Algemeen / Algemeen

Vast in slapend dienstverband: ‘Mag ik straks mijn kerstpakket nog ophalen?’

vrijdag 15 februari 2019 Leestijd: 4 min.

Thuiszorg / ANP foto

Niels van Nimwegen

Verslaggever

vrijdag 15 februari 2019 Leestijd: 4 min.

Als straks de feestdagen weer aanbreken weet Ineke niet wat ze moet doen. Gaat ze in de rij staan voor een kerstpakket? ‘Ik heb het dit jaar gedaan, maar met het zweet in mijn handen. Werkt mijn pasje nog wel? Of sta ik straks voor een dichte deur? Die vernedering had ik niet aangekund.’

Ineke Bos (53) is één van de mensen die reageert op ons artikel over zogeheten ‘slapende dienstverbanden’. Officieel staat ze nog op de loonlijst van de Saxenburgh Groep, een grote zorgverlener in Overijssel. Salaris ontvangt ze alleen al maanden niet meer. Zoals meer werkgevers kiest Ineke’s baas ervoor om haar na twee jaar ziekte niet te ontslaan, maar ‘slapend’ in dienst te houden. Dan hoeft er namelijk geen ontslagvergoeding te worden betaald.

lees ook: Ziek thuis, geen salaris meer, maar nog wel in dienst dinsdag 12 februari

‘Door mensen in mijn omgeving was ik er al op voorbereid dat het zou kunnen gebeuren. Toch is het vreemd. Je werkt maanden naar het moment toe dat je uit dienst gaat en dan gebeurt het eigenlijk niet.’

Artrose

Ineke werkt al sinds haar achttiende in de ouderenzorg, de laatste tien jaar als verzorgende IG (individuele gezondheidszorg) in een zorgcentrum in Hardenberg. Ze heeft een erfelijke vorm van artrose, een progressieve ziekte die het kraakbeen in haar gewrichten steeds verder aantast. ‘Vooral in mijn tenen, knieën, nek, schouders en handen heb ik continu pijn. Je stelt het moment dat het echt niet meer gaat steeds uit, maar het is onvermijdelijk. Ik was tijdens het werk al een paar keer gevallen en kon steeds moeilijker tillen.’

In november 2016 meldt Ineke zich ziek. In de hoop ander werk te vinden bij één van de andere vestigingen of het ziekenhuis van de Saxenburgh Groep, stort ze zich gretig op het reïntegratietraject. Ze volgt computercursussen en krijgt via haar werkgever ondersteuning van een reïntegratiecoach en een bedrijfsarts. ‘Daarover geen onvertogen woord. Ze hebben me echt geholpen. Maar gaandeweg het traject werd ik steeds meer geconfronteerd met mijn eigen beperkingen. Het werd steeds duidelijker dat er binnen de organisatie geen passend werk voor mij te vinden was.’

Wanneer het einde van de ziektewetperiode - en dus haar ontslagbescherming - in zicht komt, maakt Ineke zich op voor de keuring bij het UWV en het onvermijdelijke vertrek bij haar werkgever.

Geen ontslag

‘Iets anders kon ik me niet voorstellen. Je bent niet meer inzetbaar, dus welk belang zouden ze hebben om je in dienst te houden?,’ licht Ineke toe. ‘Tot mijn verbazing kreeg ik te horen dat ze alleen mijn salaris zouden stoppen. Waarom hebben ze niet uitgelegd.’

Dat zit namelijk zo. Werkgevers moeten sinds 2015 een transitievergoeding betalen als ze het contract van een arbeidsongeschikte of langdurig zieke werknemer beëindigen. Door het dienstverband van Ineke in stand te houden, maar alleen de loonbetaling te stoppen, ontloopt de Saxenburgh Groep die verplichting. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is, schrijft personeelszaken haar dat ze gewoon in dienst blijft: ‘Er vindt alleen geen loonbetaling meer plaats. Conform het vigerende beleid van de Saxenburgh Groep zullen wij geen actie ondernemen om het dienstverband te beëindigen.’

En zo komt Ineke in een wonderlijke situatie. Sinds november zit ze ziek thuis, met een WW-uitkering, terwijl ze officieel nog in dienst is bij een bedrijf dat haar niet meer betaalt. De verzekeringsarts van het UWV bepaalt dat Ineke wel een forse arbeidsbeperking heeft, maar die is net niet groot genoeg voor toegang tot een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Ze moet nu verplicht solliciteren. Vindt ze een baan, dan vervalt haar ontslagvergoeding bij haar oude baas.

‘Ik ben nu 53, dus ik heb nog wel wat jaren te gaan’, verzucht Ineke. ‘Ik wil ook werken, maar op dit moment zie ik dat niet al te rooskleurig in. Mijn fysieke beperkingen nemen toe. Ik heb bijvoorbeeld aangepaste schoenen nodig om goed te kunnen staan.’

