Kinderen / Sportregime

Sportbonden passen spelregels aan om sportplezier van kinderen te vergroten

zondag 24 maart 2019 Leestijd: 4 min.

Meisje op honkbal / ANP Foto

Karlijn Vernooij

Redacteur

zondag 24 maart 2019 Leestijd: 4 min.

Bijna alle sportbonden passen de spelregels voor jonge kinderen aan om sportplezier te vergroten en prestatiedruk te verminderen. Dat blijkt uit een rondgang die we maakten langs veertien sportbonden voor ons onderzoek Sportregime. Ze geven hiermee gehoor aan het pleidooi van deskundigen voor een cultuurverandering in de jeugdsport.

De bonden laten weten dat spelregels, selectiemethoden of de competitiestructuur in meer of mindere mate worden aangepast. Met als hoger doel om het welzijn en de ontwikkeling van het kind boven winst te stellen. Alleen de schaatsbond laat ons weten dat prestatiedruk voor kinderen tot 12 jaar nauwelijks een thema is in de schaatswereld. ‘Anders dan bij sporten als hockey en voetbal, doen veel schaatsers in die leeftijdsgroep nog niet mee aan wedstrijden. Vanuit de KNSB (Koninklijke Nederlandse Schaatsenrijders Bond, red.) benadrukken we, ook bij opleidingen van trainers, dat bij jonge kinderen het plezier voorop moet staan.’

Selectiebeleid

Zo staat, net als bij hockey en voetbal, nu ook in het korfbal, volleybal en turnen het selectiebeleid tot een bepaalde leeftijd ter discussie. Volleybalbond NEVOBO laat in een reactie weten dat meisjes tegenwoordig pas vanaf 13 jaar en jongens vanaf 14 jaar voor bondsprogramma’s kunnen worden geselecteerd. ‘Die leeftijdgrenzen lagen vroeger lager. Maar wij zijn ervan overtuigd dat selectie op jonge leeftijd geen meerwaarde heeft voor de ontwikkeling van talent. Wel kan selectie op jonge leeftijd ongewenste negatieve bijeffecten creëren.’ Anders dan de hockeybond brengen zij nog géén advies uit aan hun verenigingen ten aanzien van selecteren op jonge leeftijd. ‘In de praktijk zal er ongetwijfeld een spanningsveld zijn tussen “spelen op het eigen niveau” en “spelen met leeftijdsgenoten”. Maar binnen het aanbod voor de doelgroep tot 12 jaar wordt gestimuleerd om kinderen vooral met leeftijdsgenoten te laten spelen, waarbij de sociale component voorop staat.’

Doordat we nu bij wedstrijden altijd medailles geven aan de nummers één, twee en drie vallen de zogenaamde ‘vroegbloeiers’ nu relatief vaak in de prijzenKNZB

Aanpassen van de competitie

Voor veel teamsporten, waaronder honkbal, softbal, volleybal, basketbal, korfbal, handbal, badminton en waterpolo wordt er (nu of in de toekomst) gespeeld met een nieuwe competitiestructuur. De zwembond KNZB laat weten dat je bij het zwemmen geen competities hebt op niveau, maar dat wel het wedstrijddoel voor de jeugd wordt aangepast.  ‘Doordat we nu bij wedstrijden altijd medailles geven aan de nummers één, twee en drie vallen de zogenaamde ‘vroegbloeiers’ nu relatief vaak in de prijzen. We zijn wedstrijden aan het ontwikkelen waarbij het wel gaat om presteren; jezelf verbeteren en beter worden met je team. Maar niet per se om het winnen alleen.’ Ook de Atletiekunie heeft een soortgelijk initiatief geïntroduceerd. En de gymsportbond KNGU denkt erover om het in het turnen toe te passen.

lees ook: Meer plezier in de gymzaal: ‘Turnwereld is van oudsher strak georganiseerd en autoritair’ vrijdag 15 maart

Bij waterpolo worden de F-wedstrijden (onder 9) en een groot deel van de E-competitie (onder 11) compleet vervangen door onderlinge wedstrijden in toernooivorm, dicht bij huis met gelijkwaardige teams. Dit voorkomt volgens de zwembond onnodig reistijd. ‘En kinderen kunnen in de gemixte teams, in plaats van de besten bij elkaar, veel van elkaar leren.  In het huidige seizoen wordt er nog één officieus NK waterpolo voor de F gehouden en een officieel NK voor de E. Maar voor beiden is dat de laatste keer in de huidige vorm.’

