Natuur en milieu / Voedselverspilling

‘We verspillen een rij vrachtwagens naar Spanje en terug gevuld met goed voedsel’

vrijdag 19 mei Leestijd: 2 min.

Teun van de Keuken (r) in gesprek met Toine Timmermans. /

Marjolein Schut

Redacteur

vrijdag 19 mei Leestijd: 2 min.

‘We zitten op ongeveer 1,9 tot 2,6 miljoen ton aan verspilling van voedsel per jaar in Nederland. Dat is gigantisch veel.’ Om een voorstelling te maken van die enorme hoeveelheid gebruikt Toine Timmermans, programmamanager duurzame voedselketens van Wageningen Universiteit & Research de volgende vergelijking. ‘Dat is een rij vrachtwagens naar Spanje en terug gevuld met goed voedsel.’ We komen in contact met hem voor ons tip insturen.

De Nederlandse overheid had jaren geleden al de doelstelling om de voedselverspilling tussen 2009 en 2015 met 20 procent terug te brengen. Timmermans: ‘Dat is niet gelukt.’ Omdat de verspilling zo groot is, en er genoeg indicaties waren dat met een aantal simpele oplossingen er zeker een kwart van de verspilling verlaagd kon worden, lag het volgens hem juist voor de hand te verwachten dat die doelstelling gehaald zou worden. Timmermans ziet veel kansen. ‘De grote vraag is: hoe gaan we de verspilling op huishoudniveau naar beneden brengen, want daar is eigenlijk nauwelijks een teruggang te zien. En daar zit het grootste probleem. Circa 40-45 procent van de verspilling zit daar.’

Supermarkten zetten steeds vaker een houdbaarheidsdatum op producten als onbewerkte groenten, en fruit. Wij leggen een paar producten met houdbaarheidsdatum aan Timmermans voor en vragen zijn mening over de noodzaak daarvan.

Houdbaarheidsdata op producten als onbewerkte groenten en fruit zijn dus vaak onnodig, omdat er zeker geen gevaar dreigt voor de voedselveiligheid als ze verouderen, zoals bijvoorbeeld bij vlees en vis wél het geval is. En het hoeft ook niet volgens de wetgeving. Onnodige data helpen in ieder geval niet om de voedselverspilling onder consumenten omlaag te brengen. Uit onderzoek voor lang houdbare producten blijkt namelijk dat Nederlandse consumenten eerder producten weggooien zodra er een datum op staat.

Een meerderheid van de consumenten weet dus niet wat het verschil is tussen THT, Tenminste Houdbaar Tot en TGT is, Te Gebruiken Tot. TGT betekent een mogelijk risico rond de voedselveiligheid, en houdt in: meteen weggooien als het over datum is. THT betekent dat ook ná de datum het product nog een tijdje houdbaar is, het is een kwaliteitsgarantie. Maar zodra er een datum op de verpakking staat, gaat het vaak meteen de vuilniszak in, ook als het lang houdbaar is.

Wie bepaalt eigenlijk of er een datum op de verpakking komt te staan? Producenten, vaak in afstemming met de supermarktketens, kiezen er zelf voor houdbaarheidsdata op verse onbewerkte producten te zetten. Volgens wetgeving zijn zij daar niet toe verplicht. De verantwoordelijkheid voor het plaatsen van een datum ligt bij de producent.

Waarom kiezen supermarkten vaak voor een houdbaarheidsdatum? Timmermans: ‘Ja dat is de trend die je ziet. Er zijn supermarkten die een gespecialiseerde AGF- medewerker (afdeling groenten en fruit, red.) hebben, maar je ziet dat er een efficiencyslag en kostenbesparing is gemaakt. Steeds meer mensen in supermarkten werken voor relatief lage loonkosten. En die hebben daar minder verstand van en kunnen dat niet beoordelen.’ Een houdbaarheidsdatum is in de praktijk dus vooral een houvast voor de medewerkers van de supermarkten.

Meer weten? Kijk zondag naar de uitzending van De Monitor over voedselverspilling op NPO2 om 22.35 uur.

Heb je een tip voor ons dossier voedselverspilling? Heb je een tip over waar ons ‘voedselafval’ naar toe gaat? Mail ons op: tip insturen.

Dit artikel is geschreven door:

Marjolein Schut Redacteur

Scherpzinnig researcher, wars van een-dimensionale verhalen. Ervaren in actualiteiten (Nieuwsuur), talkshows (oa Pauw & Witteman) en buitenland-series. Startpunt zijn persoonlijke verhalen, om vervolgens uit te zoomen en daar een scherp analyserend, journalistiek verhaal van te maken. Open blik, vind het belangrijk om een verhaal van verschillende kanten te bekijken en te ontleden. Elk onderwerp – ook ver weg van de Randstad - heeft voor mij potentie.

Lees verder
@schut_marjolein

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Wereldwijd gaat naar schatting een derde van voor mensen bedoeld voedsel verloren. Een gigantische hoeveelheid waarmee we in één klap de honger uit de wereld zouden kunnen helpen. Maar de strijd tegen de voedselverspilling faalt.

Alles over dit onderzoek