Natuur en milieu / Asbest

‘We hopen maar dat we geen schade aan ons dak krijgen’

maandag 23 april 2018 Leestijd: 5 min.

Een grote brand op een Groningse boerderij met asbestdaken / ANP Foto

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

maandag 23 april 2018 Leestijd: 5 min.

Het verbod op astbestdaken is nog niet van kracht, en wordt naar verwachting pas later dit jaar in de Tweede Kamer behandeld. Toch wordt er nu al volop voorgesorteerd op het verbod. Door provincies, maar óók door verzekeraars die opstalverzekeringen aanbieden. Van een nieuwe tipgever horen we dat ze meer moet gaan betalen voor deze opstalverzekering. Terwijl de dekking juist met forse stappen omlaag gaat. ‘En dat betekent dat we maar moeten hopen dat we geen schade aan ons dak krijgen voor we het gesaneerd hebben.’

Hiltje Terpstra-de Vries en haar ouders wonen in het Friese Tzummarum. Samen hebben ze zo’n 2000 vierkante meter aan asbestdaken in bezit. Het gaat om ‘voormalige agrarische bebouwing’. Boerenschuren, die ze nu bijvoorbeeld gebruiken om hun installatiebedrijf in te runnen. En als caravanstalling. Het overgrote deel van de boerenschuren is nog in het bezit van de ouders van Hiltje. Zij wil de schuren graag allemaal overkopen van haar ouders, maar wijst ons op het volgende probleem:
‘Wat ik nog mis in jullie onderzoek, is dat er verzekeraars zijn die nú al hun dekking zwaar uitkleden. Onze verzekeraar (Delta Lloyd) heeft onlangs een clausule op de verzekeringspolis geplaatst. In geval van schade wordt er elk jaar minder uitgekeerd bij schade aan een asbestdak. Daarnaast hebben ze de premie met ongeveer 13% verhoogd. Ik heb onze verzekeraar gevraagd om deze clausule niet op de polis te zetten omdat we de komende jaren de daken toch gaan saneren. We hebben zelfs al een saneringsplan bij de verzekeraar ingediend. Maar de verzekeraar heeft laten weten dat ze de clausule toch op de polis laat zitten.’

Dekking loopt elk jaar terug
Als we Hiltje bellen, vragen we haar naar de gevolgen van deze clausule. ‘Het betekent voor ons dat we, om het risico zo klein mogelijk te maken, versneld onze daken zullen moeten saneren. Dus niet ‘ergens vóór 2024’, maar zo snel mogelijk. En dan maar hopen dat we de komende jaren geen schade aan een van de asbestdaken krijgen, want dat brengt gigantische kosten met zich mee.’
Dat de dekking inderdaad flink terugloopt, zien we als we kijken naar de tabel waarin Delta Lloyd de schadebedragen heeft vastgesteld. Wordt in 2018 nog maximaal 27 euro per vierkante meter vergoed voor schade aan dakbedekking met isolatie; in 2021 is dat nog maar de helft. In 2023, het jaar voor het verbod, is dat maximale bedrag zelfs teruggelopen tot 4,50 euro per vierkante meter.

Bouwvergunning 1969: 'gebruik asbest'
Saillant detail: in de bouwvergunning die de gemeente in 1969 heeft afgegeven aan de ouders van Hiltje, lezen we dat 'de dakbedekking dient te bestaan uit donkergrijs gesatineerde asbest golfplaten.' In die tijd was de overheid nog niet op de hoogte van de schadelijke gevolgen van asbest. Maar toch, vertelt Hiltje, voelt het vreemd dat diezelfde overheid die tóen het gebruik van asbest in de daken verplicht heeft, nu wil dat de daken in 2024 allemaal gesaneerd zijn. 'Ze krijgen daardoor het gevoel dat ze iets hebben gedaan wat illegaal was, terwijl ze zich juist keurig aan de regels hebben gehouden.' 

‘Verzekerde mag bij schade geen voordeel hebben’
We besluiten verzekeraar Delta Lloyd te vragen naar het hoe en waarom van deze clausule. Waarom heeft de verzekeraar besloten om nu al de dekking bij schade aan asbestdaken te verlagen, terwijl het verbod op asbestdaken nog helemaal niet van kracht is? Woordvoerder Bas Kuik laat ons weten:
‘Het voorgenomen asbestverbod heeft tot gevolg dat een eigenaar tussen nu en 2024 kosten zal moeten maken om het asbestdak te vervangen. Wanneer er in de tussentijd schade ontstaat en deze volledig wordt vergoed, dan betekent dit dat een eigenaar er voordeliger uitkomt dan een eigenaar die zijn asbestdak al heeft gesaneerd (die heeft de kosten zelf al gemaakt) ofwel een eigenaar die geen schade heeft gehad (die moet de kosten zelf nog maken vóór 2024). De wet bepaalt dat een verzekerde na een schade niet in een duidelijk betere positie mag raken. En wij vinden het dan ook niet onredelijk om in aanloop naar 2024 rekening te houden met de kosten die iedere eigenaar van een asbestdak moet gaan maken vanwege het asbestverbod. Deze maatregel wordt overigens, al dan niet in combinatie met andere maatregelen, óók door andere verzekeringsmaatschappijen al genomen.’

