Tussenjaar op gymnasium als oplossing voor hele slimme kinderen

zondag 20 mei 2018 Leestijd: 3 min.

klaslokaal Intermezzo / eigen foto

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

zondag 20 mei 2018 Leestijd: 3 min.

Het is wel gaaf dat je hier veel meer gangen hebt, antwoordt een blond jochie heel serieus op de vraag wat hij ervan vindt om nu al op zijn tiende op de middelbare school te zitten. Zon kinderlijk eenvoudig en vooral enthousiast argument is niet wat je verwacht van een hoogbegaafde leerling. Maar gelukkig is hij dus vooral nog kind, zou ik bijna willen zeggen.

Voor ons onderzoek hoogbegaafde kinderen ben ik op bezoek bij het Stedelijk Gymnasium in Nijmegen. Met 1350 leerlingen het grootste gymnasium van Nederland. Maar vooral ook uniek vanwege het tussenjaar dat ze sinds vorig jaar kennen: Intermezzo. Bedoeld voor kinderen die uitgeleerd zijn op de basisschool maar nog niet rijp genoeg zijn voor de middelbare school.

Sociaal-emotioneel

Het initiatief komt van wiskundedocent Monique Stienstra. Als moeder van twee hoogbegaafde kinderen zag ze dat het ontbrak aan goede voorzieningen voor kinderen die cognitief klaar zijn voor het voortgezet onderwijs, maar sociaal-emotioneel nog tekortkomen. Zij missen vaak nog de executieve functies. Dat wil zeggen dat ze nog niet goed kunnen plannen en daar zit ook emotie-regulering bij, legt Harrie van Steen uit. Hij is conrector van de onderbouw. Bij een groot deel van de kinderen dat hier binnenkomt bij Intermezzo is de ontwikkeling echt verstoord doordat ze niet genoeg uitgedaagd zijn op de basisschool. Of ze zijn niet genoeg gezien. Wij krijgen dat ook niet altijd gerepareerd in één jaar. De eventuele gedragsproblemen die deze kinderen ontwikkeld hebben zoals onaangepast gedrag moeten te verklaren zijn vanuit een onaangeboord potentieel.

lees ook: 8-jarige John heeft geen leerplicht meer, maar wat nu? donderdag 06 september

 

Het Stedelijk Gymnasium in Nijmegen is een voorloper als het gaat om onderwijsaanbod en aandacht voor hoogbegaafden. Al in 1983 zetten ze in op verbreding van hun onderwijs. Van Steen vertelt: De toenmalige rector liep ertegen aan dat er enkele vierdejaars waren die dreigden vast te lopen, terwijl ze juist heel slim waren. Hij is toen op onderzoek uitgegaan en kwam uit bij professor Mönks, de oprichter van het latere Centrum voor Begaafdheidsonderzoek in Nijmegen. Vroeger lieten we ook al hele jonge kinderen naar de eerste klas gaan, maar dan was de overgang toch vaak heel groot. Het vergt veel van kinderen om zich aan te passen aan de andere wereld die een middelbare school is. Veel van die kinderen zijn namelijk nog wel heel speels en soms zijn ze ook nog eens gepest, omdat ze geen aansluiting hadden met leeftijdsgenootjes.

In het tussenjaar laten ze in totaal 36 leerlingen toe, verdeeld over twee klassen. Variërend in de leeftijd tussen negen en twaalf jaar. Het aannamebeleid is een uitgebreid proces, vertelt Van Steen. Aan de hand van gesprekken met de ouders, de basisschool en informatie uit het leerlingvolgsysteem, IQ-testen, verslagen van de plusklas, gesprekken met de ouders en basisschool proberen ze zich een goed beeld te vormen van de leerling. We moeten goed afwegen voor welk kind Intermezzo geschikt is en als we meer dan 36 aanmeldingen hebben dan kijken we welk kind het net iets meer nodig heeft dan een ander.

Cognitief uitdagend

Het lesprogramma van Intermezzo is speciaal ontwikkeld voor de doelgroep. Het gaat erom dat we een cognitief zo uitdagend mogelijk programma aanbieden met veel ruimte voor creativiteit. We zien hier dat de kinderen uit hun schulp kruipen en opbloeien, omdat ze worden gestimuleerd en mogen zijn wie ze zijn. Dan zie je dat de sociaal-emotionele ontwikkeling ook weer op gang komt. Voor deze kinderen is het aanbod en de begeleiding op de basisschool niet adequaat geweest.

lees ook: Hoe ga jij om met hoogbegaafde kinderen in jouw klas? dinsdag 15 mei

De conrector durft wel te beweren dat het op veel basisscholen nog ontbreekt aan kennis en faciliteiten op het gebied van hoogbegaafdheid. Ik neem dat leerkrachten niet kwalijk, want die doen hun best. Maar er moet echt een professionaliseringslag worden gemaakt.

Aandacht

Van Steen ziet wel dat de aandacht voor hoogbegaafdheid toeneemt en dat er ook veel belangstelling is vanuit andere scholen voor hun tussenjaar. En in het regeerakkoord was al afgesproken om vijftien miljoen euro extra te investeren in onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen. Grote vraag is nu nog of dat geld goed gaat worden ingezet, merkt de conrector kritisch op.

Daarnaast maakt Van Steen nog een andere kritische kanttekening. De Inspectie kijkt naar Intermezzo zoals ze naar alles op scholen kijken. Dat betekent dat het nu lijkt alsof deze kinderen een jaar langer over de middelbare school doen. Dat heeft negatieve invloed op de doorstroomcijfers. Nu lijkt het net of deze kinderen doubleurs zijn en wij komen daarmee als school negatief uit in de scholenranglijstjes. Op het Ministerie en bij de Inspectie weten ze hiervan, maar ze zeggen hier niks aan te kunnen doen. Maar goed, wij doen wat we belangrijk vinden.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2070 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Jeugd en onderwijs / Onderwijs

Wat zijn jouw ervaringen?

Voor ons onderzoek gaan we volgende week op bezoek bij ouders van hoogbegaafde kinderen die zijn vastgelopen op school. Ondertussen zijn we natuurlijk altijd benieuwd naar jouw verhaal. Herken jij als leerkracht dat het moeilijk is om deze kinderen te begeleiden? Of ben jij ouder en zie je dat jouw kind ook vastloopt of juist baat heeft bij een hoogbegaafdheidsschool? We horen graag alle ervaringen.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek