Algemeen / Algemeen

‘Thuisbevalling niet onveiliger dan in het ziekenhuis’

vrijdag 09 december 2016 Leestijd: 4 min.

Verloskundige VUmc: 'Vrouwen moeten bevallen waar ze zich prettig voelen.' foto: ANP /

Sietze van Loosdregt

Redacteur

vrijdag 09 december 2016 Leestijd: 4 min.

‘Wat een ontzettend waardeloos artikel', reageert een zwangerschapsbegeleider op ons artikel over de vermeende risico’s bij thuisbevallingen. ‘Zullen we daarnaast dan even de cijfers zetten wat er door menselijke fouten allemaal mis gaat in het ziekenhuis, bij vrouwen en baby’s?’ Zijn thuisbevallingen risicovoller dan bevallingen in het ziekenhuis? Het antwoord is nee. Voor zover we weten niet.

lees ook: Thuis bevallen: ‘In 7 maanden 2 dode baby’s door onbekwaamheid verloskundige’ woensdag 07 december Eerder deze week publiceerden we het verhaal van een anonieme tipgever uit het oosten van het land. Zij vertelde ons in 7 maanden tijd 3 maal een spoedoverdracht te hebben meegemaakt bij een thuisbevalling. In 2 gevallen overleefde het kindje het niet. Volgens de tipgever had de verloskundige in alle 3 gevallen te laat aan de bel getrokken.

We leverden anekdotisch bewijs, is de kritiek. Want kun je wel iets zeggen over de verloskundige zorg in het algemeen, op basis van 3 voorbeelden waar het kennelijk mis is gegaan? Nee, dat kan niet. Bovendien is het – hoe erg ook – niet verbazingwekkend dat het weleens mis gaat bij een thuisbevalling. Net zoals er ongetwijfeld in het ziekenhuis dingen mis gaan, en op alle andere plekken waar mensen werken. Relevant is wel de vraag of dit soort drama’s voorkomen kunnen worden. Schort het inderdaad aan ervaring met crisissituaties bij verloskundigen, zoals onze tipgever stelt? En zou het een oplossing zijn om te stoppen met de thuisbevalling?

‘Wat ontzettend jammer dat er met dit soort artikelen weer zoveel angst verspreid wordt.’

Het artikel werd door veel verloskundigen ervaren als een aanval op de kunde van de verloskundige, én op de keuzevrijheid van de vrouw. ‘Wat ontzettend jammer dat er met dit soort artikelen weer zoveel angst verspreid wordt.’ Die reactie is begrijpelijk als je de cijfers erbij pakt. Het aantal thuisbevallingen is de afgelopen jaren fors gedaald. In 2010 beviel nog 29 procent van de vrouwen thuis, 4 jaar later was dat nog slechts 13 procent. Volgens veel verloskundigen die reageren komt dat door de ‘bangmakerij’ in de media.

Ze zijn het zat dat de thuisbevalling steeds maar weer wordt aangewezen als risicovoller dan de ziekenhuisbevalling. Het babysterftecijfer in Nederland was jarenlang één van de hoogste in Europa. Omdat ook het aantal thuisbevallingen hier het hoogst is van de Westerse wereld, werden de thuisbevallingen aangemerkt als de veroorzaker van dit relatief hoge sterftecijfer. Inmiddels is de babysterfte fors gedaald, van 11,9 per 1000 in het jaar 2010 naar 7,4 per 1000 in 2014. Nog altijd wordt er naar de thuisbevalling gewezen als gevaarlijker dan die in het ziekenhuis. Maar klopt dat ook?

Thuis bevallen niet gevaarlijker

Talloze onderzoekers hebben dit vraagstuk inmiddels onderzocht. Zoals de Amsterdamse verloskundige en onderzoeker Ank de Jonge van het VUmc. Zij vergeleek de sterftecijfers van bevallingen die in het ziekenhuis of thuis begonnen onder begeleiding van een verloskundige. Ze vond nadrukkelijk geen verschil in het babysterftecijfer tussen deze groepen.

Direct na publicatie van dit onderzoek kreeg De Jonge kritiek op de onderzoeksopzet. Want zijn deze groepen wel met elkaar te vergelijken? Zijn vrouwen die een hoger risico hebben op complicaties niet eerder geneigd in het ziekenhuis te bevallen dan thuis? De Jonge: ‘We hebben bevallingen vergeleken die allemaal bij de verloskundige zijn begonnen. Al deze vrouwen hadden thuis kunnen bevallen als ze wilden.’