lees ook: Het asbestverbod dat eigenlijk nog geen verbod is: hoe zit dat? vrijdag 20 april

Hogere premies vanwege de hogere ‘schadelast’ van asbestdaken
De premieverhoging is volgens Delta Lloyd géén gevolg van het mogelijke asbestverbod. ‘Enerzijds hebben we de premie verhoogd voor de ‘opruimingskosten’ (de kosten voor het opruimen na schade), voor gebouwen waar asbest in verwerkt is. Dit komt door de toename van deze opruimingskosten die we zien in onze schadelast.’ Het opruimen van de schade na een asbestbrand kan aardig in de papieren lopen: omdat de asbestdeeltjes zich via de brand verspreiden, moet in sommige gevallen de omgeving gereinigd worden.
‘De tweede oorzaak van de verhoogde premie van deze cliënt, is het feit dat we de premies van al onze agrarische verzekeringen met tien procent hebben verhoogd. En dat komt óók omdat we de afgelopen jaren meer aan schades betaald hebben dan we hadden voorzien.' Delta Lloyd laat verder weten dat de premietoeslag zal worden verwijderd zodra de gebouwen asbestvrij zijn.

‘Schade dient gewoon vergoed te worden’
We leggen de clausule van Delta Lloyd voor aan hoogleraar Verzekeringsrecht Mop van Tiggele, verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Radboud Universiteit Nijmegen. Wat vindt zij ervan dat verzekeraars zoals Delta Lloyd nú al voorsorteren op een mogelijk verbod door premies van opstalverzekeringen te verhogen en dekkingen te verlagen? Van Tiggele: ‘Ik ben daar geen voorstander van. Het achterliggende idee van een opstalverzekering is dat je je verzekert tegen onvoorziene schade door een oorzaak van buitenaf. In de clausule van Delta Lloyd lees ik dat in geval van een asbestdak, schade wordt uitgekeerd op basis van het ‘daadwerkelijk beschadigde oppervlakte.’ Als door gedeeltelijke beschadiging tóch een groter deel, of zelfs het gehele dak vervangen moet worden, dan komt het mij onredelijk voor als een verzekeraar dan maar een klein deel van de schade vergoedt.’

Overstappen heeft weinig zin
Van Tiggele is zich ervan bewust dat je als verzekerde weinig andere keuze hebt dan met zo’n clausule akkoord te gaan. ‘De verzekerde kan meestal wel opzeggen. Maar bij het aangaan van een nieuwe polis bij een andere verzekeraar kan de vraag naar aanwezigheid van asbesthoudende dakbedekking opnieuw gesteld worden. Bovendien kan een andere verzekeraar ook gebruik maken van zo’n zelfde soort clausule. Overstappen zet dan voor de verzekerde geen zoden aan de dijk.’ 

Naar de rechter
Wat kun je, als je zoals Hiltje met zo’n clausule geconfronteerd wordt en het daar niet mee eens bent, dan wél doen? Van Tiggele: ‘Je kunt naar de rechter, op het moment dat je verzekeraar de geleden schade niet vergoedt. De rechter kan zo’n clausule dan toetsen aan maatstaven van ‘redelijkheid en billijkheid’. En het zou volgens Van Tiggele dan best kunnen zijn dat je als verzekerde gelijk krijgt. ‘Ik voel zelf wel de behoefte aan zulk ‘correctief handelen’ door de rechter. Omdat ik de stap van de verzekeraar om de dekking te wijzigen niet zonder meer gerechtvaardigd vind. Het risico van de verzekeraar in de aanloop naar 2024 is niet gewijzigd: bij van buiten komend onheil moet schade betaald worden. Précies daarvoor is de opstalverzekering bedoeld. En précies daarvoor betaalt de verzekerde premie. Een dak dat beschadigd raakt, moet deugdelijk vervangen kunnen worden.’

Abonneer je op de nieuwsbrief
We vervolgen ons onderzoek naar Asbest. Wil je op de hoogte gehouden worden van de vorderingen? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief en ik stuur je elke twee weken een update!

Dit artikel is geschreven door:

Stephanie Sint Nicolaas Redacteur

Stephanie Sint Nicolaas voltooide na een bachelorstudie geschiedenis een master Journalistiek en Nieuwe Media. Ze werkte voor zowel radio (Radio 1) als voor verschillende journalistieke televisieprogramma's (Knevel en van den Brink, Rondom 10, Debat op 2, Altijd Wat). In haar vrije tijd fotografeert ze graag en net als in haar redactiewerk is het doel om bijzondere verhalen van mensen in beeld te brengen. Voor De Monitor deed ze research, en filmt en monteert ze nu video's voor social media.

Lees verder
@stephsint

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Elk jaar overlijden ongeveer duizend mensen aan de gevolgen van asbest. De minuscule vezeltjes die het mineraal een ideaal bouwmateriaal maakt, veroorzaken ook zeer moeilijk te behandelen vormen va...
Alles over dit onderzoek