Gezondheid en zorg / Agressie in de zorg

‘Soms gaan we over tot gedwongen ontslag van agressieve patiënten’

zondag 22 april 2018 Leestijd: 3 min.

cliënt Emergis / foto: De Monitor

Marjolein Schut

Redacteur

zondag 22 april 2018 Leestijd: 3 min.

Eerder schreven wij al over de ervaringen van Nimra, begeleider van patiënten op de crisisafdeling bij Emergis, de Zeeuwse instelling voor geestelijke gezondheidszorg (ggz). Nimra werd aangevallen door een agressieve patiënt en schreef ons over haar ervaringen voor het onderzoek Agressie in de zorg. Net als bij andere ggz-instellingen krijgen de hulpverleners van Emergis regelmatig te maken met agressie van patiënten. Per jaar gaat het om zo’n driehonderd meldingen. 

Emergis zette onlangs de deuren open voor onze filmploeg om te praten met hulpverleners en patiënten over hun ervaringen met agressie én hoe zij daar mee omgaan.

‘Het gaat om een kleine groep patiënten die verantwoordelijk is voor geweldsincidenten,’ benadrukt Gerco Blok meermaals. Hij is psychiater en lid van de Raad van Bestuur van Emergis. Maar deze kleine groep patiënten, die vaak op last van de rechter gedwongen zijn opgenomen, zorgt wel voor overlast en onveiligheid op de afdelingen. Met name op de gesloten afdelingen waar patiënten vaak tegen hun zin zijn opgenomen. Blok vindt dat  agressieve patiënten beter af zijn in een ggz-instelling met meer toezicht en beveiliging, maar die hebben vaak wachtlijsten van twee maanden of langer.

lees ook: ‘Je moet als werkgever ook de veiligheid van je medewerkers garanderen’ zaterdag 21 april

Niet over gesproken

En die wachtlijsten zijn precies de reden waarom Gerco Blok ons heeft uitgenodigd. Hij wil graag kwijt dat hij met deze kleine groep agressieve patiënten in zijn maag zit. Geen onderwerp overigens waar binnen de geestelijke gezondheidszorg graag openlijk over wordt gesproken, merken wij als we ook andere ggz-instellingen benaderen. Veel instellingen kampen met een personeelstekort en zijn bang dat ze het personeel met een uitzending over dit heikele onderwerp wegjagen.

Om te zien hoe het werk van het personeel van Emergis er in de praktijk uitziet, lopen wij  een paar dagen mee op de crisisafdeling en de afdeling Dubbel Diagnose, waar mensen zijn opgenomen met een verslaving én een psychiatrische stoornis. Niet alleen het personeel, maar ook andere patiënten hebben er last van als iemand agressief is, vertelt patiënt Mark: ‘Er was hier een vrouwelijk persoon die door het lint ging, die duwde de tafel om en smeet met van alles, stoelen en tafels. Dat was best wel een agressief vrouwtje op dat moment en dat levert een bepaalde spanning op.’ Ook psychiatrisch verpleegkundige Rob weet zich het incident goed te herinneren. Hij loopt al jaren mee in de psychiatrie.

‘Ze schopte letterlijk tegen muren en was erg bedreigend. Toen hebben we wel moeten zeggen: Tot hier en niet verder’ Rob

'Dat is lastig want je weet dat iemand behandeling nodig heeft, vervolgt Rob. Tegelijkertijd is de veiligheid van andere patiënten en collega's ook belangrijk.'

Grens trekken

Wat doe je als een patiënt de veiligheid op de afdeling in gevaar brengt? We vragen het Maaike, de teamcoach van Rob en zijn collega’s. Maaike: ‘Dan ga je bellen, informeren, kijken of je ze elders kan plaatsen. En als dat niet lukt, blijven ze hier. En in uitzonderlijke gevallen gaan we ook wel over tot ontslag als ingeschat wordt dat dat veilig is. Het is niet iets wat we heel graag doen en ook niet iets wat heel vaak voorkomt. Het is ook iets waar we heel vaak buikpijn van krijgen, maar uiteindelijk moet je ook kiezen voor de veiligheid van andere patiënten die hier verblijven en van het personeel. Als er echt geen andere mogelijkheden zijn, dan moet je soms een grens trekken.’

Kan dat eigenlijk? Een agressieve patiënt ontslaan, terwijl die eigenlijk hulp nodig heeft, vragen we aan Blok. ‘Dat doen we heel zorgvuldig,’ legt hij uit. Onze geneesheer-directeur kijkt er dan naar en de behandelaar om te zien of het echt verantwoord is dat iemand weggaat. Ook omdat we de maatschappij niet met méér risico willen opzadelen. Maar soms gaan we inderdaad wel over tot gedwongen ontslag. Natuurlijk is daar een risico, maar het komt voor dat je zo’n afweging moet maken. En dat is altijd kiezen tussen twee kwaden.’

Aanstaande dinsdag bij De Monitor: Agressie tegen hulpverleners in de psychiatrie. 21:25 uur op NPO2

 

Dit artikel is geschreven door:

Marjolein Schut Redacteur

Scherpzinnig researcher, wars van een-dimensionale verhalen. Ervaren in actualiteiten (Nieuwsuur), talkshows (oa Pauw & Witteman) en buitenland-series. Startpunt zijn persoonlijke verhalen, om vervolgens uit te zoomen en daar een scherp analyserend, journalistiek verhaal van te maken. Open blik, vind het belangrijk om een verhaal van verschillende kanten te bekijken en te ontleden. Elk onderwerp – ook ver weg van de Randstad - heeft voor mij potentie.

Lees verder
@schut_marjolein

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

‘Het geweld tegen ons wordt steeds heftiger,’ mailt Marie-Louise ons. Zij werkt als verpleegkundige op een gesloten psychiatrische afdeling in het midden van het land. Net als zij ...
Alles over dit onderzoek