Werk en inkomen / UWV

Voormalig UWV-arts: ‘Collega’s gingen om vier uur al naar huis’

woensdag 22 maart 2017 Leestijd: 4 min.

UWV-kantoor, ANP-Foto /

Auke Schouwstra

editor

woensdag 22 maart 2017 Leestijd: 4 min.

‘Ik was elke dag om 6 uur en soms pas om 8 uur klaar met werken, maar sommige collega’s gingen altijd om 4 uur naar huis. Dat is niet mijn manier van doen’. Aan tafel zit Tim de Witte, tot voor kort verzekeringsarts bij het UWV. Hij maakt de afgelopen 20 jaar alle veranderingen mee bij de uitkeringsinstantie en wil ons wel vertellen hoe de keuringen in zijn werk gaan.

Na onze eerste artikelen puilt de mailbox uit van de mailtjes in ons dossier UWV, met name met klachten over de medische keuringen op het moment dat je 2 jaar ziek bent. Dagelijks komen er nieuwe tips bij over de gang van zaken in de spreekkamer van de uitkeringsinstantie. ‘Willekeur is wel het eerste woord wat bij mij naar boven komt bij de keuringen van het UWV,’ schrijft Klaartje ons.

Zijn dit geluiden van mensen die niet kunnen accepteren dat ze eigenlijk gewoon kunnen werken, maar niet willen? Hebben deze mensen een duwtje in de rug nodig om weer aan de slag te gaan of worden de gezondheidsklachten inderdaad niet serieus genomen? Hoe gaan de verzekeringsartsen van het UWV te werk? En welke opdrachten krijgen de artsen mee?

Vrezen

Al na het eerste artikel hangt woordvoerder Wessel Agterhof van het UWV aan de lijn, om vooral duidelijk te maken dat mensen niks hoeven te vrezen van het UWV. Hij heeft wel een verklaring voor de stroom aan negatieve reacties. ‘Bij 9 van de 10 mensen die door een verzekeringsarts beoordeeld worden, leidt een beoordeling tot een andere uitkomst dan ze hadden verwacht. Daar komt bij dat niet iedereen de systematiek van de wetgeving goed kent. Daarin is onder andere vastgelegd dat je arbeidsongeschiktheid deels afhangt van wat je nog kunt verdienen met je beperkingen. Daar schrikken mensen soms van,' aldus Agterhof.

Veel tipgevers hebben inderdaad een andere verwachting van de keuring. De meeste mensen klagen dat gegevens van de behandelend arts niet serieus genomen worden en dat je in luttele minuten weer buiten staat met een oordeel dat je gewoon weer (deels) kunt werken.

Administratie

Voormalig UWV-arts Tim de Witte ziet dat wat genuanceerder. ‘Een keuring duurt al snel zo’n 3 kwartier tot een uur. Maar als het moet, kun je er ook langer de tijd voor nemen.’ Voordat de arbeidsongeschiktheidswet veranderde, sprak De Witte 4 cliënten per dag. Dat werd met de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) wel minder. ‘Met de overgang van de WAO naar de WIA is de administratieve last enorm toegenomen. Je moet alles wat je doet veel meer gaan beargumenteren.’

Verzekeringsartsen moeten bepalen of de klachten van mensen er toe leiden dat ze ook minder kunnen werken. Volgens De Witte is dat een ingewikkelde taak. ‘De vertaling van een klacht naar een beperking blijft moeilijk en is ook een beetje subjectief. De ene arts schat het anders in dan de andere, daar ontkom je bijna niet aan.’ Voor de invoering van de WIA was het volgens hem makkelijker om op basis van eigen inzicht te zeggen: ‘U bent minder belastbaar’. Na de invoering van de nieuwe regels is dat volgens hem ingewikkelder geworden. Het UWV houdt bij hoe de artsen oordelen. Bij de functioneringsgesprekken komt dit ter sprake. Ook worden er vergelijkingen met collega’s worden gemaakt. Het UWV noteert dus hoe vaak een arts iemand aanmerkt als arbeidsongeschikt.

