SBS6-programma De Meldkamer laat zien hoe politie verdachte verhoort

donderdag 04 januari 2018 Leestijd: 4 min.

fragment uit De Meldkamer (SBS6) / SBS6

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

donderdag 04 januari 2018 Leestijd: 4 min.

‘De Meldkamer biedt de kijker een niet eerder vertoonde blik in de wereld van 112-meldingen en het afhandelen van deze indringende incidenten door de politie. Met behulp van getuigen, cameratoezicht en vooral zeer snel handelen maakt de politie jacht op de criminelen,’ aldus de website van De Meldkamer, een tv-programma van SBS6 waarin de kijker meegenomen wordt in de wereld van de politie op het moment dat die in actie komt na een 112-melding. In ons onderzoek Politie Online bekijken we welke informatie de politie openbaar maakt via internet en op televisie. Hoe wordt omgegaan met de privacy van mensen die in de filmpjes en op de foto’s voorkomen?

Beelden van huiszoekingen, gesprekken tussen agent en verdachte en zelfs verhoren op het politiebureau. De Meldkamer biedt inderdaad een niet eerder vertoonde blik in de wereld van de politie. Eerder richtten we ons in ons onderzoek op het gedrag van de politie op social media. Nu verbreden we onze blik en kijken we welke gegevens van verdachten en slachtoffers de politie op televisie uit te doeken doet.

Achtervolging scooterrijder

 

Zo zien we in een aflevering in seizoen twee (2017) hoe de politie in Rotterdam een scooterrijder vraagt om zijn rijbewijs en hij er vervolgens als een haas vandoor gaat. ‘Hier wijst alles erop dat het iemand is die niet vies is van gevaren. En deze wegpiraat moet gestopt worden’. De voice-over begeleidt de beelden van de spectaculaire achtervolging, waarbij ook de politiehelikopter wordt ingezet. Uiteindelijk wordt de jongen in een woonwijk aangehouden en meegenomen naar het bureau. ‘Terwijl de verdachte in de bus wordt gestopt, begint direct het onderzoek’. Hij blijkt geen rijbewijs te hebben, roekeloos en te snel te rijden.

Waarom valt dit fragment op? Hij wordt gefilmd op het politiebureau en in een politiecel. Ook zijn er gesprekken tussen hem en de agenten te horen. Dat valt onder zogeheten ‘dossierinformatie’: informatie die normaal gesproken geheim blijft en alleen in je politiedossier terechtkomt of hooguit geanonimiseerd gedeeld wordt. Maar de stem van de 18-jarige verdachte is herkenbaar en mogelijk is zijn identiteit herleidbaar via zijn kleding. In het begin wordt de man in de voice-over een ‘scooterdief’ genoemd, maar er wordt niet gemeld of hij uiteindelijk ook veroordeeld is voor diefstal.

Koperdief wordt op heterdaad betrapt

 

In het tweede voorbeeld gaat het om een koperdief die voorkomt in een aflevering van het tweede seizoen van De Meldkamer. Een 35-jarige inwoner van Leimuiden wordt op heterdaad betrapt als hij koper probeert te stelen (‘met een straatwaarde van twintig euro’, zo meldt de voice-over) en wordt vastgehouden door buurtbewoners totdat de politie arriveert. De camera filmt ook in de politieauto waarmee de verdachte naar het bureau wordt gebracht. ‘Waarom flik je zoiets?’ vraagt de agent. ‘Ja, dat vraag ik me dan ook af. Ik ben ook helemaal niet zo.’ ‘Maar dan moet je het ook niet doen’. Hij wilde een cadeautje kopen voor zijn vriendin voor Moederdag. De man wordt meegenomen naar het politiebureau en ook daar en in zijn cel gefilmd.

Deze afbeelding is door ons bewerkt: de man is extra onherkenbaar gemaakt.

Dit fragment is door ons bewerkt: de man is extra onherkenbaar gemaakt.

