Schippers weigeren te betalen voor inleveren huisvuil: ‘Het milieu betaalt de prijs’

dinsdag 21 mei 2019 Leestijd: 3 min.

Sunniva Fluitsma voor haar binnenvaartschip / De Monitor

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

dinsdag 21 mei 2019 Leestijd: 3 min.

Waar komt al het zwerfafval in onze rivieren vandaan? Voor een deel van de binnenvaartschepen, zo horen we in ons onderzoek naar Zwerfplastic. We vragen de schippersvereniging hoe dat zit.

Sunniva Fluitsma, woordvoerder van de Algemeene Schippers Vereeniging (ASV) staat naast haar man in de kajuit als we haar bellen. De scheepsmotor van haar spits (39 bij 5,05 meter) bromt op de achtergrond. Hoe kijkt zij vanaf haar binnenvaartschip aan tegen het zwerfafvalprobleem in onze rivieren?

Drijvende vuilniszak? ‘Misschien is het drugsafval’
‘Na hoog water zien we langs de kanten heel veel liggen,’ meldt de schippersvrouw. ‘Dan bellen we Rijkswaterstaat: nu moet je hier bij de oevers komen, nu kun je het zo pakken. Maar meestal krijgen we dan te horen dat dat niet kan.’ Zelf kunnen ze er niet bij vanaf het schip. Fluitsma: ‘Touw proberen we wel altijd uit het water te halen. Als dat in je schroef komt, heb je als schipper een groot probleem. Maar als ik een vuilniszak zie drijven, neem ik ‘m niet mee. Misschien is het drugsafval.’ Sowieso is het heel lastig om varend iets uit het water te halen, legt ze uit.

En dat afval wat ze in het water ziet; waar komt dat vandaan, denkt Fluitsma? ‘Ik zie veel plastic. Eindeloos veel flesjes, in Frankrijk vooral. Daar stuur ik dan foto’s van naar Greenpeace. Daar zou echt statiegeld op moeten komen.’ Wat betreft het vuil van de binnenvaart zelf is ze kritisch. Fluitsma: ‘De minister heeft het ons niet makkelijk gemaakt om ons vuil goed kwijt te kunnen.’

‘In andere landen kunnen schippers hun huisvuil zo kwijt’
Ze doelt op het abonnement dat binnenvaartschippers sinds 2014 moeten afsluiten om hun huisvuil kwijt te kunnen. ‘Wij varen 80% van de tijd in Frankrijk. Daar kun je je afval gewoon gescheiden inleveren bij alle sluizen. Ook in Duitsland en België kunnen schippers alles zo kwijt. Maar in Nederland moet je voor honderden euro’s per jaar een abonnement afsluiten. En staan er maar op een paar plekken containers. Er zijn dus niet veel schippers met een abonnement.’

Volgens Fluitsma werkt dit in de hand dat schippers hun vuil bewaren tot ze thuis zijn. Of in een haven. ‘Het woongedeelte is niet zo groot op een schip, dus vuil zet je buiten, net als thuis. Als er dan een keer storm komt, of meeuwen of ratten dan kan er weleens wat in het water belanden.’ Ze heeft nog nooit gezien dat een schipper bewust iets overboord gooide. Fluitsma: ‘De zeevaart heeft die gewoonte wel altijd gehad. Maar binnenvaartschippers zijn juist heel bewust.’De Franto van Sunniva Fluitsma op de Doubs

SAB: Schippers kunnen plastic gratis kwijt
We vragen Rianne van Heemst van de Stichting Afvalstoffen & vaardocumenten Binnenvaart (SAB) wat zij vinden van de kritiek van de schippers. Van Heemst: ‘Plastic kunnen schippers gratis kwijt. Daar staan op tien strategische plekken losse bakken voor langs de rijksvaarwegen. Het betaalde abonnement is alleen voor huisvuil.’ Van Heemst is het met ons eens dat tien bakken voor plastic langs alle vaarwegen niet veel is. ‘Dat doen we in opdracht van Rijkswaterstaat. De rest regelen gemeenten.’  

Langs de rijksvaarwegen vinden we ook de huisvuilcontainers waarvoor een abonnement nodig is. Op de kaart tellen we er een stuk of dertig. Van Heemst: ‘En er zijn voldoende plekken langs sluizen of havens. Als je havengeld betaalt, kun je daarvan ook gebruik maken.’

Slechts 7,5 procent van de 8.000 schippers heeft abonnement
Hoeveel huisvuilabonnementen zijn er afgesloten bij de SAB? ‘Rond de zeshonderd. En er zijn ruim achtduizend Nederlandse binnenvaartschepen.’ Dat zou betekenen dat nog maar 7,5 procent van de Nederlandse schippers zijn huisvuil inlevert op de plekken die daarvoor bedoeld zijn. Hoe komt dat? Van Heemst: ‘Waarschijnlijk houden ze het aan boord. Of ze geven het ergens anders af. Het komt ook weleens voor dat mensen een zak naast een container zetten. Schippers die dat doen riskeren een flinke boete.'

Fluitsma vindt de manier waarop het nu geregeld is niet goed genoeg. ‘Degene die de prijs betaalt, is het milieu. Door storm en ongedierte kan het overboord gaan. Het zou beter zijn als schippers het makkelijker in een bak kunnen gooien.’  

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Schrijf je dan hier in voor onze nieuwsbrief. Dan sturen we je elke twee weken de nieuwste artikelen.

Lees meer over

Natuur en milieu De Plasticplaag
Verkenning Research Opnames Uitzending

De Plasticplaag

Uitzending

Duizenden zakken gerecyclede plastic snippers liggen te wachten in de polder. Waarom willen fabrikanten ze niet hebben? En doet de staatssecretaris eraan? Zij wil toch naar economie waarin alle plastics opnieuw gebruikt worden? Kijk maandag 8 juni naar onze uitzending!

Deel jouw ervaring 70 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 08 juni 2020 om 22:20  NPO2

401 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid en Journalistiek & Nieuwe Media stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Plastics zijn in één woord fantastisch. We gebruiken ze voor onmisbare producten als brillen, babyflessen en injectienaalden. Ook gebruiken we ze voor ons luxe leven...
Alles over dit onderzoek