Tipgevers: ‘Belangenverstrengeling tussen taxateur en woningcorporatie bij Slimmer Kopen’

woensdag 19 oktober 2016 Leestijd: 4 min.

Schermafbeelding 2016-10-19 om 18.18.07 /

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

woensdag 19 oktober 2016 Leestijd: 4 min.

Nadat vele tipgevers zich bij ons gemeld hebben met het gevoel dat ze opgelicht zijn door de woningcorporatie bij een Koopgarant-regeling, krijgen we ook mails binnen over een vergelijkbare constructie onder een andere naam: Slimmer Kopen. Net als bij Koopgarant kunnen mensen een huis van de woningcorporatie kopen met een zogenaamde korting.

In ons dossier Koophuis was tipgever Guido de eerste die het enorme waardeverlies van zijn Koopgarantwoning aan de kaak stelde. Zijn huis was in ruim een jaar tijd maar liefst 26% gedaald, terwijl de appartementenmarkt in zijn woonplaats Apeldoorn slechts 6,4% daalde in die periode. Uiteindelijk bleek er een fout door de woningcorporatie gemaakt te zijn met het taxatierapport.

Uiteindelijk volgden we ruim 70 tipgevers die de Koopgarant-regeling als oneerlijk en misleidend betitelden. We krijgen ook tips binnen over vergelijkbare constructies onder een andere naam, waaronder Slimmer Kopen. Dit concept werd opgericht door de Eindhovense woningcorporatie Trudo en samen met vastgoedbedrijf vb&t in de markt gezet.

Klopt niet

Iemand die ons op het spoor van Slimmer Kopen zet, is Kim van Geloven. Zijn woont met haar partner in Eindhoven en in 2012 kochten ze een Slimmer Kopen appartement. Net als bij Koopgarant krijg je bij Slimmer Kopen een zogenaamde korting op de aankoopprijs, met als tegenprestatie dat je verplicht de woning weer te koop aan moeten bieden aan hun woningcorporatie Trudo. Voordeel is wel dat de woningcorporatie verplicht is om de woning terug te kopen voor de marktwaarde die vastgesteld wordt door een taxateur.

Als Kim bij de woningcorporatie aangeeft dat ze haar appartement wil verkopen, wordt haar gezegd dat ze de taxatie moet laten doen door makelaarskantoor ERA vb&t. In eerste instantie vinden Kim en haar partner dat prima, maar later worden ze argwanend. ‘Nadat ERA geweest was en er tot onze verbazing geen winst op het appartement zat, zijn we beetje gaan kijken hoe het met ERA zat. Bleek dit taxatiebureau op hetzelfde adres te zitten als het Slimmer Kopen-kantoor,' mailt Kim.

Ze stuurt ons later alle rapporten en daaruit blijkt inderdaad dat de taxatie uitgevoerd is door een bedrijfsonderdeel van vb&t, het bedrijf dat volgens hun eigen website ‘een samenwerkingsverband’ heeft met woningcorporatie Trudo. De taxatie van Kim lijkt op het eerste gezicht eerlijk, maar toch houdt ze er een nare bijsmaak aan over. ‘Natuurlijk mogen wij niet klagen dat we geen verlies hebben gemaakt. Maar uiteindelijk blijkt van meerdere verhalen over Slimmer Kopen dat de meeste mensen verlies hebben en niemand winst. Naar ons idee klopt dit ook niet.’

lees ook: 68 tips uit het hele land over Koopgarant: ‘We hebben het gevoel dat we opgelicht zijn’ maandag 10 oktober

Wat is hier aan de hand? Is er sprake van belangenverstrengeling bij de taxatie? Is het de slager die zijn eigen vlees keurt? Want hoe onafhankelijk wordt de waarde bepaald als het bedrijf dat Slimmer Kopen exploiteert nauwe banden heeft met de taxateur van de woningen doet? De woningcorporatie waar ze mee samenwerken heeft namelijk baat bij een lage taxatiewaarde.

Belangenverstrengeling

Terwijl we de zaak onderzoeken meldt zich opnieuw een tipgever. Dit keer een professional die mailt dat hij in dezelfde branche werkt als de woningcorporatie en vb&t. De redactie weet wie het is, maar hij wil anoniem blijven. Hij onderschrijft het gevoel dat Kim en haar partner hebben overgehouden aan de taxatie. ‘De enige die gelooft in de onafhankelijkheid van deze taxaties is de directeur zelf. De consument is zich er niet van bewust en de directie zegt dat deze taxaties toch onafhankelijk zijn. Toch heeft dit op zijn minst de schijn van belangenverstrengeling in zich,’ aldus de tipgever.

