Algemeen / Ongewenst gedrag op de werkvloer

Rijk ontsloeg vorig jaar 102 medewerkers wegens schending integriteit

vrijdag 08 december 2017 Leestijd: 2 min.

Rijksoverheid / ANP

Anne de Blok

Verslaggever

Thomas Mulder

Datajournalist

vrijdag 08 december 2017 Leestijd: 2 min.

Het afgelopen jaar kregen 102 ambtenaren van het Rijk gedwongen ontslag na ernstige schending van integriteit. Deze cijfers vonden we in de laatste jaarrapportage over de bedrijfsvoering van het Rijk. Maar wat zeggen deze cijfers nu werkelijk over de integriteit en het integriteitsbeleid van de overheid?

Voor ons onderzoek ‘Machtsmisbruik op de werkvloer’ vroegen wij ons af: hoe gaat de Nederlandse overheid eigenlijk om met grensoverschrijdend gedrag van haar ambtenaren? En dus gingen we op zoek naar cijfers. 

In de laatste jaarrapportage over de bedrijfsvoering van het Rijk (pagina 32, voor de liefhebber) lezen we dat de overheid sinds 2009 alle schendingen bijhoudt die betrekking hebben op het integer handelen van haar ambtenaren. Acht categorieën worden er onderscheiden, die variëren van ongewenste omgangsvormen op de werkvloer tot diefstal en fraude.

488 geconstateerde integriteitsschendingen

En als we goed kijken naar deze cijfers zien we iets opvallends. Het aantal integriteitsschendingen dat binnen het Rijk wordt vastgesteld is al drie jaar op een rij aan het dalen. Werden er in 2014 nog 607 integriteitsschendingen vastgesteld na onderzoek van een commissie, in 2016 daalde dit aantal tot 488 geconstateerde integriteitsschendingen, waarbij misdragingen in de privé-sfeer en overschrijding van de interne regels het meeste voorkomt. 

Voor 208 ambtenaren volgde vervolgens een disciplinaire sanctie, waarvan veruit de grootste groep ambtenaren gedwongen werd ontslagen: 102. Andere ambtenaren kregen een schriftelijke berisping of een financiële afdoening, werden verplaatst naar een andere afdeling of kregen een vermindering van hun vakantiedagen.  

Nu hoor ik je misschien denken: 208 ambtenaren, dat is toch veel minder dan het aantal geconstateerde integriteitschendingen? Dat klopt. Per betrokkene kan er namelijk sprake zijn van meerdere overtredingen. Maar wat ook meespeelt is dat niet elke betrokkene een disciplinaire sanctie krijgt. Andere maatregelen zoals corrigerende gesprekken, waarschuwingen, trainings- en coachingstrajecten, beëindiging van tijdelijke aanstellingen en ontslag op aanvraag van de medewerker behoren ook tot het ‘straffenpakket’ van de overheid.

Wat zeggen deze cijfers nu werkelijk over de integriteit en het integriteitsbeleid van de overheid?

De vraag blijft alleen: wat zeggen deze cijfers nu werkelijk over de integriteit en het integriteitsbeleid van de overheid? Heerst er binnen de overheid bijvoorbeeld wel een veilige cultuur waarbinnen mensen ook een melding durven te maken als er sprake is van integriteitsschending? Of is er, zoals we ook in andere beroepsvelden zien, sprake van een zwijgcultuur? En hoe zit het eigenlijk met de discplinaire sancties die volgen als vastgesteld is dat een ambtenaar de integriteit heeft geschonden. Zijn die afdoende? Allemaal vragen waar wij graag het antwoord op willen weten. Dus weet jij hier meer over? Tip ons dan!

Algemeen / Ongewenst gedrag op de werkvloer

Oproep: hoe gaat de Nederlandse overheid om met grensoverschrijdend gedrag?

Hoe zit het eigenlijk met integriteitkwesties binnen de Nederlandse overheid? Levert de Nederlandse overheid genoeg inspanningen om grensoverschrijdend gedrag van ambtenaren en politici te onderzoeken? Weet jij hier meer over dit onderwerp of heb je een tip voor ons? Ik hoor het graag!
Deel jouw ervaring

Anne de Blok

Verslaggever

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Anne de Blok

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

In de nasleep van de affaire rond Hollywoodproducent Harvey Weinstein gaat er nauwelijks een dag voorbij waarop er geen nieuwe beschuldiging van seksueel machtsmisbruik naar buiten komt. Wat o...
Alles over dit onderzoek