‘We zien dit al jaren, maar nu loopt het echt de spuigaten uit’

dinsdag 20 november 2018 Leestijd: 3 min.

SEH-verpleegkundige Niels Jacobs / De Monitor

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

dinsdag 20 november 2018 Leestijd: 3 min.

Het is druk op de Spoedeisende Hulp (SEH) waar SEH-verpleegkundige Niels Jacobs werkt. Regelmatig ook te druk. Met als gevolg dat de afdeling soms voor een paar uur dichtgaat. ‘Wij willen mensen niet de deur wijzen. Het feit dat we dicht moeten, is een zwaktebod,’ vertelt de bevlogen verpleegkundige. ‘Ik vind dat echt verschrikkelijk.’

Jacobs is één van de gespecialiseerd verpleegkundigen die ons mailt in het onderzoek Crisis in het ziekenhuis. Net als zijn collega’s in de rest van het land maakt hij zich zorgen over de werkdruk en de zorg in het ziekenhuis. ‘Het is iets wat wij al jaren zien, maar het loopt alleen nu echt de spuigaten uit. We hebben een enorme druk om de acute patiënten kwijt te kunnen. Het is een landelijk probleem.’

lees ook: Tekort aan gespecialiseerd verpleegkundigen nog groter dan verwacht donderdag 15 november  

Complexe patiënten

Eén van de oorzaken voor de druk op de acute zorg is volgens Niels Jacobs de steeds complexer wordende patiënt. ‘Je ziet dat patiënten langer thuis blijven en dat ze eerder worden ontslagen uit het ziekenhuis. En dus zieker terugkomen. Dan kunnen wij misschien wel 15 procent minder patiënten zien, maar als ze zieker zijn hebben ze meer tijd en aandacht van ons nodig,’ zo legt hij uit.

Vissen uit dezelfde vijver

Daar komen nu de moeilijk op te vullen vacatures voor gespecialiseerd verpleegkundigen en medisch ondersteunend personeel nog bij. Je moet de hele acute zorg als een keten zien, legt Jacobs uit. ‘Het is één vijver waar iedereen in vist voor die gespecialiseerd verpleegkundige. Als er bijvoorbeeld meer ambulances mogen gaan rijden dan trekken die de mensen uit het ziekenhuis weg om op de ambulance te gaan werken. Wij hebben al een tekort en zo wordt het tekort nog groter.’

Personeel van IC geleend

Maar ook in het ziekenhuis zelf zie je dit terug. Omdat de Spoedeisende Hulp geen bedden kan sluiten, maar wel te weinig personeel heeft, wordt er in het ziekenhuis waar Niels Jacobs werkt regelmatig personeel van de Intensive Care ‘geleend’. Hij legt de vicieuze cirkel uit waar ze als ziekenhuis inmiddels in terecht zijn gekomen: ‘Dat betekent dat er bedden op de IC dichtgaan, omdat die collega’s niet op twee plekken tegelijk kunnen werken. Bedden op de IC gaan dus dicht, maar wij hebben wel een patiënt die naar de IC moet. Dus die moet gaan wachten, tot er een plekje komt op de IC. Of overgeplaatst wordt naar een ander ziekenhuis. Een plekje maken op de IC betekent dat iemand die een openhartoperatie moet krijgen niet geopereerd kan worden. Omdat dat het enige vrije plekje was.’

lees ook: Hartpatiënt wacht bijna tien weken op operatie: ‘Ik vind het onmenselijk’ dinsdag 30 oktober

‘Goeie zorg steeds meer in het gedrang’

Het raakt hem dat patiënten de dupe worden van de drukte. ‘Ik heb dit vak gekozen om goeie zorg te verlenen, maar dat komt steeds meer in gedrang.’ Hij vertelt dat zijn afdeling al twee jaar lang niet de bezetting heeft die hij eigenlijk zou willen. ‘In een ideale situatie zou ik hier eigenlijk zes gediplomeerde verpleegkundigen hebben staan, maar dat zijn er vandaag bijvoorbeeld maar vijf. Waarvan er dan ook maar drie SEH-gediplomeerd zijn en twee in opleiding. En dus ook regelmatig een verpleegkundige van de IC.’

En daar kleven ook de nodige risico’s aan voor de zorg. ‘Een Spoedeisende Hulp-verpleegkundige blinkt uit in zijn flexibiliteit. Het is een breed specialisme en daarom is het erg moeilijk om hulp te krijgen elders uit het ziekenhuis. Soms heb ik voor tien patiënten een verantwoordelijkheid,’ aldus Jacobs. ‘Daar een overzicht in bewaren is een kunst, waar je én een specifieke opleiding én routine voor nodig hebt. Een IC-verpleegkundige is dat niet gewend, omdat die doorgaans aan één of twee patiënten intensieve zorg verleent.’ Personeel zonder routine en ervaring op de Spoedeisende Hulp loopt het risico niet op tijd de juiste hulp in te schakelen voor de patiënt, stelt Jacobs. ‘Of je vergeet dat de patiënt nog in de wachtkamer zit.’

Burn-out

Omdat er weinig ‘loslopende SEH-verpleegkundigen’ zijn, wordt er in ziekenhuizen nu ook volop opgeleid. En dat kost veel van de toch al schaarse tijd van de verpleegkundigen. ‘Een student moet kunnen terugkoppelen, zijn leermomenten halen. En dat kan alleen als ik daar ook de tijd voor vrijmaak,’ aldus Jacobs.

Al met al is de werkdruk door het opgelopen personeelstekort erg hoog, erkent Jacobs. En dat doet wat met hem en zijn collega’s in het land. ‘Spoedeisende Hulp-medewerkers scoren heel erg goed in burn-outs. Je wil goeie zorg kunnen verlenen en als dat steeds vaker in het gedrang komt, dan loop je tegen een muur op. En is er het risico dat je incidenten die je meemaakt gaat overnemen, dat je denkt: ‘Het ligt aan mij’.’

Wil jij op de hoogte blijven van ons onderzoek? Meld je dan hier aan voor onze nieuwsbrief.

Uitzending De Monitor

Ziekenhuizen kampen met een tekort aan verpleegkundigen. Met alle gevolgen van dien: operaties worden uitgesteld en de werkdruk neemt toe. Hoe zijn deze tekorten ontstaan? Is opleiden de oplossing? Dinsdagavond 27 november, 21:25 uur, NPO2.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Crisis in het ziekenhuis
Verkenning Research Opnames Uitzending

Crisis in het ziekenhuis

Uitzending

Ziekenhuizen werken met computersystemen die slecht met elkaar praten. Als jij in ziekenhuis A vaak komt en ze weten daar alles van je, maar je wordt in ziekenhuis B met spoed opgenomen, kan de arts daar vaak niet zien wat er allemaal al van jou bekend is. Waarom is dat erg? En hoe kan het dat in 2019 dit nog niet goed werkt? Wij zoeken het uit.

Deel jouw ervaring 53 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 08 september 2019 om 22:40  NPO2

262 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Na twee uitzendingen over de personeelstekorten gaan we nu de problemen bij de uitwisseling van patiëntengegevens onderzoeken.
Alles over dit onderzoek