Achtergrond Cannabis

Waarom nederwiet toch geen harddrug werd (ondanks advies)

donderdag 12 december 2019 Leestijd: 3 min.

Festival / Getty Images

Mijke van Wijk

Redactie

mijke.vanwijk@kro-ncrv.nl

donderdag 12 december 2019 Leestijd: 3 min.

Ooit zou cannabis een harddrug worden, maar daar horen we niet meer van. De wiet en hasj in de coffeeshops is de afgelopen twee decennia sterker geworden. Zo sterk vond de overheid in 2011, dat het misschien wel als een harddrug gekwalificeerd zou moeten worden. Waarom gebeurde dat niet?

Het onderscheid tussen hard- en softdrugs bestaat ruim 40 jaar. Simpel gezegd: harddrugs zijn middelen met een onaanvaardbaar risico voor de gezondheid en softdrugs zijn een stuk minder slecht voor je. Begin jaren 70 beoordeelt een regeringscommissie de meest gebruikte drugs in Nederland. Wat zijn de lichamelijke gevolgen? Kan je er verslaafd aan raken en wat is de kans op maatschappelijke problemen? Hasj en wiet krijgen de stempel softdrugs. Alle andere drugs, zoals heroïne, cocaïne en amfetamine, worden bestempeld als harddrugs.

Lijst 1

Naar aanleiding van dit onderzoek wordt een paar jaar later, in 1976, de Opiumwet veranderd. Binnen de wet komen twee lijsten, waarin de straffen worden bepaald voor bezit, productie en handel van de verschillende soorten drugs. De harddrugs komen op lijst 1 en de softdrugs op lijst 2. De straffen voor wiet en hasj zijn een stuk lichter dan voor de drugs op lijst 1. En onder bepaalde voorwaarden wordt er zelfs helemaal afgezien van vervolging, daarom mogen coffeeshops hasj en wiet gewoon verkopen.

THC verdubbeld

In 2011 trekt de overheid aan de bel: de cannabis in de coffeeshop wordt steeds sterker. Tussen eind jaren 90 en 2004 is in nederwiet een verdubbeling gevonden in het gemiddelde gehalte THC, de belangrijkste stof in cannabis die de high veroorzaakt. Tegelijkertijd groeit de verontrusting over de gevolgen van de consumptie van cannabis, vooral voor jongeren. Er moet worden ingegrepen, vindt de regering. Opnieuw wordt een commissie ingesteld. Deze commissie Garretsen stelt voor om cannabis met 15 procent THC of meer als een harddrug te beschouwen, dus gelijk te stellen aan heroïne en cocaïne. Het voorstel haalt het niet.

‘Het klinkt heel logisch om THC te limiteren, maar het is heel lastig.’ Margriet van Laar, drugsonderzoeker en verbonden aan het Trimbos- instituut, vermoedt dat daarom het plan niet is doorgegaan: ‘Je kan dit niet handhaven. Coffeeshophouders mogen immers hun producten niet testen, dus ze kunnen niet weten hoeveel THC er in hun waar zit.’ En dus zouden ze de cannabis met 15 procent THC of meer niet uit hun coffeeshop kúnnen weren.

Verwarrend

‘Ik vind de term harddrug of softdrug verwarrend. Het gaat niet alleen om de schadelijke eigenschappen van de stof zelf maar ook om de wijze waarop een gebruiker ermee omgaat, die kan ook hard of soft zijn.’  

De effecten van limitering zijn onduidelijk, want mensen passen hun rookgedrag aan, zegt van Laar. ‘Cannabis is dus wel sterker geworden, en mogelijk ook meer verslavend, maar dat hangt heel erg af van hoe veel en vaak je gebruikt. En ook de redenen waarom je gebruikt.’ Daarnaast kan ook cannabis met een wat lager THC-gehalte risico’s met zich meebrengen, zeker als er compensatiegedrag plaatsvindt, door meer te gaan gebruiken of dieper te inhaleren. 

Geen broodje aap

Klopt het überhaupt dat de Nederlandse wiet tegenwoordig zo sterk is, dat het ‘een harddrug’ is? Of is het een frame? Het Trimbos-instituut onderzoekt sinds 1999 elk jaar – in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid – de sterkte van de cannabisproducten in de coffeeshops. ‘Dat de wiet steeds sterker is geworden, is geen broodje aap,’ zegt van Laar. ‘Het beeld van de THC-stijging klopt wel, maar dat beeld is van een hele tijd geleden. Het is nu niet meer actueel. Het schommelt al jaren rond de 17 procent.’

Tussen eind jaren negentig en 2004 is het gemiddelde gehalte THC in nederwiet meer dan verdubbeld, van 9 naar 20 procent. Daarna zette er een flinke daling in naar 13,5 procent in 2013. Dus in de periode dat de commissie Garretsen aan het werk was, werd nederwiet juist minder sterk. In de laatste 6 jaar is de THC weer met ruim 3 procent gestegen tot bijna 17 procent dit jaar, blijkt uit de meest actuele THC-monitor die begin deze maand uitkwam. ‘Van belang is wel,’ voegt van Laar hieraan toe, ‘dat dit een gemiddelde is, en dat er een grote variatie is tussen de soorten wiet.’

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek, abonneer je dan hier op de nieuwsbrief.

Komende zondag in De Monitor: Gek van cannabis

 

Lees meer over

Gezondheid en zorg Cannabis
Verkenning Research Opnames Uitzending

92 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Mijke van Wijk Redactie
Lees verder
@mijkevanwijk

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Dit kabinet is van plan om een experiment te doen met een gesloten teelt en toevoer van cannabis aan coffeeshops. Tien gemeentes doen mee en zullen volledig legaal geteelde wiet gaan verkopen.
Alles over dit onderzoek