar ook de woningbouwcorporatie had zijn zorgen.’

lees ook: 'Ik noem dit gelegaliseerde en geïnstitutionaliseerde desinteresse' donderdag 15 september

Het verhaal begint dus als Robert drie jaar geleden stopt met het nemen van zijn medicatie. De familie waarschuwt GGZ Drenthe in de hoop dat zij Robert alsnog kunnen overtuigen om zijn medicatie in te nemen. Dat blijkt zonder resultaat. Robert zakt steeds verder in een zelfgebouwde wereld van wanen en samenzweringstheorieën en wordt steeds lastiger te bereiken. En met de twaalf honden die hij in zijn achtertuin houdt voor de fok, begint ook de buurt te klagen.

Uitbehandeld

GGZ Drenthe verklaart Robert op een gegeven moment ‘uitbehandeld’. Iemand die niet de deur open wil doen, is immers niet te behandelen, lijkt de redenering. Tot frustratie van de politie, die nu iemand in hun wijk hebben zitten die behoorlijke overlast veroorzaakt en mogelijk een gevaar voor zichzelf of de omgeving is. Kodden: ‘We hebben daarom elke keer naar de hulpverlening partners gezegd van ‘Joh, let nou op, dit is nog niet over. Hier moet een vervolg op komen.’ We hebben keer op keer gevraagd om met onze wijkteams mee te gaan, zodat ze zouden zien waar onze zorgen lagen.’

Maar Robert blijft elke vorm van hulp weigeren en verschillende wijkagenten houden dan ook hun hart vast. ‘We hadden het ernstige vermoeden dat er een keer een stevig incident zou kunnen plaatsvinden waar slachtoffers in wat voor een vorm dan ook in gemoeid zouden kunnen zijn. Maar wij kunnen weinig doen als iemand op het moment zelf nog geen strafbaar feit heeft begaan. En dat is eigenlijk een hele treurige constatering.’

'Wij kunnen weinig doen als iemand op het moment zelf nog geen strafbaar feit heeft begaan.'

Gedwongen opname

Het is dus wachten op een strafbaar feit. En die vindt plaats. Begin maart van dit jaar slaat Robert in een ruzie de buurman. Nu Robert ‘aantoonbaar’ een gevaar voor zichzelf en/of de omgeving is, kan er een ‘In Beschikking Stelling’ (IBS) worden aangevraagd. Men kan iemand dan langer ter observatie vasthouden totdat een rechter besluit dat de patiënt in kwestie gedwongen behandeld moet worden. Vier weken later besluit de rechter echter dat gedwongen opname niet nodig is en Robert weer naar huis kan. Tot verbazing van iedereen. Kodden: ‘Iedereen dacht, gaat dit wel goed?’

‘Iedereen dacht, gaat dit wel goed?’

Een groot zorgoverleg wordt ingelast. Politie, GGZ, GGD, de woningcorporatie en de familie zitten rond de tafel. Eén ding is duidelijk: deze situatie is onhoudbaar. Maar hoe nu verder? Er wordt opnieuw een rechtelijke machtiging aangevraagd voor een gedwongen opname, maar het moment dat er daadwerkelijk ingegrepen lijkt te worden, komt voor Robert te laat. Op donderdagmiddag 23 juni jongstleden brengen een psychiater en een rechter, begeleid door twee vrouwelijke agenten, een bezoek aan Roberts huis om te beoordelen of hij inderdaad in aanmerking zou komen voor een gedwongen opname. Maar bij het verlaten van het huis barricadeert Robert de deur, steekt de boel in brand en komt een paar uur later om het leven.

Kodden: ‘Dat dit de uitkomst is, is een treurige conclusie. Ik had liever gezien dat we vlotter naar meer dwangmatigheid hadden gekund voor deze man.’ Op de vraag bij wie deze verantwoordelijkheid ligt, zucht Kodden even diep. ‘Ik zou het niet weten. Het enige wat ik weet is dat wij voorzagen dat er wel eens een ernstige afloop zou kunnen zijn waar niemand op zit te wachten. En dan kun je je echt afvragen waarom sommige zaken allemaal zo lang nodig hadden. Waarom is dit zo ingewikkeld?’

Morgen in onze tweede uitzending over ‘verwarde mensen’: wat het gevolg is als de regie ontbreekt en je als familie machteloos moet toekijken. Zondag 22:35 uur op NPO2. Voor tips schrijf je naar tip insturen.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Verwarde mensen
Verkenning Research Opnames Uitzending

589 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Anne de Blok

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Sinds de bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg neemt het aantal incidenten met verwarde mensen toe. Ruim 75.000 meldingen kwamen er in 2016 bij de politie binnen, een stijging van 14% ten...
Alles over dit onderzoek