Verkeer en vervoer / Verkeersveiligheid

'Toename in aantal verkeersdoden moeilijk te verklaren'

vrijdag 24 februari Leestijd: 3 min.

ANP /

Yvonne Verkaik

Redacteur

vrijdag 24 februari Leestijd: 3 min.

Gevaarlijke kruispunten, onoverzichtelijke oversteekplaatsen en onveilige wegen. Voor het Dossier Verkeersveiligheid komen we in contact met verschillende tipgevers die zich zorgen maken over een verkeerssituatie in hun buurt. ‘Het is afwachten tot het echt misgaat,’ vertelt Bernice Kamphuis uit Eindhoven ons bijvoorbeeld. Maar hoe vaak gaat het ook daadwerkelijk ‘mis’ op de Nederlandse wegen? En wat zeggen de cijfers over het huidige verkeersbeleid?

We nemen contact op met SWOV, het wetenschappelijk onderzoeksinstituut op het gebied van verkeersveiligheid in Nederland. Zij brengen jaarlijks in kaart hoe de verkeersveiligheid in Nederland zich ontwikkelt. In hun laatste rapport stellen ze vast dat het niet goed gaat met de verkeersveiligheid. Zo blijkt dat het aantal verkeerdoden in 2015, na een jarenlange dalende trend, is toegenomen. Er vielen dat jaar 621 dodelijke slachtoffers, 51 meer dan het jaar daarvoor. En ook het aantal verkeersgewonden daalde de afgelopen jaren niet, maar nam jaarlijks met gemiddeld 3 procent toe. In 2015 raakten 21300 mensen ernstig gewond in het verkeer, zo schrijft het SWOV.

Kwetsbare groepen
Sommige weggebruikers zijn kwetsbaarder dan anderen. Al jaren is er een toename te zien van slachtoffers onder berijders van scootmobielen en invalidenvoertuigen. Ook ouderen en fietsers zouden volgens het onderzoeksinstituut meer risico lopen om te overlijden of ernstig letsel op te lopen bij een verkeersongeval. Ze pleiten dan ook voor extra aandacht voor specifiek deze groepen. Wat volgens de onderzoekers ook opvalt in de cijfers van 2015 is dat er een toename is te zien van dodelijke slachtoffers onder auto-inzittenden.

Doelstelling 2020
De cijfers voor verkeersdoden en gewonden liggen nog ver verwijderd van de doelstellingen die de overheid in 2008 heeft vastgesteld in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2008-2020. Doel van dit plan was het aantal verkeersdoden in 2020 te laten dalen tot maximaal 500 en het aantal ernstige verkeersgewonden tot maximaal 10.600 per jaar.

Onderzoeker Wendy Weijermars van SWOV: ‘Voor het aantal ernstig verkeersgewonden kunnen we nu eigenlijk al wel vaststellen dat dat niet gaat lukken, zelfs in 2030 lijkt dat aantal niet haalbaar als de trend zich zo voortzet. En om het aantal verkeersdoden naar 500 terug te brengen in 2020 zullen er jaarlijks ruim 4 procent minder doden moeten vallen in het verkeer. Dat is een sterke afname, terwijl we in 2015 juist een toename zien.’

Nederland is overigens niet het enige Europese land waar een toename van het aantal verkeersdoden te zien is. Ook in andere landen neemt het aantal verkeersdoden toe. Toch lijkt Nederland het in de laatste jaren in vergelijking met andere landen minder goed te doen dan voorheen. In 2010 stond ons land nog op de 4e plek wat betreft het minst aantal verkeersdoden per inwoner, maar inmiddels zijn we gezakt naar een 9e plaats en moeten we landen als Zwitserland en Spanje voor laten gaan.

Economisch herstel
Hoe kan het dat er na een jarenlange daling van het aantal verkeersdoden, nu juist weer een toename te zien is in het aantal slachtoffers?

SWOV onderzocht verschillende verklaringen, maar door gebrek aan cijfers is het niet altijd mogelijk een sluitende verklaring te vinden, zo vertelt Weijermars. Toch zijn er wel een aantal mogelijke verklaringen aan te wijzen. Weijermars: ‘Mede door het economische herstel is er mogelijk een toename van het aantal onervaren autobestuurders, dat zou kunnen zorgen voor meer ongelukken. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren meer snelwegen gekomen waar 130 km/u gereden mag worden. Ook dat kan gevolgen hebben voor het aantal verkeersdoden. Net als het gebruik van een mobiele telefoon in het verkeer. Maar voor dit alles geldt dat er te weinig gegevens over bekend zijn om harde uitspraken over te doen. Op sommige van deze punten zou verder onderzoek wenselijk zijn.’

Handhaving
Wel constateert SWOV dat er in de afgelopen jaren een forse daling is geweest van het aantal bekeuringen door de verkeerspolitie. In 2015 zijn bijvoorbeeld 240.000 automobilisten beboet nadat ze staande gehouden zijn, een halvering ten opzichte van 2014 en slechts 20 % van het aantal bekeuringen in 2007. Deze daling in bekeuringen komt volgens het instituut vooral door een afname in handhavingsinspanningen. En dat kan gevolgen hebben voor de toename van het aantal verkeersslachtoffers.

‘Het is zeker niet uit te sluiten dat de daling van de handhavingsinspanning heeft bijgedragen aan de stijging van het aantal verkeersdoden.’

Zo staat te lezen in het De Monitor Verkeersveiligheid 2016. SWOV beveelt dan ook aan om de handhavingsinspanningen weer op peil te brengen.

Help ons verder in het onderzoek
Ons onderzoek naar verkeersveiligheid gaat door. We zijn benieuwd naar jullie verhaal over verkeersveiligheid. Heb je als burger het idee dat er te weinig wordt gehandhaafd op een gevaarlijke weg? Of werk je bijvoorbeeld bij de verkeerspolitie en wil je ons meer vertellen over je werkzaamheden. Laat het ons weten! Mailen kan naar yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl of saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Het gaat niet goed met de verkeersveiligheid in Nederland. Het aantal ernstig gewonden en het aantal doden in het verkeer is de laatste jaren gestegen. Burgers, gemeenten en deskundigen roepen dat er weer meer gehandhaafd moet worden. De meeste ongevallen komen door te hard rijden, alcoholgebruik en afleiding (mobiele telefoon). Zou meer handhaving leiden tot minder slachtoffers in het verkeer? En zo ja waarom gebeurt dat dan niet meer? Het aantal bekeuringen daalde van 9,6 miljoen in 2007 naar 6,6 miljoen in 2015. Het aantal staandehoudingen is van 1,5 miljoen in 2007 gedaald naar 250.000 in 2015.

Alles over dit onderzoek