Schoolinspecteur: ‘Inspectie is minder veeleisend dan leraren denken’

dinsdag 17 november 2015 Leestijd: 4 min.

plaatje vaag /

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

stephanie.sintnicolaas@kro-ncrv.nl

dinsdag 17 november 2015 Leestijd: 4 min.

We krijgen een mail van Eric van Baarschot, een schoolinspecteur. Hij is als inspecteur verantwoordelijk voor het bewaken van de kwaliteit van basisscholen, en wil graag reageren na onze berichtgeving over de toegenomen werkdruk in het basisonderwijs. Onder andere vanwege administratieve rompslomp laten docenten weten niet meer aan lesgeven toe te komen. Volgens Van Baarschot verwacht de inspectie helemaal niet van docenten dat zij hier uren per dag aan kwijt zijn.

Veel van de docenten die wij spreken, stellen dat de Inspectie hamert op administratie en door hen zou de druk onder andere zijn opgevoerd. ‘Ik heb de behoefte om hier als inspecteur van het onderwijs op te reageren want ik hoor dat signaal op veel scholen die ik bezoek. Als je dan doorvraagt van- en voor wie dat 'administreren' dan allemaal moet, hoor ik vaak: "Dat moet van de directie en/of van ons bestuur" en ook wel eens "van de inspectie”, begint Van Baarschot zijn e-mail.

Opluchting

'Als ik dan vertel dat de inspectie dat niet verwacht van leraren, althans, niet zo uitgebreid dat je daar zó veel tijd per dag mee kwijt bent dat je niet meer aan goede lesvoorbereidingen en contact met leerlingen toekomt, dan voel ik vaak opluchting bij de leraren en teams,’ schrijft hij verder. Dus de Inspectie is veel minder veeleisend dan leraren denken? Hoe zit dat? We besluiten met Van Baarschot te bellen.

Hij signaleert dat er in het onderwijs veel wordt gemopperd over hoge werkdruk, en dat die werkdruk ook écht als hoog wordt ervaren. Volgens de inspecteur komt dat door een combinatie van zeer bevlogen mensen, die te lang met hun problemen blijven zitten in plaats van het schoolbreed te bespreken en naar verbeteringen te zoeken. Hij ziet dat er inderdaad meer op het bordje van de docent terecht komt.

‘De BV Nederland kijkt naar het onderwijs als pleister voor alle maatschappelijke problemen. Voor elk probleem wordt er een methode verwacht die leraren in de klas moeten bespreken. Maar ik zie ook een toenemende juridisering van het onderwijs. Toen ik zelf als schooldirecteur en later als bestuurder werkzaam was, merkte ik dat ouders steeds mondiger worden. Scholen willen zich daartegen beschermen en gaan dus alles maar vastleggen.’

Nieuwe koers

Maar die administratiedruk komt juist níet bij de Inspectie vandaan, zegt Van Baarschot. Hij vertelt dat de Inspectie sinds een jaar juist een nieuwe koers vaart waarbij meer nadruk ligt op wat scholen wél goed doen, dan op wat ze niet op orde hebben. ‘Natuurlijk, de scholen die onder de maat presteren, die houden we goed in de gaten – we bewaken per slot van rekening de kwaliteit van het onderwijs als Inspectie. Maar scholen die het goed doen, krijgen van ons veel vrijheid om te laten zien welke koers ze willen varen en hoe ze de zaken willen regelen.’

Hoe kan het dan dat wij van docenten horen dat ze soms wel in acht systemen tegelijkertijd werken en zich helemaal over de kop administreren? Het op orde hebben van die systemen is toch een harde eis van een Inspecteur die op bezoek komt? Van Baarschot antwoordt: ‘Als ik in een klas kom, ligt voor mij de focus op: Is de begeleiding voor met name de kinderen die extra hulp nodig hebben, goed geregeld? Hoe leraren dat vastleggen, mogen ze van mij zelf weten. Ze moeten het mij wel kunnen laten zien. Leraren ervaren dat blijkbaar als druk, maar ik vraag niet om hele epistels of mappen vol informatie. Ik wil dat een school laat zien dat ze een kind bieden wat ze beloven en dat kind nodig heeft. Maar hoe ze dat opschrijven, daar gaan ze helemaal zelf over. Wanneer het érg veel informatie is, ga ik daarover het gesprek aan en vraag leraren of ze het niet beknopter kunnen beschrijven door hoofd- en bijzaken uit elkaar te halen.’

Druk van het bestuur

We spraken eerder ook met de Hilversumse basisschooldirecteur Peter van ’t Hof. Hij vindt het zorgelijk dat veel leraren zoveel van hun tijd kwijt zijn aan het invullen van allerlei plannen en systemen. Waar veel van de docenten die wij spreken richting de Inspectie wijzen als het gaat om de administratiedruk, ziet Van ’t Hof dat anders: ‘Het zijn de directeuren die het willen. Ze volgen elkaar daar allemaal in, en zijn niet kritisch op de gevolgen daarvan in de klas. Ik kan in mijn directeurshok dat wel allemaal mooi bedenken, maar als ik in de praktijk zie dat het ten koste gaat van mijn werknemers…waar ben ik dan mee bezig? Dat kritische vermogen om te kijken wat de uitwerking van allerlei plannen en systemen is op de werkvloer, dát mis ik bij mijn collega’s.’ Van ’t Hof zegt dat het dus niet de schoolinspecteurs zijn die vragen om mappenvol administratie. Het zou bij de schooldirecties en -besturen vandaan komen.

Niet verpicht

Van Baarschot bevestigt het verhaal van Van ’t Hof: Het maken van zogenaamde ‘groepsplannen’, een tijdrovende klus voor leraren, is helemaal niet verplicht gesteld vanuit de Inspectie. Van Baarschot zegt: ‘Sterker nog – als ik zie dat er op een school een enorme hoeveelheid aan plannen ligt, stel ik leraren de vraag: Durf je ook wel eens ‘nee’ te zeggen? Mensen in het onderwijs zijn loyaal en gezagsgetrouw, en zullen dat niet snel doen. Maar ik vraag me af of dat wel goed is voor de kwaliteit van het onderwijs. Dus maak keuzes en stel prioriteiten, is mijn tip.’

Wie is verantwoordelijk?

Het lijkt de omgekeerde wereld: Een Inspecteur die om minder administratie vraagt in plaats van meer. Hoe kan het dat dit verhaal niet strookt met de verhalen van leraren die de Inspectie verantwoordelijk houden? Wie is er uiteindelijk verantwoordelijk voor de toenemende werkdruk onder basisschooldocenten? Bent u docent, onderwijsbestuurder of ouder en kunt u ons verder helpen met ons onderzoek? Tip dan de redactie! Mailen kan naar: demonitor@kro-ncrv.nl

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2067 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Stephanie Sint Nicolaas Redacteur

Stephanie Sint Nicolaas voltooide na een bachelorstudie geschiedenis een master Journalistiek en Nieuwe Media. Ze werkte voor zowel radio (Radio 1) als voor verschillende journalistieke televisieprogramma's (Knevel en van den Brink, Rondom 10, Debat op 2, Altijd Wat). In haar vrije tijd fotografeert ze graag en net als in haar redactiewerk is het doel om bijzondere verhalen van mensen in beeld te brengen. Voor De Monitor deed ze research, en filmt en monteert ze nu video's voor social media.

Lees verder
@stephsint

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek