Werkdruk basisonderwijs: ‘Per leerling heb ik 3 minuten de tijd’

dinsdag 24 november 2015 Leestijd: 2 min.

dreamstime_xl_20026916 /

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

dinsdag 24 november 2015 Leestijd: 2 min.

Leerkracht basisonderwijs Marjolein Zwik heeft de uren die ze maakt op een rij gezet en komt tot de volgende conclusie: ‘Ik heb 31 leerlingen in mijn klas. Dat betekent dat ik maar 3 minuten per leerling heb om na te kijken, alles in het systeem te zetten én lessen voor te bereiden. Als ik kwaliteit wil leveren red ik dat dus niet!’ Marjolein is één van de tientallen mensen die gereageerd heeft op onze oproep over werkdruk in het basisonderwijs.

We kregen emotionele e-mails van docenten die met een burn-out thuis zitten tot meer feitelijke reacties over waar die werkdruk precies vandaan komt, zoals Marjolein dat heeft uitgezocht. Zij ziet collega’s vastlopen door de werkdruk. ‘En dat waren hele goede leerkrachten.’ Ze wijt het aan de verantwoordingsdruk. ‘Het analyseren en uitrekenen van de rapportcijfers, het maken van een rapport en het voorbereiden van het tien-minutengesprek kosten per leerling ongeveer 30 minuten. Met een klas van gemiddeld 25 leerlingen is dat dus per schooljaar zo’n 37,5 uur. Dat gaat allemaal ten koste van het voorbereiden van de lessen.’ Volgens de docent is er behoorlijk wat veranderd in de werkdruk. ‘Toen ik begon had je natuurlijk ook taken naast het lesgeven. In totaal was ik daar 153 uur aan kwijt. Dat is inmiddels 289 uur.’

Te weinig uren voor te veel werk

Docent Gepke Kruithof laat ons in een mail weten dat ze haar werk bij lange na niet redt in de 40 uur die daarvoor staan. ‘In de nieuwe cao staat dat een werkweek nu nog maar 40 uur telt. Eerder was dit boven de 42 uur. Op papier werken we dus 2 uur minder in een week, maar het werk moet af en dat kan niet opeens in minder uren. Overuren moeten we compenseren. Maar wanneer? Hoe doe je dat zonder dat je klas eronder lijdt?’ In een overzicht laat Gepke ons zien hoe haar uren verdeeld zijn. Ze geeft aan vooral moeite te hebben met de zogeheten opslagfactor van 40%. Opslagfactor is het voor- en nawerk, naast het lesgeven. Bij 23 lesuren betekent dat dat er 9 uur en 12 minuten over is voor aanvullende taken. Dat zijn taken zoals vergaderen, nakijken, contact met de ouders, overdracht voor duo-partner, groepsplannen- en overzichten maken, gesprekken met de intern begeleider, lessen voorbereiden, en het opruimen van de klas. ‘Het probleem is dat deze taken niet passen binnen de 40% die daarvoor staat. En dan heb ik hierin nog niet eens de drukke weken met rapporten en oudergesprekken meegenomen.’

Directeur niet geïnteresseerd in werkweek docent

Ook een andere docent geeft ons een inkijkje in haar agenda. Esther is 45 jaar en fulltime leerkracht voor groep 3 en 4. Twee maanden lang heeft ze na de lessen - die tot kwart over drie duren - van minuut tot minuut haar werkzaamheden vastgelegd. Daarin zien we dat ze nooit voor 5 uur ’s middags klaar is met haar werk en vaak nog ’s avonds en in de weekenden doorwerkt. ‘Zoals je kunt zien ben ik al mijn niet-lesgebonden uren kwijt aan opgelegde vergaderingen, communicatie met ouders, externe deskundigen en andere verplichte taken.’ De docent heeft haar overzicht aan haar directeur gegeven omdat ze vindt dat hij zou moeten zien waar Esther en haar collega’s dagelijks mee te maken hebben. ‘Je zou denken dat een leidinggevende graag de praktijk die een nieuwe cao brengt evalueert, maar niet dus. Hij is niet geïnteresseerd in mijn inkijkje in onze realiteit.’

Herken jij als docent dit verhaal? Mail of tip de redactie.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2068 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek