Reacties op uitzending ouderenwoningen: ‘Mijn wachttijd is opgelopen van zes naar twaalf jaar’

maandag 12 december 2016 Leestijd: 3 min.

Screenshot ouderenwoningen /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

maandag 12 december 2016 Leestijd: 3 min.

Veel herkenning, waardering en een enkele kritische noot. Zowel via de sociale media als per mail is veel gereageerd door kijkers op onze uitzending van gisteravond. Daarin lieten we zien hoe ouderen vastlopen in nieuwe wetgeving op het gebied van sociale huurwoningen. Sinds januari moeten woningcorporaties namelijk ‘passend toewijzen’. Het Rijk wil bezuinigen op de huurtoeslag en verplicht corporaties om de laagste inkomens te huisvesten in de meest betaalbare woningen. Maar daarvan zijn er bij lange na niet genoeg om de stijgende vraag te kunnen bijbenen. Het resultaat: ouderen komen vast te zitten in woningen die niet passen bij hun zorg- of ondersteuningsbehoefte.

Zoals we in de uitzending lieten zien, geldt dit voor minimaal 1 op de 4 senioren met recht op huurtoeslag. Tegenover 15.000 a 20.000 van dit soort huishoudens komen jaarlijks slechts 11.000 woningen vrij waarop zij mogen reageren. Cijfers die een gezicht krijgen in de mails die we als reacties ontvangen.

‘80% huurders moet reageren op 20% van aanbod’

Zo laat Marijke Burger uit Almere ons weten dat ook zij sinds de invoering van de nieuwe wet de kans op een geschikte woning als sneeuw voor de zon zag afnemen. Net als de echtparen uit onze uitzending kan zij alleen reageren op woningen tot 586 euro, alleen volgens Marijke betreft dit slechts 20% van het aanbod in Almere en dat zijn meestal niet de beste woningen. ‘De situatie in Almere is zo dat 80% van de senioren een inkomen onder de huurtoeslaggrens heeft. Die 80% moet het doen met een aanbod van 20% van de huurwoningen en de 20% die boven de huurtoeslaggrens zit mag ook reageren op goedkopere woningen.’

Daar lijkt iets in te zitten, hogere inkomens mogen inderdaad op alle woningen reageren. Al is het wel zo dat leeftijdsgenoten met een laag inkomen voorrang hebben bij het toewijzen van de meest betaalbare huurwoningen. Die vijver is alleen wel erg klein, zoals Marijke Burger merkt aan haar slagingskans op de zoeksite van de lokale corporaties. Vlak voor de invoering van het passend toewijzen is de gemiddelde wachttijd in Almere zes tot zeven jaar. Zelf staat Burger vijf jaar ingeschreven en eindigt daarmee steeds op plaats twee of drie. ‘Mijn wachttijd is nu opgelopen van zes jaar naar circa twaalf jaar. Als ik namelijk op een zorgwoning reageer, ben ik nummer 8 en circa nummer 15 voor een gewone seniorenwoning.’

Afgewezen

Extra wrang is het als je verhuizing al in kannen en kruiken lijkt. In de uitzending belichtten we het verhaal van Anita Angevare uit Obdam. Haar hoogbejaarde ouders zagen een zorgwoning aan hun neus voorbij gaan, omdat hun inkomen niet toereikend genoeg was. Een kijker uit het verderop gelegen Heerhugowaard stuurt ons een uitgebreid relaas over haar afwijzing, zo’n drie weken geleden. Ook zij krijgt een zorgwoning aangeboden en arriveert verheugd bij de woningcorporatie om de contracten te tekenen. Daar krijgt ze te horen dat de deal niet doorgaat, omdat haar inkomen met alleen AOW en een klein pensioen niet toereikend is. ‘Persoonlijk ken ik nog twee mensen die niet meer in hun eigen woning kunnen wonen, maar nog te goed zijn voor het verpleeghuis. Zij hebben – net als ik – een zorgwoning nodig en hebben een te laag inkomen. Waar moeten die mensen heen? Zorgwoningen onder de 586 euro zijn er niet.’

Vreemde kronkel

Verschillende kijkers wijzen ons op een tegenstrijdigheid in de uitzending, die we niet nader hebben uitgelegd. Ze merken terecht op dat er een vreemde kronkel in de regelgeving lijkt te zitten. Zo zegt Janet Smit: ‘Ouderen met een laag inkomen én recht op huurtoeslag vallen onder de regels van passend toewijzen. Ouderen die net hun huis hebben verkocht en dus vermogen hebben, hebben geen recht op huurtoeslag en krijgen die dus ook niet. Dan kunnen deze ouderen toch op duurdere woningen reageren?’

Smit slaat de spijker op zijn kop, ouderen met een klein vermogen lijken beperkt te worden door een regel die helemaal niet op hen van toepassing is. Passend toewijzen is er in de eerste plaats op gericht om de uitgaven voor de huurtoeslag te beteugelen. Lage inkomens in de meest betaalbare woningen, zo luidt de regel.

Veel ouderen komen met alleen hun AOW en klein pensioen inderdaad in aanmerking voor huurtoeslag. Maar door hun vermogen – een afgelost huis bijvoorbeeld – zal de belastingdienst zo’n huurtoeslagaanvraag altijd afwijzen. Het lijkt dus onlogisch om deze ouderen te verhinderen op iets duurdere woningen te reageren, maar dat is dus wel het geval. Ouderen met een laag inkomen, maar met vermogen, moeten noodgedwongen concurreren in het krappe segment goedkope woningen, met leeftijdsgenoten die daadwerkelijk weinig te besteden hebben.

Taaie kost en daarom hebben we dit in de uitzending niet nader uitgelegd, maar verschillende kijkers slaan op deze tegenstrijdigheid aan. Smit: ‘Passend toewijzen is ontstaan omdat het velen een doorn in het oog was dat sommige huurders op de mooiste plekken en in de mooiste (en dus ook duurdere) woningen woonden, met iedere maand het volledige bedrag aan huurtoeslag. In dat opzicht snap ik de noodzaak voor passend toewijzen wel. Alleen moeten de regels m.b.t. ouderen met vermogen nog worden aangepast.’

We blijven dit huurdossier volgen. Wil je ons attent maken op knellend woningbeleid? Laat het ons dan weten op tip insturen

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Woonproblemen
Verkenning Research Opnames Uitzending

Woonproblemen

Uitzending

Onze uitzending Wel werk, geen woning is maandagavond 11 mei om 22:15u op NPO2.

Deel jouw ervaring 143 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 11 mei 2020 om 22:15  NPO2

1397 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Leidt de hoge woningnood tot dakloosheid?
Alles over dit onderzoek