 

Er worden geen persoonlijke scores meer bijgehouden en de scheidsrechter wordt vervangen voor een spelbegeleiderNBB

Ook de Nederlandse Basketball Bond NBB begint komend seizoen met een pilot voor de jeugd onder 12 jaar, waarin een aantal veranderingen ten opzichte van de huidige reguliere competitie worden doorgevoerd. De bond laat weten dat de voorgenomen veranderingen voor de U12 (kinderen onder 12 jaar) samengevat kunnen worden in drie begrippen: plezier, bewegen en schieten. ‘Er worden geen persoonlijke scores meer bijgehouden, een spelbegeleider vervangt de scheidsrechter, en er wordt naast een korte wedstrijd ook een skills-parcours ingericht.‘

Andere spelregels die het plezier vergroten

Behalve het aanpassen van het selectiebeleid en de competitiestructuur wordt er daarnaast door veel bonden nagedacht over nieuwe spelregels die het plezier voor kinderen tot 12 jaar vergroten. Bij de softbalpupillen is een makkelijkere manier van werpen geïntroduceerd, de modified pitch. Met als doel de kinderen meer ‘slag’ te laten gooien en de bal meer in het spel te krijgen. Bij korfbal spelen ze vier tegen vier van korf naar korf, zodat kinderen meer aan de bal zijn, en mag er bij een verschil van drie doelpunten een extra ‘superspeler’ worden ingezet om de balans in de wedstrijd te herstellen. Ook bij handbal spelen ze met een aangepast veld en aantal spelers. Daar zijn bovendien de scoreborden bij de jongste jeugd weggehaald en worden er geen rangen en standen bijgehouden voor de 9- en 10-jarigen.

Er blijven gewoon ouders en verenigingen die hun kind dolgraag ‘Nederlands Kampioen’ zien wordenKNZB/Waterpolo

Rol van de ouders

De Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond (KNBSB) kreeg de afgelopen jaren van coaches en ouders wel opmerkingen over de aanpassingen in het spel voor de jeugd. ‘Volgens hen zouden de kinderen toch wel erg graag zien dat we wel uitslagen en standen gaan bijhouden. Maar we weten gewoon dat dit niet zo is. Kinderen vinden dat helemaal niet belangrijk. Het zijn juist de coaches en de ouders die dat zo enorm belangrijk vinden. We blijven volharden in het niet bijhouden van die uitslagen en standen. Inmiddels begint dat steeds meer gemeengoed te worden en neemt het aantal opmerkingen daarover af.’ Ook bij het korfbal, handbal en atletiek moeten ouders volgens de bonden vaak wel erg wennen aan de nieuwe speelwijze. Ze zouden veel nadruk leggen op winnen, het voorkomen van doelpunten en niet willen verliezen. ‘Er blijven gewoon ouders en verenigingen die hun kind dolgraag ‘Nederlands Kampioen’ ziet worden’, aldus de zwembond.

lees ook: Sportexperts bezorgd om prestatiedruk: ‘steeds meer kinderen raken geblesseerd en vallen uit voor de sport’ zaterdag 23 maart

En dat sluit helemaal aan bij het eerdere betoog van sportpedagoog Nicolette Schipper van Veldhoven in ons onderzoek Sportregime. De nieuwe visie op de jeugdsport, waarbij het kind centraal staat, en plezier belangrijker is dan kampioen worden, is volgens haar goed in beeld bij de sportbonden. Maar ook zij bevestigt dat ouders nog steeds graag zien dat hun kind goed wordt in de sport en geselecteerd wordt voor een eerstelijnsteam. ‘Dat blijkt heel moeilijk te doorbreken.’ Dat signaal krijgen we ook van trainers en bestuurders van clubs die op dit moment experimenteren met een nieuwe speelwijze, waarbij er niet meer op niveau wordt geselecteerd en in sommige gevallen ook het aantal trainingen wordt teruggeschroefd.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Meld je dan hier aan voor onze nieuwsbrief. Dan stuur ik je elke twee weken de laatste artikelen.

De Monitor over prestatiedruk in de jeugdsport. Zondag 24 maart, om 22.40 op NPO2.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Sportregime

Verkenning

Deel jouw ervaring 15 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 24 maart 22:40u, NPO2

97 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij Redacteur
Karlijn heeft bijna 15 jaar ervaring in de journalistiek. Van redacteur en planner op de binnenlandredactie van RTL Nieuws tot samensteller bij KRO-NCRV Radio 1. De overstap naar het programma De Monitor is een lang gekoesterde wens. ‘Waar je bij de radio dagelijks in hoog tempo verschillende onderwerpen aanraakt en weer laat liggen, kun je er bij De Monitor veel dieper induiken.’ Mensen in de samenleving een stem geven, mensen die ergens anders niet gehoord worden, is wat haar het meeste drijft. ‘Samen proberen iets bloot leggen, en er een oplossing voor proberen te vinden. In plaats van je laten sturen door ‘de waan van de dag’. Haar eerste onderzoek gaat over datingsites met nepprofielen. Wat haar daarin het meest treft zijn de verhalen van kwetsbare mensen op zoek naar liefde, waar deze sites misbruik van maken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Nederland wil als sportland bij de top 10 van beste sportlanden in de wereld horen. Dan is het van groot belang om zoveel mogelijk kinderen enthousiast te maken voor sport. Maar hoe zorg je dat he...
Alles over dit onderzoek