Angst

Ook oud-verzekeringsarts Hans van Burik wil zijn ervaring met ons delen. Hij is al een aantal jaar weg bij het UWV. Volgens Van Burik heeft het striktere beleid gevolgen voor de manier waarop je jouw werk kunt doen als verzekeringsarts. ‘Je mag niet teveel afkeuringen doen. Als je teveel urenbeperkingen geeft als verzekeringsarts, dan kan het zijn dat promoties en dergelijke aan je voorbij gaan. Er heerst een angstcultuur bij het UWV. Je moet je kop niet boven het maaiveld uitsteken, want dan wordt die er afgehakt. Ik snap wel dat collega’s zich rustig houden.’

De Witte herkent zich daar niet in. Volgens hem wordt een arts bij steekproeven soms vragen gesteld waarom hij bepaalde beperkingen heeft gegeven of aangeeft dat iemand minder kan werken. Maar hij heeft nooit ervaren dat hij werd beperkt in zijn manier van beoordelen, of dat hij bepaalde verplichtingen kreeg opgelegd. De Witte: ‘Ik had altijd een goed verhaal waarom ik bepaalde beperkingen toekende. En dan gaat het UWV daar ook wel in mee. Je moet het gewoon goed onderbouwen.’ Wel erkent hij dat niet iedere collega evenveel energie steekt in die onderbouwing. ‘Het kan zijn dat de ene arts daarom een bepaalde klacht wel als beperking inschat, en de andere niet.’

Het UWV neemt volledig afstand van het verhaal van Van Burik. Volgens het UWV werken verzekeringsartsen met strikte richtlijnen en protocollen, en zijn zij de enige aangewezen medisch specialisten die kunnen bepalen in welke mate iemand arbeidsbeperkingen heeft.

Crimineel

Veel tipgevers krijgen het idee dat het er bij het UWV veel wantrouwen heerst, alsof niemand meer wil werken en zich aanstelt. ‘Pijnlijk dat je bekeken wordt als een parasiet,’ vertelt Sylvia ons. ‘Dat je wordt behandeld als een crimineel die thuis geld zit op te strijken. Mensen willen juist werken, maar hebben daar wel hulp bij nodig en die krijg je niet. Je wordt bang gemaakt.’

Van Burik weet wel waar dat wantrouwen vandaan kan komen. ‘Ik heb ook wel meegemaakt dat iemand tijdens de keuring tegen mij zei dat hij niet kon lopen. Keek ik daarna uit het raam en zag ik hem een sprintje trekken om de bus te halen.’

Genoeg geld

Wessel Agterhof erkent dat het er anders aan toe gaat dan vroeger. ‘Het is een strenge regeling, strenger dan vroeger toen de WAO er nog was. Dat pakt soms hard uit voor individuen,’ aldus de UWV-woordvoerder. Hij stelt dat er op geen enkele wijze sprake is van beleid om iedereen zo snel mogelijk weer aan het werk te zetten. ‘Mensen die deels kunnen werken helpen we bij het vinden van een baan. Mensen die nog niet kunnen werken laten we natuurlijk met rust. We hebben ook geen belang bij de uitkomst van een beoordeling. Er is genoeg geld, er is geen limiet op het aantal uitkeringen en het uitkeringsbedrag dat daarmee gemoeid is.’

Bekijk hier de uitzending over het UWV.

Verkenning Research Opnames Uitzending

UWV

Uitzending

Er zijn twee uitzendingen geweest over dit onderzoek. We gaan voorlopig niet meer verder met dit onderzoek.

Deel jouw ervaring 28 andere artikelen in onderzoek

1844 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Auke Schouwstra

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Door de jaren heen krijgen we regelmatig tips over de uitkeringsinstantie UWV. Veel klachten gaan over hoe mensen zich behandeld voelen. De arbeidsongeschiktheidskeuring komt daarin vaak voorbij. W...
Alles over dit onderzoek