Natuur en milieu / Treintrillingen

ProRail: ‘Bij bestrijding trillings-overlast is het altijd zoeken naar een pot geld’

donderdag 16 mei 2019 Leestijd: 3 min.

Chiel Roovers (ProRail) in gesprek met Teun / De Monitor

Anne Mae van Tilburg

Redactie

donderdag 16 mei 2019 Leestijd: 3 min.

Spoorbewoners hebben overlast en denken scheuren in de muren te hebben door passerende treinen, zo is te zien in ons onderzoek naar treintrillingen. Maar hoe gaat spoorbeheerder ProRail hiermee om? We vragen het aan teamleider leefomgeving, Chiel Roovers.

‘Iedere trein die langskomt veroorzaakt trillingen. Die zijn al gauw voelbaar in woningen. Als mensen dan schade aan hun huis zien, dan is de rekensom al snel gemaakt.’ Chiel Roovers heeft vaak te maken met bewoners die bang zijn voor schade door treintrillingen. Wanneer er schade gemeld wordt, komt het bij Roovers en zijn team terecht.

Toch heeft ProRail nog nooit een vergoeding uitgekeerd voor schade met de oorzaak trillingen. ‘We beoordelen de schade volgens een protocol dat TNO (onafhankelijk onderzoeksinstituut, red.) voor ons gemaakt heeft. De experts die de schade voor ons beoordelen stellen dat er geen causaal verband is tussen de trillingen en de schades die mensen zien optreden. We laten die situaties beoordelen door externen. Ik begrijp de angst van de mensen die de trillingen wel voelen, maar telkens wordt het verband niet aangetoond.’ 

lees ook: ‘Treintrillingen hebben geen effect op een stapel bakstenen’ dinsdag 14 mei

Andere redenen voor scheur

‘Tegenwoordig vragen we de deskundigen daarom niet meer alleen te kijken naar het verband tussen de schade en de treintrillingen, maar ook naar wat dan wél de reden kan zijn voor de scheur in de muur. Wij horen dan vaak een andere reden. Bijvoorbeeld schade door temperatuurverschillen, of door dingen die verbouwd zijn. Althans, dat is wat ik lees in de rapporten die voor ons gemaakt worden,’ vertelt Roovers.

Ook veel onderzoekers stellen dat treintrillingen over het algemeen te zwak zijn om schade aan woningen te kunnen veroorzaken. Toch vertrouwen sommige bewoners van huizen met schade de protocollen van ProRail niet. Drie Brabantse gemeenten (Oisterwijk, Oosterhout en Gilze-Rijen) hebben aangekondigd hun inwoners bij te staan in een proefproces tegen de spoorbeheerder. ProRail ziet ook dat mensen haar onafhankelijke onderzoek in twijfel trekken, en staat daarom niet negatief tegenover een juridische beoordeling van hun schadeprotocol. 

lees ook: Schade langs het spoor: zijn treinen de boosdoener of simpelweg de druppel? woensdag 24 april

Geen schade, wel trillingen

Dat de woningen geen schade lijken te hebben betekent niet dat de trillingen geen overlast veroorzaken. Onderzoek aan de Universiteit van Göteburg wijst uit dat slaapproblemen door treintrillingen al kunnen optreden op een trillingsniveau dat maar net voelbaar is. 

 ‘We kregen heel veel klachten op de Brabantroute. De NS is daar gaan rijden met nieuwe locomotieven. We hebben toen bij een aantal spoorwegoverwegen onderzoek gedaan, en we zagen dat deze locomotief in combinatie met de snelheid van de treinen daar extra hoge trillingen geeft. Toen hebben we daar een aantal dingen geprobeerd, om te zien of we de hinder kunnen terugbrengen tot het niveau van daarvoor. Maar ze hebben nog niet het effect dat we wensen,’ aldus Roovers.

lees ook: ‘Hoe sterker de treintrillingen, hoe slechter de slaap’ woensdag 08 mei

Wetgeving    

ProRail  kan kleine onderhoudsmaatregelen nemen om de trillingen te voorkomen, maar heeft als staatsbedrijf geen budget om drastische maatregelen te nemen. ‘Als het gaat om maatregelen om langdurige overlast aan te pakken, dan zien we dat er in de wet heel veel geregeld is voor bijvoorbeeld geluid. Wij weten dan precies op welk moment we ergens geluidsschermen moeten plaatsen, en daar is dan ook financiering (vanuit het ministerie van Infrastructuur, red.) voor geregeld. Bij trillingen ontbreekt dat,’ stelt Roovers. 

Uiteindelijk is de overheid hier verantwoordelijk voor. ‘Die moeten een bestuurlijke keuze maken, of ze hier extra geld voor willen uittrekken. Als wij een klacht krijgen kunnen we onderhoud doen, maar als het gaat om nieuwe dingen, zoals het vervangen van een overweg, dan is daar extra geld voor nodig. Een voorbeeld hiervan is het plaatsen van shimlifts (een soort kunststof wig die zorgt dat het spoor minder beweegt) langs de Brabantroute, dat op ons verzoek door het ministerie is gefinancierd,’ aldus Roovers.

 ‘Wij verlangen niet per se iets van de overheid, maar ik kan me voorstellen dat het voor omwonenden prettig is om te weten waar ze aan toe zijn. Nu is bij bestaande situaties niet duidelijk wanneer bestuurders kiezen om maatregelen te nemen of niet. Wij werken uiteindelijk met wat de politiek besloten heeft.’

lees ook: Het lijkt zo simpel: minder hard rijden, minder trillingen. Is dat ook zo? woensdag 01 mei

Reactie staatsecretaris

Wij vragen het Ministerie van Infrastructuur om een reactie van verantwoordelijk staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur).  Is zij van plan extra budget vrij te maken voor trillings-maatregelen? ‘Zoals ik vorig jaar al wisselde met de Tweede Kamer, moet ik het doen met de budgetten die mij ter beschikking staan. Daarin is nu geen geld gereserveerd voor de aanpak van trillingshinder. Desondanks zoek ik steeds naar mogelijkheden om problemen op te lossen en bestaande budgetten slim aan te wenden (…),’ aldus de staatssecretaris.

Nieuwsbrief

Ons onderzoek naar treintrillingen volgen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief, dan houden wij je op de hoogte.

Uitzending

Zondag 19 mei is onder andere Chiel Roovers te zien in onze uitzending over treintrillingen.  22.40 uur op NPO2.

Dit artikel is geschreven door:

Anne Mae van Tilburg Redactie
In het voorjaar van 2017 begon ik als stagiair bij De Monitor. Toen hield ik mij bezig met het dossier Gaswinning in Groningen en werkte ik mee aan een uitzending over voedselverspilling. Inmiddels werk ik aan een uitzending over telefoongebruik achter het stuur binnen het dossier Verkeersveiligheid.
Lees verder
@annemaevt

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Het wordt steeds drukker op het spoor. Nederland heeft zichzelf ambitieuze klimaatdoelen gesteld en vervoer per trein is een stuk duurzamer dan een auto of vrachtwagen. Maar wat betekent dit voor d...
Alles over dit onderzoek