Natuur en milieu / Asbest

Staatssecretaris: ‘Asbestdakenverbod per 2024 is haalbaar’

dinsdag 05 juni 2018 Leestijd: 2 min.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven informeerde de kamer vorige week over het wetsvoorstel waarmee asbestdaken worden verboden / ANP

Niels van Nimwegen

Verslaggever

dinsdag 05 juni 2018 Leestijd: 2 min.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven houdt vast aan het verbod op asbestdaken en is niet bereid eigenaren financieel tegemoet te komen.

Dat is kort gezegd de conclusie van de nota die Tweede Kamerleden vorige week ontvingen van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. De staatssecretaris gaf daarin antwoord op vragen van Kamerleden over het voorgenomen verbod op asbestdaken, waarover de Tweede Kamer later dit jaar een besluit neemt.

In onze uitzending van 22 mei reageerden asbestdeskundigen kritisch op het voornemen om asbestdaken per 2024 te verbieden. Het verbod is volgens hen niet nodig en ook praktisch niet uitvoerbaar. Eerder floot de Raad van State het ministerie al terug, omdat het vraagtekens zette bij de wettelijke onderbouwing van  het in 2015 aangekondigde verbod. Huiseigenaren die daardoor verplicht kosten moeten maken om hun dak te laten vervangen, zouden compensatie kunnen eisen bij de rechter. Het verwijderen van een asbestdak is prijzig, het kan zomaar in de tienduizenden euro’s lopen. En dat moeten eigenaren voor een groot gedeelte uit eigen zak betalen.

Woningwet

Of de staatssecretaris er nu in is geslaagd het wetsvoorstel stevig in de steigers te zetten, valt echter te betwijfelen. In de nota is namelijk te lezen dat het verbod slechts ter verduidelijking dient van bestaande wetgeving. Volgens van Veldhoven verplicht de woningwet eigenaren hun panden zodanig te onderhouden dat ze geen gevaar opleveren voor de volksgezondheid. Door de invloed van weer en wind slijten asbestdaken. Zelfs relatief jonge daken van vijftien tot twintig jaar oud laten al kankerverwekkende vezels vrij, zo blijkt volgens de staatssecretaris uit onderzoek van TNO. ‘Het vaststellen van een eenduidige en op onderzoek gebaseerde datum waarop alle asbestdaken verwijderd moeten zijn, geeft de gewenste duidelijkheid aan eigenaren en bevoegd gezag en zorgt voor gelijke voorwaarden voor eigenaren van asbestdaken.’

Asbestvezels in de lucht

Dat de asbestdaken slijten zegt echter weinig over het blootstellingsrisico. Asbest is schadelijk als je gedurende een lange periode een hoge concentratie inademt. Hoewel veel daken al sterk verweerd zijn, blijkt uit de TNO-onderzoeken waar het ministerie naar verwijst, dat de hoeveelheid asbestvezels in de lucht de afgelopen twintig jaar juist scherp is gedaald. De huidige 'achtergrondconcentratie' ligt ver onder de wettelijke toegestane grenswaarde en zelfs onder het door de Gezondheidsraad gestelde ‘verwaarloosbaar risiconiveau’.

lees ook: ‘Onze angst voor asbest bepaalt het beleid’ woensdag 02 mei

Asbest-specialisten, zoals Henk Jans van de Brabantse GGD, zetten daarom grote vraagtekens bij de noodzaak van een wettelijk verbod. Zinvoller is het volgens de medisch milieukundige om risicogestuurd beleid te maken: de meest versleten daken eerst eraf, in plaats alles in één keer. Een voorstel dat in de Tweede Kamer op bijval kon rekenen van de SGP, PVV en regeringspartij VVD.

Van Veldhoven ziet daar echter niets in. Uitstel van het verbod zou volgens de staatssecretaris ‘een verkeerd signaal afgeven aan betrokken partijen. Het GGD-voorstel is volgens het ministerie praktisch niet uitvoerbaar. De kosten die eigenaren nu moeten maken zijn volgens Van Veldhoven bovendien verdedigbaar ‘omdat een dak niet het eeuwige leven heeft.’

 Geen extra geld

Het ministerie trekt daarom ook geen extra geld uit om eigenaren die de kosten niet kunnen opbrengen te ondersteunen. Op dit moment is er een beperkte subsidieregeling, maar die pot is in de loop van 2019 waarschijnlijk leeg. Volgens de staatssecretaris moeten daar dan andere financieringsmogelijkheden voor in de plaats treden, zoals aangepaste leningen via de gemeente. 

Van Veldhoven laat daarmee belangrijke kritiek van huiseigenaren en provincies onbeantwoord. Een grote groep  eigenaren komt namelijk voor geen enkele vorm van financiering in aanmerking, zo bleek dit jaar uit onderzoek van de Provincie Gelderland.  De Contactgroep Eigenaren Asbestwoningen wijst erop dat veel gemeenten nog geen beleid hebben ontwikkeld om de datum van 2024 te halen. Van Veldhoven acht de deadline nog steeds haalbaar, maar het tempo waarin de daken worden vervangen moet wel omhoog. Op dit moment moet nog tachtig tot negentig miljoen vierkante meter asbestdak worden gesaneerd. Zonder versnelling zijn die pas in 2027 verwijderd, terwijl gemeenten dan al drie jaar verplicht moeten handhaven op het verbod.

Nederland is volgens de staatssecretaris overigens het enige land dat een verbod wil instellen.

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen Verslaggever

Niels van Nimwegen is verslaggever bij De Monitor en maakte tot nu toe verhalen over de huursector, uitbuiting van starters op de arbeidsmarkt, de vastgelopen spoedzorg en verschillende afleveringen van het dossier ‘Lokaal Bestuur’. 'Wat ik sterk vind aan de Monitor is dat we thema’s lang volgen en door tips in contact komen met belangrijke sprekers die voor andere journalisten verborgen blijven. Dat levert vaak originele verhalen op, of een invalshoek bij een nieuwsfeit dat door andere programma’s is gemist.' Niels werkte eerder voor Radar en Zembla.

Lees verder
@nvnimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Elk jaar overlijden ongeveer duizend mensen aan de gevolgen van asbest. De minuscule vezeltjes die het mineraal een ideaal bouwmateriaal maakt, veroorzaken ook zeer moeilijk te behandelen vormen va...
Alles over dit onderzoek