Kinderen / Sportregime

Sportconsultant: ‘Eigenlijk zeg je gewoon: Dit kind is een investering waard en dit kind niet’

zondag 10 maart 2019 Leestijd: 3 min.

Jongens voetballen / Dreamstime

Karlijn Vernooij

Redacteur

zondag 10 maart 2019 Leestijd: 3 min.

Uit onderzoek blijkt dat het herkennen van potentie en talent bij kinderen in de basisschoolleeftijd onbetrouwbaar is. Maar waarom lijken sportclubs dan juist steeds jonger op niveau te selecteren? Volgens sportconsultant Nick Veenbrink van adviesbureau NMC Bright zijn de cultuur en structuur in jeugdvoetbal de boosdoener. ‘Clubs selecteren spelers omdat ze geloven dat het goed is voor de ontwikkeling en het plezier van spelers. Daarbij willen ze goed voor de dag komen in wekelijkse competities en richten de wekelijkse trainingen ook zo in. Maar dat is een gevaarlijke ontwikkeling als je het mij vraagt. Een grote groep kinderen wordt buitengesloten.’

Veenbrink deed recent onderzoek naar het selectiebeleid bij jeugdteams van amateurvoetbalclubs en reageert op ons onderzoek Sportregime. ‘Ik ben bijna geen amateurclub tegen gekomen zonder selectiebeleid, waarbij de beste spelers uit een leeftijdscategorie in een selectieteam geplaatst worden. En dat gaat niet zelden over kinderen van 7 of 8 jaar oud.’  Kinderen in een selectieteam krijgen meestal meer trainingsuren en een kwalitatief beter opgeleide trainer. De andere niet-geselecteerde spelers worden daarvan uitgesloten.

Pedagogisch onverantwoord

‘Wij volwassenen, dus ouders en trainers plakken er dat labeltje op: Dit kind hoort in de selectie en deze niet. Maar eigenlijk zeg je gewoon “Dit kind is een investering waard en dit kind niet”.' Volgens Veenbrink is dat pedagogisch onverantwoord. ‘Ik heb in mijn onderzoek gemerkt dat het echt iets doet met het zelfbeeld van niet-geselecteerde kinderen. Zij vergelijken zichzelf met leeftijdgenootjes in hogere teams en ontlenen dáár hun eigenwaarde aan. Dat draagt natuurlijk absoluut niet bij aan een gezond leerklimaat voor alle kinderen op een club. Hij juicht het toe dat de KNVB recent het project Gelijke Kansen Jeugdvoetbal begonnen is. Dat project heeft als doel dat kinderen uit de lagere teams betere kansen krijgen net als kinderen uit de zogenoemde selectie-elftallen; training door dezelfde trainers, met een gelijk aantal trainingsuren, op dezelfde velden, en met dezelfde materialen.

lees ook: Hoofd jeugdbeleid sport- en voetbalclub: ‘We stuiten op weerstand van ouders’ maandag 04 maart

Dit is waarom clubs op niveau selecteren

Het project is volgens Veenbrink een stap in de goede richting. Maar het zal nog een hele opgave worden om dit te realiseren bij andere amateurclubs. ‘Clubs willen met hun eerste elftal op zo hoog mogelijk niveau meespelen. En daarbij hebben ze nog vaak de neiging om de talentvolle spelers zo vroeg mogelijk goed te willen opleiden. En natuurlijk wordt een kind beter naarmate hij of zij vaker op een hoog niveau traint. Maar tegelijkertijd is het verschrikkelijk moeilijk om op hele jonge leeftijd het toekomstige niveau al vast te stellen. Ook een laatbloeier kan in potentie over een uitzonderlijk talent beschikken. Maar die wordt op deze manier over het hoofd gezien.’ Een ander argument voor clubs om wél te selecteren is volgens Veenbrink het feit dat nog steeds veel mensen echt geloven dat kinderen die samenspelen met andere kinderen van gelijk niveau en motivatie, meer plezier beleven in het spel. Een argument dat we ook in ons eigen onderzoek tegenkomen.

