Achtergrond Subsidie wordt stopgezet

Sektesignaal stopt op hoogtepunt: ‘Nog nooit zoveel meldingen’

dinsdag 03 december 2019 Leestijd: 2 min.

Op 1 januari bestaat Sektesignaal niet meer. / Clem Onojeghuo via Unsplash

Anne Mae van Tilburg

Redacteur

Annemae.vantilburg@kro-ncrv.nl

dinsdag 03 december 2019 Leestijd: 2 min.

Sinds gisteren staat op de website van Sektesignaal dat het enkel nog meldingen van professionals aanneemt. Omdat het ministerie van Justitie en Veiligheid per 1 januari 2020 de subsidie voor het meldpunt stopzet, houdt het op te bestaan. Maar nog nooit heeft Sektesignaal zoveel meldingen gekregen als in het afgelopen jaar. Wij gaan bij ze langs.

‘We wisten niks van sektes toen we begonnen, maar inmiddels weten we meer dan wie dan ook in Nederland,’ vertelt manager Karin Krijnen van Sektesignaal. Het meldpunt bestaat pas sinds 2013, en werd opgericht na politieke ophef over een uitzending over sektes van Alberto Stegeman’s Undercover in Nederland. ‘Mensen hadden daarvoor geen idee dat sektes op dat moment actief waren in ons land,’ stelt Krijnen. Maar vanaf januari is Sektesignaal alweer verleden tijd. 

Luisterend oor

Het meldpunt werd opgericht als luisterend oor. ‘Het merendeel van onze bellers zijn mensen uit de directe omgeving die gedrag zien veranderen, meestal als een soort radicaliseringsproces. Het gaat heel snel. Ze nemen ingrijpende en rigoureuze beslissingen, waarbij mensen uit de omgeving zeggen: ‘Twee jaar geleden zou iemand nooit zoiets gedaan hebben.’

lees ook: Duiveluitdrijving bij kinderen: deze beweging doet dat in Nederland vrijdag 22 november

Keiharde criminaliteit

Al snel schrikt het meldpunt van de zwaarte van de meldingen die ze binnenkrijgen. ‘Wij waren geen sekte-experts en we hadden geen idee wat ons te wachten stond, we waren zelf ook onervaren. (…) Maar wat we te horen kregen was keiharde criminaliteit. We kregen signalen over arbeidsuitbuiting, over financiële uitbuiting, over het onthouden van medische zorg, en over seksuele uitbuiting,’ aldus Krijnen.

‘We kregen concrete hulpvragen: ik ben hier bang voor, wat kan ik doen? Naar wie moet ik stappen om dit te stoppen?’ En dat zorgt ervoor dat de medewerkers van Sektesignaal meer willen doen dan alleen maar luisteren naar zorgen. ‘Wij kwamen in een lastig pakket want de feitelijke opdracht, bied een luisterend oor, was niet overeind te houden. We kregen eigenlijk zulke heftige verhalen en signalen binnen dat je niet tegen die mensen kan zeggen: bedankt en succes ermee,’ aldus Krijnen.

Onderzoek

Hoewel het meldpunt eigenlijk alleen een luisterend oor moet bieden, probeert Sektesignaal daarom toch opvolging te geven aan de heftige meldingen, en nemen ze zelf contact op met bijvoorbeeld de politie. ‘We doen na een melding vaak onderzoek in openbare bronnen om dan de politie of belastingdienst te attenderen en om ze een behapbaar brokje te geven,’ vertelt Krijnen.

Maar ondanks de ernst van de meldingen die het meldpunt binnenkrijgt, merkt Krijnen weinig interesse vanuit het ministerie van Justitie, dat de organisatie financiert. ‘We maken wel een jaarverslag, maar we rapporteren niet op inhoud aan het ministerie. Het is niet alsof we jaarlijks bij het ministerie zitten en zeggen: ‘We maken ons zorgen over dit of dat,’ helemaal niet.’ 

Bestaansrecht

En nu heeft het ministerie de subsidie voor de organisatie stopgezet. De laatste drie jaar is Sektesignaal via een amendement of een motie in de kamer gered. Maar inmiddels zijn we wel klaar met strijden. In de huidige vorm zijn we onvoldoende in positie om het verschil te maken.’

Sektesignaal wil alleen door als het meldpunt ook onderzoek kan doen en meldingen kan opvolgen. ‘We kunnen er nu niet uithalen wat erin zit. Als je dat wilt moeten we in de positie zijn dat we convenanten sluiten met politie, de belastingdienst, noem maar op. Het ministerie moet de aanjager zijn zodat die organisaties signalen van ons serieus oppakken. Want op dit moment zijn onze vertrouwenspersonen de meest gefrustreerde vertrouwenspersonen van Nederland. Die krijgen de mensen aan de telefoon die ze moeten gaan vertellen: ‘Wat heftig voor je. Ik ga mijn best doen om het signaal te verspreiden,’ maar als die mensen terugbellen is dat heel vaak niet gelukt.’

Per 1 januari 2020 stopt het meldpunt. En dat terwijl het nog nooit zoveel meldingen heeft gehad. ‘We hebben 101 dossiers tot en met vandaag. Het is meer dan ooit het laatste jaar. We stoppen op het hoogtepunt.’

Lees meer over

Veiligheid en handhaving Religieuze gemeenschappen in Nederland
Verkenning Research Opnames Uitzending

Religieuze gemeenschappen in Nederland

Research

In maart was onze laatste uitzending binnen dit onderzoek. We krijgen veel tips binnen van mensen met ervaringen binnen religieuze gemeenschappen. Wij gaan daarom door met ons onderzoek. Ben jij ook een ervaringsdeskundige? Of heb je een andere tip over een religieuze gemeenschap? Laat het ons weten!

Deel jouw ervaring 24 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 23 maart 22:11u, NPO2

261 tips

ontvangen

Veiligheid en handhaving / Religieuze gemeenschappen in Nederland

Ervaringsverhalen gezocht

Maak jij je zorgen over iemand die betrokken is bij een dubieuze religieuze of zingevende organisatie, of ben je dat zelf (geweest)? Heb je daar melding van gedaan en wat is er vervolgens gebeurd? Wij komen graag met je in contact!
Deel jouw ervaring

Teun van de Keuken

Presentator televisie

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Anne Mae van Tilburg Redacteur
Anne Mae van Tilburg studeerde Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Tussendoor liep ze stage bij De Monitor. Daarbij werd ze meteen gegrepen door het onderzoek naar aardbevingsschade in Groningen. Bij De Monitor ging ze dan ook niet meer weg. Na het behalen van haar master ging ze aan de slag als researcher. Daar beet ze zich vast in onderwerpen zoals bomenkap en duivelsuitdrijvingen bij kinderen.
Lees verder
@annemaevt

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We doen onderzoek naar religieuze en zingevende organisaties in Nederland. Voor buitenstaanders is het niet altijd zichtbaar wat zich binnen een religieuze beweging afspeelt. Wat gebeurt er als...
Alles over dit onderzoek