Wet-en regelgeving / Online oplichting

Russische vrouwen op Nederlandse datingsites met nepprofielen?

zondag 18 maart 2018 Leestijd: 3 min.

Love1975 / Passiedate.com

Karlijn Vernooij

Redacteur

zondag 18 maart 2018 Leestijd: 3 min.

Marian, Antje, Nel en Samira. Vrolijk lachend staan ze op de foto op een datingsite met nepprofielen. ‘Maar waar komen die foto’s toch vandaan op dit soort sites’, vraagt Loulou zich na onze uitzending af op Twitter. ‘Weten deze mensen dat hun foto wordt gebruikt?’ Een vraag die ook ons bezighoudt, in ons onderzoek Online oplichting, naar datingsites met nepprofielen.

Een handige truc om de herkomst van de foto’s te herleiden, is om de foto op te zoeken in Reverse Image Search van Google. Dat kan op verschillende manieren. Maar het snelst gaat het door met de rechtermuisknop te klikken op de online foto, en dan te kiezen voor  ‘afbeelding zoeken in Google’. Je krijgt direct de zoekresultaten

GPS coördinaten in Rusland en Kazachstan

Bij de profielfoto’s op websites die wij in het vizier hebben, heeft dit helaas niet het gewenste resultaat. Ook lukt het ons tot nu toe niet om opnieuw in contact te komen met degene die de websites heeft ontwikkelt. We schakelen de hulp in van ethisch hacker Sijmen Ruwhof. Hij verzamelt alle schermafbeeldingen van de ruim veertig websites uit het netwerk van softwareontwikkelaar D Support. Op deze websites staat in de kleine lettertjes vermeld dat profielen fictief kunnen zijn. In totaal gaat het om vijftienhonderd foto’s van vrouwen, van achttien jaar tot dik in de zeventig. Ruwhof analyseert de foto’s en ontdekt van een aantal foto’s metadata waaraan je kunt aflezen op welke plek een foto gemaakt is. Het gaat om GPS coördinaten in Rusland, Kazachstan en de Oekraïne. Het lijkt niet heel waarschijnlijk dat deze vrouwen in Nederland wonen, zoals hun profiel op de datingsites vermeldt.

Love1975 uit Almere Stad

Neem bijvoorbeeld het profiel van Love1975 uit Almere Stad. De bijbehorende foto is van een slanke vrouw in een witte jurk, poserend in een bloemenweide. Volgens de GPS coördinaten is de foto gemaakt in Rusland. We nemen de proef op de som en gaan via een oproep op sociale media op zoek naar de vrouw op de foto. Omdat in Rusland, Oekraïne en Kazachstan niet Facebook maar VKontakte een populaire sociaalnetwerksite is, verspreiden we de foto ook op die website.

“Straks zit ook jouw foto ertussen.”

‘Wat erg, straks zit jouw foto ertussen. Daar moet je toch niet aan denken.’ Twittert Ingrid Schaafsma geschrokken. ‘En dan zul je ook maar net naast hem in de supermarkt staan,’ vult Loulou aan. Nu is die kans niet zo groot als je een foto gebruikt van een vrouw die vermoedelijk in Rusland woont. Maar soms komen de foto’s van dichter bij huis. Het overkwam dit jaar Marcel Steeman, wethouder voor D66 in Castricum. Hij zat thuis op de bank toen hij op een profiel op Relatieplanet werd gewezen. “Ik ben Freeekje. Mijn vrije tijd besteed ik graag aan skiën en tennis.”  Freeekje schrijft verder dat hij altijd vrolijk is en op zoek is naar een sportieve vrouw met een kort kapsel. Op de foto een man van midden dertig met - inderdaad - een vrolijke lach. Maar dit is niet Freeekje. Dit is hijzelf. De foto van Steeman werd door een nog onbekend persoon gebruikt op de datingsite Relatieplanet.nl.

lees ook: D66-wethouder: ‘Met mijn betrouwbare hoofd worden vrouwen opgelicht’ donderdag 18 januari

Is het strafbaar?

Kan dit zomaar? Wethouder Steeman besluit om aangifte te doen. Hij krijgt al snel bericht van de politie dat ze geen strafbare grondslag hebben gevonden voor het gebruik van zijn foto. ‘Jouw naam staat er niet bij, dus het is geen identiteitsfraude. En de foto staat op een openbaar benaderbare bron, dus hergebruik is toegestaan.’ Citeert Steeman.  En hij kon tenminste zelf nog aangifte doen. Maar hoe zit dat met de foto’s van vrouwen die helemaal niet weten dat hun foto’s misbruikt worden op datingsites?

Autoriteit Persoonsgegevens

We doen navraag bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Een woordvoerder laat weten dat hier geen onderzoek naar gedaan is en verwijst ons naar de algemene richtlijnen. Daarin staat: “Als een verantwoordelijke foto’s plaatst zonder wettelijke grondslag, dan is de verwerking onrechtmatig. En dus in strijd met de wet.”  Het is dan wel aan de gedupeerde zelf om contact op te nemen met de verantwoordelijke die de foto’s heeft geplaatst. De woordvoerder benadrukt dat ze nu niks kunnen betekenen voor vrouwen die zelf niet weten dat hun foto’s gebruikt zijn op datingsites met nepprofielen. ‘We zijn een kleine toezichthouder en we moeten keuzes maken.’

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Ik stuur je dan af en toe een update met de nieuwste artikelen en het laatste nieuws. Meld je hier aan.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Online oplichting

Research

We hebben een tip van een Deense journalist. Hij waarschuwt ons voor oplichting door Nederlandse datingsites. We zijn op zoek naar mensen die hier ervaring mee hebben. Ben jij slachtoffer van misleidende datingsites of ben je als chatmedewerker werkzaam in deze branche? Tip ons dan.

Deel jouw ervaring 25 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 17 april 21:25u, NPO2

308 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Wet-en regelgeving / Online oplichting

Help jij ons de vrouw op de foto te vinden?

In haar profiel staat als woonplaats Almere, maar wij vermoeden dat ze uit Rusland komt. Delen van het artikel op sociale media als VKontakte kan helpen om haar te vinden.
Deel jouw ervaring

Karlijn Vernooij

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij Redacteur
Karlijn heeft bijna 15 jaar ervaring in de journalistiek. Van redacteur en planner op de binnenlandredactie van RTL Nieuws tot samensteller bij KRO-NCRV Radio 1. De overstap naar het programma De Monitor is een lang gekoesterde wens. ‘Waar je bij de radio dagelijks in hoog tempo verschillende onderwerpen aanraakt en weer laat liggen, kun je er bij De Monitor veel dieper induiken.’ Mensen in de samenleving een stem geven, mensen die ergens anders niet gehoord worden, is wat haar het meeste drijft. ‘Samen proberen iets bloot leggen, en er een oplossing voor proberen te vinden. In plaats van je laten sturen door ‘de waan van de dag’. Haar eerste onderzoek gaat over datingsites met nepprofielen. Wat haar daarin het meest treft zijn de verhalen van kwetsbare mensen op zoek naar liefde, waar deze sites misbruik van maken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De anonimiteit op internet is groot. Hoe weet je of de persoon waarmee je chat ook daadwerkelijk bestaat? Steeds vaker zijn mensen op datingsites slachtoffer van nepprofielen: niet bestaande person...
Alles over dit onderzoek