Een fanatieke voetballer bij een bloemetjesplukker in een team zetten omdat ze allebei 10 jaar zijn kan in mijn ogen niet leuk zijn.’Tipgever

‘Hij gaat het veld niet op voor minder dan de winst’

Zo vraagt een tipgever zich af wat er gebeurt met jongens onder de 12 die leven voor het voetbal?  Het komt volgens haar niet altijd alleen maar uit de club of de ouders. ‘Bij onze zoon draait alles om voetbal. Ja, ook om de p van plezier maar voor hem gaat het ook zeker om de p van presteren. Hij kan goed voetballen en is bloedfanatiek. Hij gaat het veld niet op voor minder dan de winst. Dat zit er al in vanaf dat hij kan lopen met een bal aan de voet. Ze schrijft dat óók deze kinderen een mooi elftal verdienen waar ze hun ei kwijt kunnen. En dat is wat haar betreft een elftal waarbij er op niveau geselecteerd is, en niet alleen op leeftijd. ’Of het nou school, sport of werk is, iedereen heeft een eigen niveau. Een fanatieke voetballer bij een bloemetjesplukker in een team zetten omdat ze allebei 10 jaar zijn kan in mijn ogen niet leuk zijn.’

Huidige jeugdcompetitie moet op de schop

Veenbrink begrijpt deze zorgen, maar stelt dat dit ‘willen winnen’ voor een groot deel ook ingegeven wordt door de omgeving. ‘Prestatiedrang is gaan prevaleren boven plezier. En dat valt voor mij niet te rijmen met de kerntaak van een amateurvereniging: jeugd binden en behouden. In dat licht zou niet presteren maar plezier absoluut op nummer 1 moeten staan.’ Als de clubs en de KNVB dit echt willen doorbreken, dan is er volgens de sportconsultant wel méér nodig dan het anders inrichten van de trainingsweek. ‘Het vraagt om een cultuuromslag; dat we op jonge leeftijd minder nadruk leggen op presteren en selecteren door goed uit leggen wat hier de keerzijde van is en wat de voordelen van een andere benadering zijn. Een aanpassing in de structuur – hoe de competities en trainingen georganiseerd zijn – ondersteunt deze cultuuromslag, bijvoorbeeld door kortere competitieronden zodat je meer kunt variëren in teamsamenstellingen. Het doel is dat we uiteindelijk een cultuur en structuur creëren waarbij kinderen met plezier voetballen, die past bij hun belevingswereld en waarbij ze worden aangesproken op hun motief om te voetballen.’

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Meld je dan hier aan voor onze nieuwsbrief. Dan stuur ik je elke twee weken de laatste artikelen.

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij Redacteur
Karlijn heeft bijna 15 jaar ervaring in de journalistiek. Van redacteur en planner op de binnenlandredactie van RTL Nieuws tot samensteller bij KRO-NCRV Radio 1. De overstap naar het programma De Monitor is een lang gekoesterde wens. ‘Waar je bij de radio dagelijks in hoog tempo verschillende onderwerpen aanraakt en weer laat liggen, kun je er bij De Monitor veel dieper induiken.’ Mensen in de samenleving een stem geven, mensen die ergens anders niet gehoord worden, is wat haar het meeste drijft. ‘Samen proberen iets bloot leggen, en er een oplossing voor proberen te vinden. In plaats van je laten sturen door ‘de waan van de dag’. Haar eerste onderzoek gaat over datingsites met nepprofielen. Wat haar daarin het meest treft zijn de verhalen van kwetsbare mensen op zoek naar liefde, waar deze sites misbruik van maken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Nederland wil als sportland bij de top 10 van beste sportlanden in de wereld horen. Dan is het van groot belang om zoveel mogelijk kinderen enthousiast te maken voor sport. Maar hoe zorg je dat he...
Alles over dit onderzoek