Verbod op asbestdaken jaagt huiseigenaren op kosten

woensdag 11 april 2018 Leestijd: 4 min.

Een asbesthoudend dak in de Rode Kastelenbuurt in Rotterdam. Bewoners zijn afgelopen jaar geschrokken van de offertes om de daken te laten vervangen / Niels van Nimwegen

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

woensdag 11 april 2018 Leestijd: 4 min.

Als het aan het Rijk ligt is het vanaf 2024 verboden om een asbesthoudend dak te hebben. Hoewel de Tweede Kamer formeel nog met dat verbod moet instemmen, wordt op overheidswebsites wel al gecommuniceerd dat asbestdaken verwijderd moeten worden.

Een op zijn zachtst gezegd ambitieuze doelstelling. Het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat wil in zes jaar tijd zo’n 95 miljoen vierkante meter aan dakoppervlak verwijderen. Om je een indruk te geven van de omvang van die operatie: dat zijn een kleine 15.000 voetbalvelden aan asbestdak. Niet voor niets worden eigenaren alvast aangespoord om hun dak te laten saneren. Neem bijvoorbeeld de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die de subsidiepot beheert voor het verwijderen van asbestdaken:

‘Asbestdaken verweren in de buitenlucht. Daardoor komen er asbestvezels vrij in de leefomgeving. Om het risico voor de gezondheid te beperken is het houden van asbestdaken vanaf 1 januari 2024 verboden. Dit verbod betekent dat eigenaren van asbestdaken in de periode 2016-2024 het asbestdak moeten laten verwijderen.’Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

In de twintigtal tips die we ontvingen na het eerste artikel in dit nieuwe onderzoek, overheerst echter vertwijfeling. Langer wachten betekent mogelijk een boete van de gemeente, die vanaf 2024 het verbod moet gaan handhaven. Maar je dak saneren is duur en voor de meeste tipgevers niet op te brengen.  

‘Kat in de zak’

‘Als we hadden geweten dat we binnen twintig jaar ons dak zouden moeten vervangen, hadden we dit huis natuurlijk nooit gekocht. Ze hebben ons gewoon een kat in de zak verkocht!’ Om haar woorden kracht bij te zetten schuift Miranda Schell ons het asbestonderzoek toe dat in 1998 naar haar woning werd gedaan. Het staat er inderdaad zwart op wit: de 120 huizen die woningstichting OWG in de verkoop doet bevatten inderdaad asbest. Het grootste risico zijn de asbesthoudende golfplaten op het dak. Maar die verkeren gelukkig in goede staat en vormen geen gevaar voor de volksgezondheid. Maatregelen zijn niet nodig.

‘Daar blijkt dus al geen bal van te kloppen’, ligt Miranda toe. ‘De woningen hier zitten boordevol met asbest: onder de golfplaten, in de gevel, onder de kozijnen. Zelfs als we het dak laten saneren, zijn we nog niet asbestvrij. Waarom zouden we dan tienduizenden euro’s uit gaan geven?’

Met dergelijke bedragen worden de bewoners van de Rode Kastelenbuurt in Rotterdam het afgelopen jaar geconfronteerd. De naam is een verwijzing naar de rode golfplaten op de daken van de sociale huurwoningen die in de jaren zeventig en tachtig werden gebouwd, toen asbest nog op grote schaal werd toegepast. Corporatie Woonstad (voorheen OWG) kondigde het afgelopen jaar aan van die asbestdaken af te willen. Bewoners die in het verleden hun huurwoning kochten, krijgen het voorstel om ook hun woning te laten saneren en worden erop gewezen dat het vanaf 2024 ‘naar verwachting verboden is om een asbesthoudend dak te hebben’. Het voorstel voor de renovatie, inclusief asbestsanering van de daken en gevels, komt neer op ruim 70.000 euro.

‘Iedereen lag hier meteen aan de hartbewaking’, vult Miranda’s man Ron aan. ‘Je moet niet vergeten dat de meeste mensen hier maandelijks de eindjes aan elkaar moeten knopen. Niemand kan dit opbrengen, dus gebeurt er nu ook niets.’

