‘Tien tot vijftien procent meer ouderen opgenomen met uitdrogingsverschijnselen’

zaterdag 25 augustus 2018 Leestijd: 2 min.

oudere in ziekenhuis / ANP

Karlijn Vernooij

Redacteur

karlijn.vernooij@kro-ncrv.nl

zaterdag 25 augustus 2018 Leestijd: 2 min.

'De hitte van afgelopen zomer was de ultieme stresstest voor de ouderenzorg in Nederland.' Dat zegt hoogleraar geriatrie Marcel Olde Rikkert, verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij reageert op ons onderzoek Ondervoeding, dat gaat over thuiswonende ouderen die problemen hebben met eten en drinken.

De ouderenzorg heeft die test wat hem betreft niet glansrijk doorstaan. 'Vooral de thuiswonende ouderen met dementie zijn enorm vatbaar gebleken voor uitdroging. Met als gevolg dat de eerste hulp hier volstroomt.' De toename van het aantal ouderen dat in Nijmegen is binnengebracht met uitdrogingsverschijnselen is volgens de hoogleraar zeker tien tot vijftien procent.

Sneller uitgedroogd

'Ouderen hebben een veel minder sterk honger- en dorstgevoel. Ze hebben een kleinere waterreserve in het lichaam. En hun nieren houden water en zout minder goed vast. Dit betekent dat ze procentueel veel sneller uitdrogen. Zeker als ook het gebruik van plastabletten of bloeddrukmedicatie niet tijdelijk is afgebouwd.' Het advies aan ouderen is dan ook om bij dergelijke warmte minimaal twee liter water te drinken. 'Dat is veel als je geen dorstprikkels meer ervaart.'

‘Thuiszorg onvoldoende alert’

En alhoewel het bekend is dat ouderen extra kwetsbaar zijn voor de hitte, hadden veel extra opnames wat Olde Rikkert betreft voorkomen kunnen worden met betere zorg thuis.'Voeding en vocht vallen nu volledig buiten het zorgdomein. Men gaat er te gemakkelijk vanuit dat eten en drinken hoort bij de autonomie van een patiënt. En dat dit eventueel met wat hulp van mantelzorgers of een vrijwilliger geregeld kan worden. Grosso modo is dat zo. Maar wanneer ouderen dementie hebben, en dus ook nog vergeten dat ze moeten eten en drinken, is dat echt een ander verhaal.'

Maaltijdondersteuning bij dementie

Olde Rikkert doelt op het belang van maaltijdondersteuning voor mensen met dementie. 'Het kan zijn dat er alleen een structuur nodig is. Een herinnering om iets te eten of te drinken. Weet iemand nog hoe de magnetron werkt om een kant en klare maaltijd op te warmen? Of wordt het eten alleen opgegeten in gezelschap en moet er gedurende de maaltijd iemand bij blijven? Dat kan in het ergste geval tijdrovend zijn als kauwen en slikken moeilijker gaat.'

Het probleem is dat niemand zich verantwoordelijk voeltMarcel Olde Rikkert, hoofd  Radboud Alzheimer Centrum

Poolse landdag

Volgens Olde Rikkert is er een en scala aan activiteiten mogelijk die het probleem op kan lossen. 'Het is maatwerk, er is niet één pasklaar antwoord. Het probleem is alleen wie voelt zich verantwoordelijk? Dementiezorg valt onder de Wmo, maar ook binnen de Zorgverzekeringswet en de Wet Langdurige Zorg. Het is sterk regionaal ingekleurd hoe dat concreet wordt vormgegeven. Het overleg erover is al snel een Poolse landdag. Met bijna 400 gemeenten is de variatie in het beleid rondom maaltijdhulp groot.'

lees ook: ‘Uren leuren langs instanties voor één simpele vraag; Wie vergoedt de hulp bij eten en drinken?’ maandag 20 augustus

‘Zorg is gericht op eigen budgetten’

De zorgverzekeraar lijkt op dit gebied eenduidiger. Hulp bij het eten en drinken kan worden vergoed vanuit de zorgverzekering als er ‘behoefte is aan geneeskundige zorg of een hoog risico daarop’. Maar volgens Olde Rikkert is ‘geneeskundige zorg’ een bediscussieerbaar begrip en heel moeilijk af te grenzen. 'Een zorgverzekeraar wil dit liever niet betalen. Tenzij er een dure opname voorkomen kan worden.' De zorg is volgens hem dan ook vooral gericht op de eigen budgetten en niet meer op de personen die de zorg nodig hebben. Wat hem betreft kan dat niet langer.  'Er zijn talloze richtlijnen die het probleem van ondervoeding bij ouderen benoemen. Maar in de praktijk ziet de hulpverlener voedsel niet als zijn of haar verantwoordelijkheid. Kritieke basisvoorwaarden staan daarmee op de tocht.'

Blijf op de hoogte van dit onderzoek!

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Schrijf je dan in voor de e-mail updates! Meld je hier aan.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Ondervoeding
Verkenning Research Opnames Uitzending

Ondervoeding

Research

Volgens de stuurgroep Ondervoeding is 30 tot 40% van de ouderen met thuiszorg ondervoed in Nederland. Het is een groeiend probleem. Hulp bij eten en drinken blijkt heel lastig te regelen. Wijkverpleegkundigen en familie slaan alarm.

Deel jouw ervaring 15 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 25 september 21:25u, NPO2

96 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Ondervoeding

Heb jij ervaring met dit probleem?

Maak jij je als mantelzorger zorgen over een familielid die te weinig hulp krijgt bij het eten en drinken? Of worstel je als hulpverlener met het feit dat hulp bij het eten in drie verschillende wetten valt? Meld je dan bij ons. Want ons onderzoek begint bij jou!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Oud worden in je eigen omgeving. Terwijl de zorg aan huis geregeld wordt. Ideaal, dacht de overheid een paar jaar geleden. Maar de praktijk blijkt weerbarstiger. Een grote groep kwetsbare ouderen ...
Alles over dit onderzoek