Wet-en regelgeving / Politiegeweld

‘Voor mij was het voor het eerst in mijn loopbaan dat ik gericht heb geschoten’

vrijdag 21 september 2018 Leestijd: 2 min.

Agent op straat / ANP

Jerry Vermanen

Datajournalist

vrijdag 21 september 2018 Leestijd: 2 min.

‘Dat schietincident heeft best wel indruk gemaakt. De meeste van mijn collega’s hebben dat nog nooit meegemaakt.’ Niet alleen slachtoffers, maar ook agenten melden zich in de eerste twee weken van ons onderzoek naar politiegeweld. 

Het zijn heftige verhalen die bij ons binnenstromen. Een heel spectrum aan verwondingen - van blauwe plekken tot aan gebroken knieën en zelfs een dodelijke schietpartij - trekt aan ons voorbij.

Voor ons is het ingewikkeld om te beoordelen wat er bij bepaalde incidenten daadwerkelijk is gebeurd. Hoe erg de verwondingen ook zijn, het is moeilijk om inzichtelijk te krijgen hoe rechtmatig het optreden van de politie is zodra het 'jouw woord tegen het zijne' is.

Daarom helpt het ons enorm zodra mensen iets hebben vastgelegd. Denk daarbij aan video en audio, maar ook processen-verbaal, getuigenverslagen en oordelen van klachtencommissies en de Nationale Ombudsman. En in enkele gevallen zelfs de uitspraak van een rechter.

'Penibele situaties vermijden'

Een groep personen die wij graag spreken, zijn agenten. Uiteraard is dit niet eenvoudig. Vanwege de vertrouwelijkheid van hun beroep kunnen zij niet vrijuit spreken. Maar anoniem tippen kan altijd.

Eén van de meest inzichtelijke tips komt van een agent die een gericht schot heeft gelost. 'Dat incident heeft best wel indruk gemaakt. De meeste van mijn collega’s hebben dat nog nooit meegemaakt.'

Volgens deze tipgever was het gebruik van zijn vuurwapen rechtmatig, 'maar je zit een half jaar lang in spanning. Ik mocht wel werken, maar je bent aarzelend bij incidenten waarbij geweld mogelijk noodzakelijk is. Lange tijd heb ik toch penibele situaties vermeden. Dat zou niet moeten.'

Terwijl het aantal niet-dodelijke geweldsmiddelen de afgelopen jaren is uitgebreid bij de politie, ziet deze tipgever nog steeds een dunne bezetting in het aantal trainingsuren voor agenten. 'Op het moment dat je geweld toepast denk je niet aan de ambtsinstructie, maar moet ingesleten zijn dat je op dat moment juist handelt.'

lees ook: Wat betekent het nieuwe wetsvoorstel over politiegeweld eigenlijk? vrijdag 07 september

In het gelijk gesteld

Naast tips van agenten stromen ook de eerste verhalen binnen van mensen die slachtoffer zijn geworden van politiegeweld. Zo werd één tipgever in zijn woning hardhandig gearresteerd door een groep agenten, na een woordenwisseling op straat. Tijdens die aanhouding wordt hij hard geslagen met een wapenstok en is pepperspray gebruikt. Volgens de agenten omdat hij één van hun collega's had geslagen en hij zich verzette tijdens zijn aanhouding.

'Dat was compleet verzonnen. Gelukkig waren er tien getuigen, had ik een goede advocaat en is een deel van mijn arrestatie gefilmd, waardoor de officier van justitie mij uiteindelijk en natuurlijk volledig terecht heeft vrijgesproken.'

Een andere tip betreft een persoon die vorig jaar door de Nationale Ombudsman in het gelijk is gesteld. Deze persoon heeft nog altijd fysieke klachten door het ingrijpen. De politie heeft nog altijd geen excuses of toenadering gezocht. Afgezien van de boosheid en teleurstelling daarover, wil hij een gebrek aan zelflerend vermogen bij de politie benoemen.

'Er wordt onvoldoende bij stilgestaan wat voor impact zulke optredens met geweld kunnen veroorzaken', vind de tipgever. 'Geweld door politie zou nog nauwkeuriger onderzocht moeten worden.'

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je dan aan voor onze nieuwsbriefIk stuur je dan elke twee weken de nieuwste artikelen over het onderzoek.

Wet-en regelgeving / Politiegeweld

Oproep

De komende tijd willen wij graag agenten en slachtoffers van politiegeweld spreken. Voor ons is het nuttig om een zaak te hebben waarin zoveel mogelijk ligt vastgelegd in video, foto en/of documenten. Daarnaast horen wij graag de andere kant van het verhaal. Hoe moeilijk is het als agent om de juiste beslissing te nemen? En word je goed voorbereid op straat gestuurd?
Deel jouw ervaring

Jerry Vermanen

Datajournalist

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Jerry Vermanen Datajournalist

Jerry Vermanen werkt op de dataredactie van KRO-NCRV. Hij zoekt altijd naar meetbare en controleerbare gegevens voor de basis van zijn verhalen. Meningen zijn leuk voor feestjes en verjaardagen, maar feiten maken journalistieke verhalen de moeite waard. Uitzoomen voor het grotere plaatje, en inzoomen voor het menselijke verhaal.

Lees verder
@jerryvermanen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

De politie is de enige beroepsgroep in Nederland die tijdens het werk geweld mag toepassen. Tijdens hun werk worden agenten nu eenmaal geconfronteerd met ernstige situaties die zo snel en zo veilig...
Alles over dit onderzoek