We zien onder meer het gesprek tussen hem en de hulpofficier van justitie die de verdachte via een live videoverbinding verhoort. Zijn stem is herkenbaar, we zien zijn kale hoofd en mogelijk is zijn identiteit herleidbaar via zijn kleding en zijn lichaamstaal. Ook wordt er naast het verhoor nog andere dossierinformatie geopenbaard: de man blijkt al eerder te zijn opgepakt voor diefstal.

Geteld

 

Wij hebben alle afleveringen bekeken van seizoen twee van de Meldkamer. Seizoen één  van de Meldkamer is niet meer online te bekijken, de uitzendingen zijn verwijderd. Wel hebben we enkele fragmenten kunnen bekijken. Alles opgeteld is één keer binnen in huis gefilmd, er is twee keer gefilmd op het politiebureau, waarvan één keer gesprek met Hulpofficier van Justitie te horen is. In zes gevallen zijn de beelden te herleiden tot de persoon (door stemherkenning, herkenning lichaamshouding en/of een slechte blur). Zes keer wordt er dossierinformatie gedeeld (Zoals de tekst: ‘Eenmaal aangehouden liegt de verdachte over zijn bezittingen’).

Mag dit?

 

Mogen deze beelden zo worden uitgezonden? Dat is de vraag. Volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens moeten betrokkenen toestemming hebben gegeven voordat hun persoonsgegevens mogen worden geopenbaard. Persoonsgegevens zijn gegevens die te herleiden zijn naar een persoon. Wordt de identiteit van een verdachte of een veroordeelde dus volledig onherleidbaar gemaakt doordat zijn of haar gezicht goed wordt geblurd en de stem wordt vervormd, dan is die toestemming niet nodig. In sommige gevallen was de identiteit van de verdachte of de veroordeelde door ons te herleiden. De politie geeft toe dat er geen toestemming is gevraagd aan de mensen die ‘onherkenbaar’ zijn gemaakt.

Daarnaast heeft de politie geheimhoudingsplicht. Alles wat een agent tegenkomt in zijn ambt, is geheim en moet hij/zij geheimhouden. Wordt hier de geheimhoudingsplicht geschonden? Dat zoeken we op dit moment verder uit.

De makers

 

De Meldkamer wordt gemaakt door een producent in opdracht van SBS6 in ‘goede samenwerking’ met de politie, zo laat SBS6 weten. ‘De producent maakt gebruik van uniek beeldmateriaal van de politie en het meekijken ‘vanuit’ de meldkamer maakt dit SBS6-programma zo bijzonder. Zowel de politie als de producent gaan uiterst zorgvuldig met de beelden om en wij leven alle geldende wettelijke regels na. Bij elke uitzending wordt volgens een duidelijk protocol nagegaan wie of wat geanonimiseerd moet worden. Hierop wordt vanuit het Openbaar Ministerie toegezien.’

We zijn zowel met de politie en Openbaar Ministerie (OM) in gesprek over hoe zij hier tegenaan kijken. Wordt er te veel privacygevoelige informatie gedeeld in televisieprogramma’s of niet? Duidelijk is al wel dat het OM heeft meegekeken met seizoen één van de Meldkamer en bij seizoen twee alle afleveringen zelfs heeft voorzien van een akkoord.

 

 

 

Lees meer over

Veiligheid en handhaving Politie Online
Verkenning Research Opnames Uitzending

41 tips

ontvangen

19 experts gesproken

We zoeken (strafrecht)advocaten die ervaring hebben met cliënten die door de politie herkenbaar op social media zijn gezet.

Veiligheid en handhaving / Politie Online

Kom jij voor in een aflevering van het SBS-programma De Meldkamer?

Of ben jij te zien in een andere uiting van de politie op Twitter of op Facebook? Laat het ons weten en vul ons tipformulier in!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De politie begeeft zich niet alleen op straat, maar de laatste jaren ook steeds meer online. Er worden politieberichten op internet geplaatst en wijkagenten tonen hun werk op social media zoals Twi...
Alles over dit onderzoek