Onderzoek Plasticrecycling

Waarom zo weinig plastic producten uit gerecycled materiaal bestaan: “Het mag geen afbreuk doen aan de functie”

dinsdag 02 juni 2020 Leestijd: 3 min.

Kunnen deze medicijnpotjes nou wel of niet van gerecycled plastic worden gemaakt? / Joshua Coleman - Unsplash

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

dinsdag 02 juni 2020 Leestijd: 3 min.

We zien overal om ons heen mooie duurzame beloftes van fabrikanten over de recyclebaarheid van hun producten. Toch is slechts tien procent van alle plastic producten in Nederland gemaakt van gerecycled materiaal, horen we van ​Jac. Gofers, voorzitter van de Nederlandse Rubber- en Kunststofindustrie (NRK). “Er zijn best veel producten waarin je geen recyclaat kan gebruiken.”

We spreken Jac. Gofers voor ons onderzoek naar Plasticrecycling in coronatijd. Hij is voorzitter van de Federatie NRK, waaronder achttien brancheverenigingen vallen die te maken hebben met kunststof, zoals de NRK Bouw, NRK Verpakkingen, NRK Banden en NRK Recycling. We bellen hem omdat we zoeken naar cijfers over producten gemaakt van recyclaat: op heel veel producten staat dat ze ‘recyclebáár’ zijn, maar hoeveel wordt er nou eigenlijk gemaakt van recyclaat?

Gofers weet raad. Hij rekent ons voor dat er volgens Plastics Europe, de vereniging van Europese kunststofleveranciers, in Nederland in 2018 1994 kiloton aan kunststof gebruikt werd (zie het plaatje hieronder). Het grootste gedeelte daarvan ging naar verpakkingen (601 kiloton) en naar de bouw (550 kiloton). Ongeveer de helft van dat plastic werd als afval ingezameld en daarvan werd weer 316 kiloton naar de recyclers gestuurd. Daarnaast importeerden we volgens Gofers nog 60 kiloton plastic, dus in totaal kregen de recyclers 367 kiloton te verstouwen.
Graphic van Plastics Europe over de kunststofstromen in Nederland
(Klik hier voor de grote versie)

“Stokje voor uitstrijkje kan niet van recyclaat’’
Daarvan moesten de recyclers behoorlijk wat weggooien (34%) om er vervolgens 250 kiloton aan recyclaat van over te houden. Daarvan bleef 200 kiloton in Nederland om gebruikt te worden voor nieuwe producten, de rest ging naar het buitenland. En zo wordt voor minder dan tien procent van het plastic dat hier wordt geproduceerd recyclaat gebruikt. 

Dat lijkt niet veel als we kijken naar de mooie beloftes van fabrikanten? Gofers: “Er zijn best veel producten waarin je geen recyclaat kan gebruiken.” Dat kan vanwege technische redenen zijn, legt Gofers uit. Of omdat wetgeving dat verbiedt, bijvoorbeeld bij medische producten vanwege veiligheid. ”Het dopje waarmee je huisarts in je oor kijkt, daar kan best wat gerecycled plastic in zitten, maar het stokje waarmee ze een baarmoederhalsuitstrijkje maakt, niet. Dat maakt het lastig.”

“Een wiel is ook niet voor niks rond”
Maar een groot gedeelte van het plastic dat we verbruiken, is verpakkingsmateriaal zien we op het plaatje. Daar valt toch wel winst te behalen? “Voor sommige producten zou je inderdaad kunnen zeggen: hier moet minimaal zoveel gerecycled plastic in. Maar je kunt niet alles over één kam scheren.” Hij legt uit dat er ook bepaalde technische functies zijn. “Een wiel is niet voor niks rond: het moet rollen. Een verpakking heeft soms niet voor niks bepaalde laagjes: dat is om het product te beschermen.” Juist deze laagjes, vaak van verschillende soorten plastic, zijn trouwens weer een probleem voor het recyclingproces. Daarvoor moeten de verschillende soorten plastic eerst gescheiden worden.

Op de vraag welk deel van onze kunstofproducten dan wel van recyclaat gemaakt zou kunnen worden, kan Gofers geen antwoord geven. “Dat weet ik niet. Een deel van de producten kan voor de helft uit gerecycled plastic gemaakt worden, een deel voor negentig procent, een deel voor tien procent en een deel niks. Dan moet je echt per product gaan kijken.”
lees ook: Waarom jouw Dopper niet van gerecycled plastic is zaterdag 23 mei
Op naar 35 procent
Maar dat er winst te behalen is, geeft Gofers grif toe. “Daarom hebben we het Plastic Pact ondertekend.” Daarin staat onder meer dat alle eenmalige plastic producten en verpakkingen een zo hoog mogelijk percentage gerecyclede plastics moeten bevatten, met een minimaal gemiddelde van 35 procent per bedrijf.

Ook producten die langer in gebruik blijven kunnen prima van gerecycled plastic gemaakt worden, legt Gofers uit: “Maar het mag geen afbreuk doen aan de functie.” Wat bedoelt hij daarmee? “Er zouden bijvoorbeeld best rioleringsbuizen van recyclaat gemaakt kunnen worden, maar als dat dan betekent dat ze niet vijftig jaar maar slechts vijftien jaar meegaan, dan mis je 35 jaar functionaliteit. Daarom moet je echt per product bekijken in hoeverre inzet van recyclaat mogelijk is.”

Meer weten? 
Wil je meer weten over wat er wel en niet gemaakt wordt van gerecycled plastic? Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van ons onderzoek!

Lees meer over

Natuur en milieu De Plasticplaag
Verkenning Research Opnames Uitzending

De Plasticplaag

Uitzending

Duizenden zakken gerecyclede plastic snippers liggen te wachten in de polder. Waarom willen fabrikanten ze niet hebben? En doet de staatssecretaris eraan? Zij wil toch naar economie waarin alle plastics opnieuw gebruikt worden? Kijk maandag 8 juni naar onze uitzending!

Deel jouw ervaring 70 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 08 juni 2020 om 22:20  NPO2

401 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid en Journalistiek & Nieuwe Media stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Plastics zijn in één woord fantastisch. We gebruiken ze voor onmisbare producten als brillen, babyflessen en injectienaalden. Ook gebruiken we ze voor ons luxe leven...
Alles over dit onderzoek