Sluiproute

Dat Ineke niet de enige is die te maken krijgt met de sluiproute, blijkt wanneer we contact opnemen met de Saxenburgh Groep. De directie erkent dat werknemers na twee jaar arbeidsongeschiktheid in een slapend dienstverband worden gehouden. Hoeveel mensen hierdoor zijn benadeeld is niet duidelijk. ‘Dat wordt nu berekend,’ aldus een woordvoerder van de zorggroep. ‘De Saxenburgh Groep vindt goed werkgeverschap belangrijk en de beëindiging van het dienstverband na twee jaar arbeidsongeschiktheid daarom wenselijk. Tegelijkertijd gaat het vaak om langdurige dienstverbanden en daarmee ook forse bedragen. Nu er duidelijkheid is zijn wij voornemens om op korte termijn het beleid aan te passen en na twee jaar arbeidsongeschiktheid standaard aan te bieden om het dienstverband te beëindigen met uitkering van de transitievergoeding.’

Saxenburgh zegt het beleid te wijzigen, omdat het Rijk een compensatieregeling heeft ingesteld. Vanaf 2020 kunnen bedrijven via het UWV de uitbetaalde ontslagvergoeding voor zieke werknemers terugkrijgen. Die regeling geldt ook met terugwerkende kracht voor ontslagvergoedingen die in het verleden zijn uitbetaald, tot juli 2015.

FNV

‘Dat is wat ik werkgevers ook probeer uit te leggen,’ aldus FNV-vrijwilliger Bert Maas. Hij begeleidt leden van de vakbond, die vast zijn komen te zitten in in een slapend dienstverband. ‘Als werkgever word je gecompenseerd, dus waarom zou je dan weigeren? Toch zie je dat werkgevers het gewoon niet doen. Omdat ze eerst willen afwachten of het UWV wel voortvarend gaat uitbetalen, omdat ze het geld niet willen voorschieten, de redenen zijn legio.’

Volgens vakbondsman Maas aarzelen werknemers te lang om hun werkgever op het ontduiken aan te spreken. ‘Zeker oudere mensen, die ergens lang hebben gewerkt, voelen zich vaak nog zo verbonden met het bedrijf dat ze medelijden hebben met hun werkgever. Die heeft een zieke werknemer immers twee jaar lang doorbetaald. Wat ik ze probeer uit te leggen, is dat de meeste werkgevers verzekerd zijn tegen uitval door ziekte en de kosten voor het reïntegratietraject. De ontslagvergoeding komt wel uit eigen zak, maar daar kun je als werkgever rekening mee houden. Er wordt nog wel eens vergeten dat mensen ook sterk terugvallen in inkomen. Die vergoeding haalt daar de scherpe kantjes vanaf.’

‘Aangeklopt bij gemeente’

Ook Ineke kan begrip opbrengen voor de aarzeling van haar werkgever, al gelooft ze niet dat het nieuwe beleid al langer in de pijplijn zat. ‘Dat hebben ze echt pas net bedacht.’ Hoe dan ook, de transitievergoeding is meer dan welkom. ‘Mijn inkomen is zo ver gedaald dat ik niet meer uit de kosten kom. Ik heb bij de gemeente moeten aankloppen voor hulp. Die ontslagvergoeding zou mij even wat lucht geven, zodat ik mijn zaken weer op orde kan krijgen.’

Op welke termijn de Saxenburgh Groep de transitievergoedingen zal uitbetalen kan de woordvoerder niet zeggen. ‘De betrokken medewerkers worden vervolgens zo snel mogelijk geïnformeerd. Zoals gezegd vinden wij goed werkgeverschap belangrijk en vanuit die gedachte vinden wij het wenselijk om ons beleid aan te passen.’

Algemeen / Algemeen

In welke sectoren komt dit het meeste voor?

Daar zijn we razend benieuwd naar. We zien ook de eerste reacties van werkgevers binnendruppelen. Vaak wijzen zij naar de hoge bedragen die ze moeten voorschieten, die slechts ten dele zouden worden gecompenseerd. Hoe zit het met die compensatieregeling? We kijken uit naar je tips.
Deel jouw ervaring

Niels van Nimwegen

Verslaggever

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen Verslaggever

Niels van Nimwegen is verslaggever bij De Monitor en maakte tot nu toe verhalen over de huursector, uitbuiting van starters op de arbeidsmarkt, de vastgelopen spoedzorg en verschillende afleveringen van het dossier ‘Lokaal Bestuur’. 'Wat ik sterk vind aan de Monitor is dat we thema’s lang volgen en door tips in contact komen met belangrijke sprekers die voor andere journalisten verborgen blijven. Dat levert vaak originele verhalen op, of een invalshoek bij een nieuwsfeit dat door andere programma’s is gemist.' Niels werkte eerder voor Radar en Zembla.

Lees verder
@nvnimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht h...
Alles over dit onderzoek