Q-koortspatiënte (26): ‘De volgende ziekte staat alweer voor de deur’ - Foto: ANP

dinsdag 27 september 2016 Leestijd: 3 min.

Is de varkensziekte Hepatitis E de nieuwe q-koorts? /

Sietze van Loosdregt

Samensteller

sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

dinsdag 27 september 2016 Leestijd: 3 min.

We krijgen een aangrijpende reactie van een jonge q-koortspatiënte op onze uitzending over de mega-geitenstal in Maasdriel. De 26-jarige Karin stoort zich vooral aan de in haar ogen bagatelliserende opmerkingen van de oude mannen op de bank aan de Waal: ‘Vroeger had iedereen een geit en niemand werd ziek.’ Karin schrijft: ‘Weten deze mannen überhaupt dat er een groep van meer dan 1000 mensen is die dagelijks worstelt met de ziekte?’ Volgens Karin is het wachten op de volgende dierziektecrisis, zoals de varkensziekte Hepatitis E.

We mogen uit haar mail citeren, maar voor een telefoongesprek voelt Karin zich te slecht vandaag. Ze heeft een slechte dag, zoals ze die wel vaker heeft sinds ze in 2009 besmet raakte met q-koorts. Ze heeft last van extreme vermoeidheid, spier- en gewrichtspijnen en vaak een verhoogde temperatuur. 'Ik kan me 2 tot 3 uur inspannen op een gemiddelde dag.'

'Ik kan me 2 tot 3 uur inspannen op een gemiddelde dag.'

q-koortspatiënte Karin

Volgens Karin worden de gevolgen van de q-koorts-epidemie stelselmatig niet serieus genomen: ‘Het gaat niet om mij, of om die 1000 anderen. So be it. Waar het wel om gaat is dat een maatschappij onwerkbaar wordt. 74 doden en 1000 extra arbeidsongeschikten met 1 uitbraak.’

Karin begrijpt niet dat we de bouw van megastallen nog toestaan in het kleine Nederland. Ze misgunt de boer uit onze uitzending niet de uitbreiding van zijn bedrijf met 5100 geiten. Maar niet hier. ‘Echt mooi die ambities, ergens in Canada op de prairie zonder bevolking, maar hier in Nederland gaat deze ijverige boer de schade nooit terug verdienen.’

‘Echt mooi die ambities, ergens in Canada op de prairie zonder bevolking.'

q-koortspatiënte Karin

Het gaat allemaal om het aantal dieren in ons land volgens Karin: ‘De verhouding mensen en dieren is zó scheef in Brabant, waarom benoemen jullie dit helemaal niet? Gewoon tellen en nuchter denken. Zo heeft de natuur het niet bedacht.’ Ze heeft een punt. Wie die cijfers erbij pakt kan niet anders dan concluderen dat de provincie Brabant inderdaad erg veel dieren telt. Zo worden er voor iedere Brabander meer dan twee keer zoveel varkens gehouden in de provincie:

2,4 miljoen Brabanders

26 miljoen kippen

5,5 miljoen varkens

660 duizend koeien

Door deze enorme concentratie aan dieren is het volgens Karin wachten op de volgende uitbraak. ‘Hou de risico's laag in zo'n drukbevolkt gebied. Waarom moet het eerst nog eens gebeuren? Er is nu een varkensziekte uitgebroken met dezelfde verschijnselen als q-koorts. Dus de volgende ziekte staat alweer voor de deur.’

Hepatitis E

Karin doelt op Hepatitis E. We bellen onderzoeker Wim van der Poel van Wageningen Bioveterinary Research. Komt Hepatitis E inderdaad van dieren en is dit inderdaad de ‘nieuwe q-koorts’? Volgens Van der Poel is er een toename van het aantal Hepatitis E-gevallen, en zijn er momenteel jaarlijks in de orde van 50 tot ruim 100 ernstige gevallen van de aandoening, waarvan ook een aantal overlijdt. Probleem is dat er geen meldingsplicht is voor de ziekte – zoals bij de q-koorts. Exacte cijfers zijn dus moeilijk te noemen.

Varkens

Is deze dierziekte inderdaad afkomstig van varkens, zoals Karin stelt? Ja. Althans, het is zeker dat de uiteindelijk bron ligt bij de varkens. Van der Poel: ‘We weten dat de virussen die we bij mensen vinden op genetisch niveau dezelfde zijn als bij varkens.’ Maar hoe de ziekte precies wordt overgedragen is niet bekend.

Worst

Uit Frans onderzoek zou wel blijken dat mensen de besmetting op kunnen lopen door het eten van rauwe worst. In Nederland wordt het genetisch materiaal van het virus gevonden in leverworst. Maar de vraag is of het hier om actieve virussen gaat waar mensen ook echt ziek van worden. Van der Poel pleit daarom voor aanvullend onderzoek.

Overigens gelooft Van der Poel niet dat de toename van het aantal Hepatitis E-gevallen met de grootte van de varkensstapel in Nederland te maken heeft. De vraag blijft dus: lopen we in Nederland meer kans op de uitbraak van dierziektes, zoals tipgever Karin stelt, vanwege de gróótte van onze veestapel? Voor Van der Poel is dat een lastige vraag, al zegt hij wel dat bij een infectie in een grote stal de plaatselijke besmettingshaard natuurlijk een stuk groter is. ‘Als je meer dieren houdt, wordt de uitscheiding van een ziektekiem natuurlijk groter op het moment dat daar een infectie aanwezig is.’

De naam Karin is op verzoek van de tipgever gefingeerd

Kijk hier de uitzending over de mega-geitenstal in Maasdriel terug

Oproep

Weet jij meer over ziekten die van dier op mensen overdraagbaar zijn? Is het jou overkomen? Stuur mij dan een mail: Sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl. Of gebruik het tipformulier.

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Lokaal bestuur
Verkenning Research Opnames Uitzending

540 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Samensteller

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Gemeentes en provincies hebben veel invloed op onze leefomgeving, maar de controle daarop staat onder druk en dat leidt mogelijk tot meer misstanden. Wij willen hier meer over te weten komen.
Alles over dit onderzoek