Achtergrond Kritiek op onderzoeksopzet

Wiet-experiment gedoemd te mislukken, maar dat maakt de politiek niet uit

zondag 27 oktober 2019 Leestijd: 2 min.

Man rookt cannabis / redactie

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

bastiaan.hetebrij@kro-ncrv.nl

zondag 27 oktober 2019 Leestijd: 2 min.

Het experiment met gereguleerde wietteelt zit slecht in elkaar en zal weinig opleveren. Die conclusie kunnen we wel trekken in ons onderzoek naar vervuilde cannabis. En daardoor kunnen politieke partijen  over een paar jaar ongeacht de resultaten hun eigen stokpaardjes blijven berijden.

Als je met een experiment start, wil je dat het slaagt. Tenminste dat is mijn eerste gedachte. Hoe anders is dat met het experiment met de gesloten coffeeshopketen, bedacht door het huidige kabinet met conservatieve partijen VVD, CDA en ChristenUnie en het liberale D66. Waar D66 hoopt op succes, vertrouwt de ChristenUnie op een slechte uitkomst.  

  lees ook: Schone wiet telen: deze onderzoeker bewijst dat het kan dinsdag 15 oktober

In het experiment zal de teelt en verkoop van cannabis geheel gecontroleerd zijn. De overheid zal de telers kennen en controleren op gedrag en op de samenstelling van het eindproduct. De aanlevering zal onder toezicht staan en coffeeshops in de tien geselecteerde gemeenten moeten allemaal meedoen. Ze mogen ook alleen maar deze door zorgvuldig uitgekozen telers aangeleverde cannabis in- en verkopen. Het doel is om te bekijken of zo’n gesloten coffeeshopketen mogelijk is en wat de effecten zijn op de criminaliteit, veiligheid, overlast en de volksgezondheid.

Vera Bergkamp, Tweede Kamerlid voor D66 is enthousiast. ’Cannabis is het enige product dat verkocht mag worden, maar waarvan je niet weet wat er in zit. Dus het is voor mij heel belangrijk dat die wietteelt gereguleerd wordt. Zodat je als consument weet wat je rookt, hoe sterk het is en of er rotzooi in zit.’ Voor D66 is dit een beweging in de goede richting want de partij wil cannabis sowieso helemaal reguleren. 

Het is destructief

Hoe anders ligt het bij de ChristenUnie. Die partij verafschuwt de normalisering van cannabis en is tegenstander van het experiment. Tweede Kamerlid Joël Voordewind: ‘Dat is voor ons een graat in de keel. Het is geven en nemen in een coalitie. Wij willen helemaal geen legalisering en ook niet gedogen. Ik zie het in mijn eigen omgeving ook. Die man is gewoon recreatief begonnen met blowen, en we zien nu hoe destructief dat werkt op zijn hele functioneren, zowel in zijn gezin als met zijn werk.’

lees ook: ‘Test overheid cannabis bewust niet op pesticiden?’ donderdag 24 oktober

Deze tegengestelde opvattingen zie je terug in de stukken van de ministeries. Neem nou het antwoord op de vraag wanneer het experiment een succes is. Je zou denken dat het experiment slaagt als het lukt om de gesloten keten tot stand te brengen, met daarbij een daling van criminaliteit en minder risico’s voor de gezondheid. Maar nee, het doel is  ‘informatie’ te vergaren waarop ‘politieke besluitvorming kan worden gebaseerd’. 

 Spijkerharde kritiek

Dat gaat nog een hele klus worden. De Raad van State is spijkerhard met haar kritiek op het experiment. Ze citeert met instemming de commissie Knottnerus die het experiment begeleidt: ‘Gemeten naar de door de regering zelf gestelde ambities, zouden met het experiment zoals thans voorgesteld, onvoldoende effecten gemeten kunnen worden om van zinvolle uitkomsten te kunnen spreken.’ Effecten op de volksgezondheid en de criminaliteit zullen pas op lange termijn en in een omvangrijker experiment waarneembaar zijn. Er zouden dus meer dan die tien gemeenten moeten meedoen. En het zou langer moeten duren dan vier jaar. Het kabinet heeft deze wensen niet gehonoreerd.

Er is dus een voor de hand liggende conclusie: dit experiment is puur symboolpolitiek en niet opgezet om er echt wat van op te steken. Beide politieke stromingen weten al lang wat ze willen en kunnen door dit compromis definitievere besluiten op de lange baan schuiven. Over vier jaar hebben we ervaring met een experiment, maar kan elke partij naar believen de uitkomsten gebruiken of negeren, je al dan niet beroepend op de slechte kwaliteit van het onderzoek. In die zin lijkt het een nederlaag voor D66. Zij wil iets doorbreken, maar met dit experiment wordt dat door de opzet van het onderzoek nog heel lastig. 

De uitzending van De Monitor over vervuilde weet is vanavond, 22.40, NPO 2

Lees meer over

Gezondheid en zorg Cannabis
Verkenning Research Opnames Uitzending

95 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Cannabis

De gezondheidsgevolgen van cannabisgebruik

We willen meer weten over de gezondheidseffecten van cannabis. Heb je daar iets over te vertellen, bijvoorbeeld een persoonlijke ervaring of omdat je als professional daar mee te maken hebt, reageer dan via het tipformulier.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Dit kabinet is van plan om een experiment te doen met een gesloten teelt en toevoer van cannabis aan coffeeshops. Tien gemeentes doen mee en zullen volledig legaal geteelde wiet gaan verkopen.
Alles over dit onderzoek