De rode golfplaten bevatten asbest

Uit nieuw asbestonderzoek blijkt bovendien dat de woningen veel meer asbesthoudend materiaal bevatten dan bij de verkoop is verteld. Miranda: ‘Maar Woonstad wil vooralsnog van compensatie niets weten. Ze blijven erbij dat we wisten dat er asbest in zat en we dus zelf verantwoordelijk zijn voor de sanering. We zijn het daar niet meer eens. We hebben te goeder trouw een woning gekocht, met een legaal gebouwd dak, dat nu ineens illegaal wordt. Daar zou Woonstad of de gemeente de portemonnee voor moeten trekken. Maar van de gemeente hebben we tot nu toe nog weinig gehoord. Er zou een asbestloket komen, maar sindsdien is het stil.’

'Ondoordacht ingevoerd'

Even verderop, in Dordrecht, reageert Rob Ekkers instemmend. Dergelijke verhalen zijn hem als onbezoldigd asbestdeskundige inmiddels bekend. Nadat het kabinet in 2015 het verbod op asbestdaken bekend maakt, neemt hij met enkele buren het initiatief tot een contactgroep voor eigenaren van asbestwoningen (asbestwoning.nl). ‘Het doel was eigenlijk om informatie te bundelen, zodat niet iedereen zelf het wiel opnieuw moet uitvinden. Behalve een schrale subsidieregeling bleek totaal niet te zijn nagedacht over de uitvoerbaarheid van een verbod.’

De bewoners vormen op eigen kracht een inkoopcollectief en vinden financiering voor bewoners die niet zomaar bij een bank kunnen aankloppen. Ekkers: ‘Als ik naar mijn eigen woning kijk, dan heb je het over een bedrag van bijna 30.000 euro. Aan subsidie krijg je enkele honderden euro’s, dus dat is een druppel op de gloeiende plaat.’

Ekkers en zijn mede-initiatiefnemers vinden het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting bereid om tegen aantrekkelijke voorwaarden leningen te verstrekken. Een initiatief dat inmiddels landelijk navolging krijgt. Na jaren van onderhandelen en overleg met de gemeente start in Dordrecht deze maand de sanering van zestig woningen. Hoewel de bewoners wat dat betreft voorlopen op andere plekken in het land, is het project nog niet in kannen en kruiken. ‘Voor zo’n tien procent van de bewoners is het geld nog altijd niet geregeld. Dat zijn mensen bij wie leeftijd of het inkomen een extra lening, zelfs vanuit het Stimuleringsfonds, niet toelaat.’

Volgens Ekkers geeft dit aan hoe ondoordacht het verbod is aangekondigd. ‘Voor die mensen is het echt een enorme bron van stress, maar ook voor ons als wijk is het onverkwikkelijk dat bepaalde daken mogelijk niet worden aangepakt. Je moet bedenken dat de waarde van de woningen hier in één klap is gedaald sinds het verbod bekend is. Maar meest schrijnende is nog dat het verbod alleen daken betreft en geen gevels. Juist onder gevels loopt geen dakgoot, die vezels met het hemelwater afvoert. Daar loop je dus het meeste risico mee. Wat kun je nu gaan krijgen? Dat mensen uit financiële overwegingen alleen het hoognodige doen om te voldoen aan het verbod, maar de meest risicovolle bedekking laten zitten. Er is gewoon niet goed over nagedacht.'

Lees meer over

Natuur en milieu Asbest
Verkenning Research Opnames Uitzending

Asbest

Uitzending

De uitzending over het asbestdakenverbod dinsdag 22 mei om 21:25 uur op NPO2.

Deel jouw ervaring 21 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 22 mei 2018 om 21:25  NPO2

182 tips

ontvangen

20

6

Natuur en milieu / Asbest

Tip ons over asbestverwijdering

Hoe groot is nu precies het risico van asbest? En hoe haalbaar is de doelstelling van het kabinet? Hiermee gaan de komende week aan de slag. Heb je zelf te maken met asbestverwijdering? Tip ons dan!
Deel jouw ervaring

Teun van de Keuken

Presentator televisie

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Elk jaar overlijden ongeveer duizend mensen aan de gevolgen van asbest. De minuscule vezeltjes die het mineraal een ideaal bouwmateriaal maakt, veroorzaken ook zeer moeilijk te behandelen vormen va...
Alles over dit onderzoek