De deskundige Industrie te groot voor systematische controle

Voedingssupplementen: 'Je kunt op de markt brengen wat je wilt'

dinsdag 27 augustus 2019 Leestijd: 2 min.

Productie van voedingssupplementen in Frankrijk / AFP / Jean-Christophe Verhaegen

Redactie de Monitor

Redactie

redactie@demonitor.kro-ncrv.nl

dinsdag 27 augustus 2019 Leestijd: 2 min.

Voedingssupplementen worden niet getest voor ze op de markt komen. De producten moeten alleen voldoen aan de veiligheidsregels van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Op het gebied van de werking hoeft er niks te worden onderzocht. Het consumeren van voedingssupplementen gaat dus op goed vertrouwen. Kan dit kwaad? We zoeken het uit voor ons onderzoek naar Voedingssupplementen, een samenwerking van De Monitor met studenten van de opleiding journalistiek van de Hogeschool Windesheim.  

Hoe zijn jouw ervaringen met het gebruik van voedingssupplementen? Werken ze goed of heb je er bijwerkingen aan overgehouden? Deel hier jouw verhaal.

Hoogleraar Voeding en Farmacologie aan de Wageningen universiteit, Renger Witkamp, legt uit dat veel handelaren kijken naar wat er al bekend is over bestaande supplementen. Ze selecteren een aantal stoffen waarvan in het verleden is onderzocht of ze zorgen voor bepaalde effecten, bijvoorbeeld een betere darmwerking. Deze stoffen voegen ze samen tot een nieuw supplement voor het verbeteren van je darmwerking. Maar dat nieuwe product is als zodanig niet getest.

Controle

Als het product op de markt is, is er niet echt een controle op, volgens Witkamp. De NVWA kijkt steekproefsgewijs of er sprake is van misleiding, maar de supplementenindustrie is zo groot dat een systematische controle niet haalbaar is. Daarnaast vallen voedingssupplementen onder de Warenwet, waardoor een controle op de werking wettelijk helemaal niet verplicht is. Een aardappel bijvoorbeeld, wordt ook niet gecontroleerd op zijn werking. Zolang een product geen problemen lijkt te geven, treedt de overheid dus niet op.

lees ook: Voedingssupplementen: ‘Consument is te goedgelovig’ woensdag 22 mei

Volgens Witkamp is dit een probleem. De consument heeft er namelijk recht op dat hij weet wat hij koopt. Op dit moment is dit niet te garanderen. In principe kun je nu op de markt brengen wat je wil. Zolang je product verder aan de regels voldoet, gaat dit net zolang goed tot er iemand aan de bel trekt.

'Voor een betere zuivering'

Gezondheidsclaims mag je niet zomaar op een product zetten. Volgens Witkamp mag je alleen een effect toewijzen als je dit kunt bewijzen. Je ziet dan ook dat aan veel producten geen specifieke claims zijn toegekend. In plaats daarvan maken fabrikanten gebruik van een slim trucje. Zij zetten niet concreet op het etiket wat voor een effect een product geeft, maar houden het bij vage begrippen. Op het label staat dan bijvoorbeeld ‘voor betere zuivering’, in plaats van ‘dit product verbetert je leverwerking’. Met zulke termen houd je het vaag, maar je laat toch iets los over het vermeende effect. Op deze manier zijn de producenten dus niet in overtreding.

Dit is voordelig voor de maker, maar nadelig voor de consument. Als consument blijf je namelijk in onwetendheid. Je moet gissen naar de werking en de kans is groot dat het ook nog eens niet is getest. Je weet dus niet waar zo’n middel voor dient en of het überhaupt wel werkt. Op internet kun je wel veel informatie over supplementen vinden, maar de betrouwbaarheid ervan valt vaak te betwisten.

lees ook: ‘Ik kreeg hartkloppingen, spierkrampen en spasmen door gebruik multivitamines’ zaterdag 18 mei

Op informatiesites van supplementen staat vaak dat de werking van de producten wetenschappelijk is aangetoond of dat het product klinisch is getest. In sommige gevallen wordt er verwezen naar de betreffende onderzoeken die de werking zouden ondersteunen. Deze studies zijn alleen in veel gevallen niet representatief. Onderzoeksresultaten kunnen verouderd zijn en producten kunnen onder heel andere omstandigheden zijn getest, legt Witkamp uit. Zo gaat het vaak om reageerbuisstudies of om testen op dieren. Zo heb je alsnog geen zekerheid of een product zijn beloftes kan waarmaken.

Dit artikel is geschreven door Danique Logtenberg, student aan de opleiding journalistiek van de Hogeschool Windesheim.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Hoe gezond zijn voedingssupplementen?
Verkenning Research Opnames Uitzending

Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Research

Deel jouw ervaring 31 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 24 november 22:45u, NPO2

116 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Tip ons!

Hoe zijn jouw ervaringen met het gebruik van voedingssupplementen? Werken ze goed of heb je er bijwerkingen aan overgehouden? Tip ons!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Redactie de Monitor Redactie
Lees verder
@de_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het ene voedingssupplement is tegen vermoeidheid of zorgt voor een betere concentratie. Kloppen al deze beloftes? Zijn voedingssupplementen veilig? Of kan je er zelfs ziek van worden?
Alles over dit onderzoek