Hoewel ook deze professional nog niet heeft kunnen vaststellen dat er met taxatiewaardes gerommeld is, vindt hij dat ook maar de schijn van belangenverstrengeling voorkomen moet worden. ‘Je zou als woningcorporatie, maar ook als makelaarskantoor dit juist niet moeten willen. En daar komt dan nog eens bovenop dat er nog wel eens discussie ontstaat over de 'onafhankelijk' getaxeerde waarde bij een Slimmer Kopen-woning. Wellicht toch een iets hogere waarde bij verkoop aan de consument? Wellicht een te lage waarde bij terugkoop aan de corporatie?’

Verregaande samenwerking

Hoe onafhankelijk zijn de taxaties die door ERA vb&t worden gedaan? Moet het beeld van schijn van belangenverstrengeling niet voorkomen worden? We leggen contact met Frank van de Kam, algemeen directeur van de vb&t-groep. ‘De taxatie is geheel onafhankelijk. Het wordt gedaan door een zelfstandige makelaar. Als mensen twijfels hebben over de taxatie, kunnen ze zich bij mij melden. Dan kan ik heel goed uitleggen dat het allemaal onafhankelijk is en dat er veel waarborgen ingebouwd zijn,’ aldus de directeur.

Van de Kam erkent dat er een samenwerking is met woningcorporatie Trudo. Hij heeft het over een joint venture, wat volgens het juridisch woordenboek inhoudt: 'verregaande vorm van samenwerking tussen twee of meer bedrijven doordat die gezamenlijk een nieuw bedrijf oprichten en daarin hun gezamenlijke activiteit(en) uitvoeren en commerciële doelen nastreven.'

‘De enige die gelooft in de onafhankelijkheid van deze taxaties is de directeur zelf…’, vertelt een tipgever ons die anoniem wil blijven.

Het staat dus vast dat vb&t een economische relatie heeft met de Eindhovense woningcorporatie en tegelijkertijd ook ‘onafhankelijke’ taxaties uitvoert waar hun partner een rol in speelt. Want op de taxatie van Kim staat dat deze is uitgevoerd door ERA vb&t Makelaars. De schijn van belangenverstrengeling lijkt zo inderdaad op z’n minst gewekt.

Ook dit leggen we voor aan de algemeen directeur van vb&t. ‘Ik snap jullie punt en heb het vaker gehoord. We zijn hier mee bezig en we heroverwegen of dit anders ingericht moet worden. We overleggen daarover met Trudo en zullen in de loop van 2017 bekijken wat we daar mee doen,’ zegt Van de Kam.

Ondertussen worden de ‘onafhankelijk’ taxaties bij Slimmer Kopen-woningen nog steeds door vb&t uitgevoerd. Onze anonieme tipgever snapt niet dat dit allemaal wordt toegestaan. ‘Ik ben ervan overtuigd dat als jullie een oproep zouden doen in Eindhoven naar consumenten of partijen die hier mee te maken hebben (gehad), dat jullie dan veel reacties zullen krijgen! Tenslotte kun je je nog afvragen hoe het mogelijk is dat een dergelijk makelaarskantoor zich als makelaarskantoor heeft kunnen aansluiten bij een makelaarsvereniging.’

Tip ons

Klopt het wat onze anonieme tipgever zegt? Zijn mensen met een Slimmer Kopen-woning benadeeld of wordt er juist onafhankelijk gewerkt? Heb je hier ervaring mee? Laat het ons weten via tip insturen.

Ondertussen leggen we ook contact met de branchevereniging voor makelaars en taxateurs NVM, waar het makelaarskantoor in kwestie bij is aangesloten. Hun reactie volgt deze week.

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Koophuis
Verkenning Research Opnames Uitzending

Koophuis

Verkenning

Ben jij starter op de woningmarkt? Wil je ons vertellen over jouw zoektocht naar een huis en wat je onderweg tegenkomt? We horen graag van je!

Deel jouw ervaring 60 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 15 januari 22:35u, NPO2

649 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De huizenprijzen zijn weer op het niveau van voor de crisis, zo kopte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in september. In de vier grote steden liggen de prijzen zelfs duide...
Alles over dit onderzoek