Schuldeisers komen met ethisch manifest: ze gaan mensen met schulden netjes behandelen

dinsdag 16 februari 2016 Leestijd: 3 min.

Schermafbeelding 2016-02-16 om 10.20.25 /

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

bastiaan.hetebrij@kro-ncrv.nl

dinsdag 16 februari 2016 Leestijd: 3 min.

Incassobureaus hebben een slechte naam. Soms intimideren ze of rekenen te hoge kosten. Daarom is het goed als opdrachtgevers en de bureaus zelf met een ‘ethisch manifest’ komen. Deze schrijft voor dat mensen met schulden voortaan netjes moeten worden behandeld. Stelt dit initiatief wat voor? We belden voor ons dossier Schulden wat rond.

De Delta Lloyd Foundation is initiatiefnemer én promotor van het manifest. Toen het in januari werd gepresenteerd telde de Foundation tevreden maar liefst 22 media-momenten. Aandacht voor dit MVO-initiatief (maatschappelijk verantwoord ondernemen) van Delta Lloyd doet er duidelijk toe. Maar wat staat er in? Een greep uit de 10 punten.

  • respect voor de klanten
  • duidelijke informatie
  • eerlijk behandelen van de klanten
  • kunnen ze niet betalen, dan proberen we een oplossing te vinden

Mijn eerste indruk was dat iedere organisaties zich graag met dergelijke kernwaarden associëert. En inderdaad vond Delta Lloyd snel partners die de motivatie onderschrijven:

‘Wij willen dat in 2020 bedrijven, organisaties en stichtingen structureel samenwerken om armoede in Nederland, die wordt veroorzaakt door probleemschulden, aan te pakken. Door samenwerking krijgen we meer inzicht in de problematiek en zijn we beter in staat om mensen te helpen weer grip te krijgen op hun leven. Want financiële problemen kunnen gezinnen compleet ontwrichten.’

Een opvallende naam die ontbreekt in het rijtje ondertekenaars is de branchevereniging Nederlandse Vereniging van gecertificeerde Incasso-ondernemingen (NVI).

Lege hulzen

We bellen de NVI om te vragen waarom zij niet op deze lijst staan. Jeanine van Noordenne, directeur van het Bussumse kantoor, blijkt niet op de hoogte te zijn van het bestaan van het Manifest. Ze vindt het ‘gek’ en merkt op dat het echt volkomen uit de lucht komt vallen.

Dat klinkt alsof de NVI vergeten of gepasseerd is. Dat laatste, bevestigt de Delta Lloyd Foundation als we hen nabellen: ‘Het initiatief is ontstaan vanuit de behoefte om ook op systeemniveau het probleem aan te pakken. De problematiek van de schuldenaar stond centraal; niet de behoefte van de crediteuren.’

Dat is dus even slikken voor de NVI. Het is ook raar. De NVI én nota bene de minister van Justitie vinden juist de NVI binnen de incassowereld de belangrijkste bezem van het opschoonteam. Verbeteringen moeten komen van de branche zelf! Van Noordenne is dan ook niet onder de indruk van het manifest. Volgens haar staat het vol containerbegrippen en lieflijke teksten waar niemand op tegen kan zijn. ‘Maar als je er geen inhoud aan geeft, zijn het goed bedoelde lege hulzen.’

Controle en sanctie

Inmiddels doen 30 partijen mee met het manifest. We vragen ons af: in hoeverre gaat dit daadwerkelijk de slechte naam die incassobureaus hebben verbeteren? Worden er boetes opgelegd bij wanprestaties? Word je van de lijst geschrapt bij stelselmatige overtreding van de manifestregels? Volgens de Delta Lloyd Foundation werkt het als volgt:

‘Deelnemende bedrijven onderzoeken zelf in hoeverre ze voldoen aan de 10 principes van het ethisch manifest en welke vooruitgang zij moeten boeken om in 2020 volledig te voldoen aan alle uitgangspunten.’

Bedrijven committeren zich dus. Ze bespreken onderling hun betrokkenheid en komen zes keer per jaar bij elkaar om elkaar te helpen. Maar maak je er een bende van, dan gebeurt er niets. Ja behalve als je dat bij jezelf constateert, en tegen jezelf gaat optreden. Kortom, zo’n beetje wat nu al de situatie in de branche is.

Bijzonder nietszeggend

De NVVK, de brancheorganisatie schuldhulpverlening is kritisch over het manifest. Directeur Joke de Cock zegt:

‘Ik vind het bijzonder nietszeggend. Er staat gewoon in wat in het normale verkeer tussen partijen betamelijk is. Voegt dus helemaal niets toe. Alsof duidelijkheid en eerlijkheid bijzondere waarden zijn die zo nadrukkelijk moeten worden vermeld.’

De Consumentenbond is de grootste criticaster van de incassosector. Ze hebben vergelijkbare kritiek. ‘Dat men hun klanten fatsoenlijk behandelt is fijn, maar ook niet meer dan normaal. Goed dat ze het schriftelijk vastleggen, alleen wordt het nergens concreet.’

Wat de strategie is om sleutelspelers te negeren, weet ik niet, maar initiatiefnemer Delta Loyd Foundation negeerde ook de Consumentenbond. Dat heeft er misschien mee te maken dat die een half jaar terug nog een eigen verbeterplan incasso publiceerden. Daarin vroeg de Consumentenbond onder meer aandacht voor de klachtenprocedure, intimiderend gedrag (en wat dat concreet is), te hoge incassokosten, te snel in het juridische traject en onafhankelijk toezicht. Een lijst die concrete aandachtspunten bevat. Zo’n verlanglijst jaagt de meeste potentiële partners natuurlijk weg.

Cynisme

Ik hoor de Foundation al verzuchten: Doe je wat goeds, reageert iedereen weer zo zuur! Er zijn veel bereidwillige partners en die geneerden al een hoop positieve publiciteit. Maar als er straks onderaan de streep niets overblijft behalve inspiratiesessies, dan moeten we concluderen dat het manifest een wassen neus is.

Wij houden het voor je in de gaten. We gaan nog een aantal van de ondertekenaars benaderen. Misschien zijn we te kritisch, dan horen we dat ook graag van jou. Op- en aanmerkingen kun je sturen naar demonitor@kro-ncrv.nl.

Lees meer over

Werk en inkomen Schulden

We zoeken nog meer informatie over dit onderwerp. Help ons mee!

We spreken met diverse zzp'ers, schuldhulpverleners en advocaten voor ons onderzoek.

15 mensen vinden dit onderwerp interessant voor een uitzending

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Krijgen zzp'ers met schulden via gemeentes wel altijd de hulp waar ze recht op hebben?
Alles over dit onderzoek