‘Tom in de Buurt kan het wel regelen’

woensdag 15 juni 2016 Leestijd: 3 min.

afbeelding mantelzorg /

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

woensdag 15 juni 2016 Leestijd: 3 min.

‘Er is geen sprake meer van keuzevrijheid in de gemeente Alphen aan den Rijn en omgeving, want één grote zorginstelling, Tom in de Buurt, heeft een monopolie positie,' stelt een tipgever die ons benadert voor ons dossier mantelzorg. Zij reageert op ons artikel over of er nog wel maatwerk wordt geleverd door gemeenten als ze een contract aangaan met één grote zorginstelling. ‘Nee,’ zegt zij. Nog drie andere zorginstellingen uit dezelfde regio en een zelfstandige zorgprofessional laten allemaal weten dat ze vinden dat zij buitenspel zijn gezet.

‘Deze verschuiving heeft veel gevolgen gehad. Bepaalde instellingen vielen buiten de boot waardoor zorgbehoevenden plotseling hun zorgverlener zagen vertrekken,' zegt één van hen. ‘En nieuwe cliënten worden sowieso direct doorgestuurd naar Tom in de Buurt. Er wordt door de gemeente niet op gewezen dat er ook een mogelijkheid is om te kiezen voor pgb.’ Een andere tipgever zegt: ‘Ik ondersteun zelf al jaren mensen in hun thuissituatie via een pgb (persoonsgebonden budget). Als ik voor mijn cliënt met de gemeente belde voor opheldering, dan werd gezegd dat Tom in de Buurt alles in de toekomst gaat uitvoeren en dat het pgb toch gaat verdwijnen. Of ze proberen te dreigen dat de tarieven van pgb voor zorgprofessionals lager worden.’

Ontmoedigen

Wat is er aan de hand? De gemeente Alphen aan den Rijn, waar Kaag en Braassem en Nieuwkoop ook onder vallen, heeft vanaf 1 januari 2015 te maken met de nieuwe zorgwet. De gemeente heeft gekozen om in zee te gaan met één zorgaanbieder: Tom in de Buurt, dat uit acht kleinere instellingen bestaat. Tom in de Buurt levert Zorg in Natura (Zorg en begeleiding via een instelling, ZIN). Een tipgever laat ons weten: ‘Als kleine zorgaanbieder ben je aangewezen op het leveren van zorg middels pgb, maar juist dit pgb probeert de gemeente Alphen aan den Rijn te ontmoedigen. Er wordt bij alles gezegd: ‘dat kan Tom in de Buurt wel regelen’.’

Een andere zorgverlener uit de regio die ons mailde, denkt dat het allemaal met geld te maken heeft. ‘Met Tom in de Buurt hebben ze een contract afgesloten voor een paar miljoen euro, zodat ze weten waar ze als gemeente financieel aan toe zijn. Als zorgbehoevenden een pgb willen, dan kost dat de gemeente extra geld en daarom proberen ze iedereen buiten het pgb te houden. Bestaande cliënten krijgen een half jaar de tijd om van hun persoonsgebonden budget naar Zorg in Natura bij Tom over te stappen. Er zijn maar een paar uitzonderingen die pgb mogen houden.’

Keuzevrijheid

We vragen advocaat Renske Imkamp, die eerder heeft meegewerkt aan onze reportage over mantelzorg, wat zij van deze gang van zaken vindt. Zij zegt daarover: ’Gemeenten mogen pgb's in ieder geval niet ontmoedigen en zouden het zelfs moeten toestaan als mensen bijvoorbeeld met een pgb zorg bij Tom in de Buurt zouden willen inkopen.’ Zij wijst op een recente uitspraak in een soortgelijke zaak. ‘In die uitspraak zegt de rechter: als een gemeente een contract afsluit met een zorgaanbieder voor Zorg in Natura, dan mag daarbij niet als voorwaarde worden gesteld dat de aanbieder niet ook aan inwoners dezelfde zorg levert met een PGB. Dus als de gemeente een contract heeft met Tom in de Buurt, dan mag een inwoner van Alphen zelfs een PGB aanvragen om de zorg bij Tom in de Buurt te kopen. Zo ver gaat de keuzevrijheid van een PGB.’

Maar wij begrijpen van de gemeente Alphen juist dat gebruik van een pgb via Tom in de Buurt toch niet mogelijk is. Persvoorlichter Fleur van Deursen laat ons daarover weten: ‘Bij Tom in de Buurt wordt altijd Zorg in Natura geleverd, veelal via een algemene voorziening maar zo nodig ook met een maatwerkvoorziening.’ Zij vindt dat er wel degelijk keuzemogelijkheden zijn in Alphen. ‘Tom in de Buurt is een samenwerkingsverband van acht verschillende zorginstellingen, dus cliënten hebben genoeg keuze.’ Uit de cijfers die we van de persvoorlichter krijgen, zien we een lichte afname van het aantal pgb’s afgegeven door de gemeente. Fleur: ‘Dit kan zijn omdat cliënten zijn overgestapt naar Zorg in Natura bij TOM, door overlijden of verhuizen. Of omdat cliënten zijn gestopt met zorg of zijn overgegaan naar WLZ (Wet Langdurige Zorg).’

We zijn benieuwd naar ervaringen met zorginstellingen en pgb's in jouw gemeente. Heb je genoeg keuze? We horen graag jouw verhaal. Mail naar: tip insturen.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Mantelzorg
Verkenning Research Opnames Uitzending

Mantelzorg

Research

Deel jouw ervaring 55 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 05 juni 22:35u, NPO2

250 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Zorg rondom ouderen thuis wordt zoveel mogelijk afgeschaald om de kans op besmetting met het coronavirus te voorkomen en capaciteit vrij te maken voor noodzakelijke zorg. Wat zijn de gevolgen?
Alles over dit onderzoek