'In het ziekenhuis eindigen bijvoorbeeld relatief veel bevallingen in een keizersnede met alle risico’s van dien.’

verloskundige en onderzoeker Ank de Jonge

Dat betekent overigens niet dat thuisbevallingen geheel risicovrij zijn. Maar dat zijn bevallingen in het ziekenhuis ook niet, benadrukt De Jonge. ‘Vrouwen die thuis beginnen, hebben veel minder medische ingrepen, die ook de nodige risico’s met zich meebrengen. In het ziekenhuis eindigen bijvoorbeeld relatief veel bevallingen in een keizersnede met alle risico’s van dien.’

De Jonge pleit voor goede voorlichting aan zwangere vrouwen. ‘Ze moeten weten dat thuis bevallen niet onveiliger is, maar dat ze wel een behoorlijke kans hebben om alsnog naar het ziekenhuis te gaan.’ Volgens De Jonge eindigt iets meer dan de helft van de thuisbevallingen bij een eerste kind alsnog in het ziekenhuis. En bij 4 procent van de bevallingen moet de vrouw uiteindelijk met spoed worden overgebracht naar het ziekenhuis. Volgens De Jonge waren de risico’s voor deze groep vrouwen niet groter geweest als zij al vanaf het begin van de bevalling in het ziekenhuis waren geweest. ‘Als je in het ziekenhuis bent, staat er niet meteen iemand klaar achter de deur om het over te nemen mocht het mis dreigen te gaan. Daar moet ook nog van alles geregeld worden.’

‘Wat zou het alternatief zijn? Een IC-verpleegkundige bij iedere bevalling?’

verloskundige en onderzoeker Ank de Jonge

En hoe zit het met de ervaring van de verloskundige? Ook die vraag wierp onze tipgever in het eerdere artikel op. Ze schreef ons: ‘Verloskundigen hebben onvoldoende ervaring met vitaal bedreigde kinderen, waardoor ze de problemen simpelweg niet herkennen, met alle gevolgen van dien.’ De Jonge erkent dat verloskundigen minder vaak crisissituaties meemaken, simpelweg omdat de bevalling bij de verloskundige – gelukkig – meestal goed gaat. ‘Maar wat zou het alternatief zijn? Een IC-verpleegkundige bij iedere bevalling?’ De Jonge wijst erop dat verloskundigen en gynaecologen regelmatig samen trainen wat ze moeten doen in spoedsituaties.

'Qua veiligheid hoef je niet naar een geboortecentrum. Vrouwen moeten bevallen waar ze zich prettig voelen.’

verloskundige en onderzoeker Ank de Jonge

Als de thuisbevalling even veilig is als de bevalling in het ziekenhuis, rest de vraag waarom we überhaupt met de verloskundige in het ziekenhuis bevallen. De Jonge: ‘Bevalcentra hoeven helemaal geen alternatief te zijn voor een thuisbevalling. Qua veiligheid hoef je niet naar een geboortecentrum. Vrouwen moeten bevallen waar ze zich prettig voelen.’

Onze tipgever wierp de vraag op of verloskundigen voldoende zijn voorbereid op spoedsituaties. De Jonge spreekt dat duidelijk tegen. Toch kregen wij meerdere reacties van vrouwen die zich herkennen in het verhaal van de tipgever. Zij hebben weinig vertrouwen meer in de verloskundige zorg in Nederland. Één van hen besloot daarom haar zwangerschapscontroles bij een gynaecoloog in België te laten doen. En twee vrouwen zeggen door ‘betweterigheid’ van de verloskundige, of een ‘slechte communicatie’ in de verloskundige praktijk hun kindje verloren te zijn.

Oproep

Hoe vaak gaat het onnodig mis tijdens de bevalling? En wat te doen om dat te voorkomen? Heb jij meer informatie? Werk je bijvoorbeeld zelf in de geboortezorg? Ging het mis tijdens je eigen bevalling? Of heb je juist een hele positieve ervaring? Stuur ons dan een mail: Sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl of Saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Redacteur

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht herkent u een verhaal, heeft u iets vergelijkbaars meegemaakt, of kunt u ons meer inzicht geven over een bepaald onderwerp. Zo kunnen we uiteindelijk met een aantal van deze tips weer een nieuw onderzoeksdossier openen. Blijf ons dus vooral tippen. Want ons onderzoek begint bij u.

Alles over dit onderzoek