Politie niet eenduidig in online onherkenbaar maken gezichten en kentekens

dinsdag 17 oktober 2017 Leestijd: 4 min.

Fotocredit: ANP /

Daan Jansen

Verslaggever

daan.jansen@kro-ncrv.nl

dinsdag 17 oktober 2017 Leestijd: 4 min.

Meer blauw online. Dat lijkt het motto te zijn van de politie. Twitterende wijkagenten, Facebookende korpsen, vloggende agenten en fotograferende dienders op Instagram. De politie gebruikt social media nadrukkelijk om in contact te treden met de burgers. Logisch, anno 2017. Maar hoe doet de politie dat? Welke afspraken en regels zijn er gemaakt over berichten die op internet geplaatst worden? Dat onderzoeken we in het dossier Politie Online.

Vooral Twitter is populair onder agenten. Uit een inventarisatie blijkt dat bijna de helft van de wijkagenten in Nederland een Twitter-account heeft. Vaak wordt er via een persoonlijk account getwitterd, maar wel uit naam van de politie. Op Facebook wordt er voornamelijk gebruik gemaakt van een gedeeld account, waar alle berichten uit een gemeente of regio worden geplaatst.

Voor ons onderzoek willen wij weten welk beleid er is rond online publicaties van de politie. Wanneer zet je een bericht online? Wat doe je met privacygevoelige informatie, zeker in het geval van foto’s en video’s? Een collega van Brandpunt heeft bij de politie via de Wet Openbaarheid Bestuur (Wob) alle documenten ‘met betrekking tot de communicatiestrategie achter het verspreiden van boodschappen door of namens de politie ondermeer door middel van Facebook, Twitter en Instagram’ opgevraagd.

Het antwoord dat hij terugkreeg: ‘Uit onderzoek binnen de Landelijke Eenheid en met name de afdelingen Communicatie en Social Media is naar voren gekomen dat er op dit moment nog geen formeel goedgekeurd beleid is met betrekking tot de onderwerpen van uw verzoek.’ Er zijn dus geen eenduidige afspraken over hoe de politie zich online gedraagt. Opvallend genoeg is er wel een speciale afdeling voor social media binnen de politie.

 

Analyse

Om een beeld te krijgen hoe de politie zich uit op internet, hebben we met een groepje collega’s de lijst met alle Twitter-, Facebook- en Instagram-accounts van wijkagenten erbij gepakt. Die zijn we stuk voor stuk gaan bekijken. Uit die analyse blijkt dat de praktijk aansluit bij de theorie; er is geen eenduidigheid in de manier waarop politieagenten keuzes maken bij het plaatsen van berichten.

De politie maakt regelmatig gezichten van mensen op foto’s of in video’s onherkenbaar. Daar gebruiken ze de zogenoemde blur voor. Maar als je alle accounts stuk voor stuk langs gaat, wordt ten eerste duidelijk dat niet iedere agent gezichten onherkenbaar maakt. Ten tweede dat als er wel geblurd wordt, de manier waarop dat gebeurt ook heel erg verschilt. Zie hieronder drie verschillende voorbeelden:

1. Verdachte van winkeldiefstal wordt in een filmpje op Instagram niet geblurd

Instragram verdacht winkeldiefstal.PNG

Dit is een still uit de video. Op sommige stukken is de verdachte beter zichtbaar. Iemand plaatst onder de video de volgende reactie: ‘Mogen zulke dingen gefilmd worden?’ De politie reageert onder dat bericht dat dit wel mag als iemand er geen probleem mee heeft of als iemand onherkenbaar is. Maar is degene ook wel echt onherkenbaar? En is er toestemming gevraagd aan de betrokkene?

2. Vrouw die 20 dagen de gevangenis in moet, wordt beperkt geblurd

Slechte blur mevrouw bloemetje.PNG

‘Mevrouw aangehouden voor een gevangenisstraf van 20 dagen. Ondanks dat kregen wij een bloemetje!:),’ twittert een wijkagent. Er is een poging gedaan om de betreffende dame rechts op de foto onherkenbaar te maken, maar de blur is erg minimaal. De vraag is dus hoe effectief de blokjes over haar gezicht zijn.

3. Agent wel onherkenbaar gemaakt, verdachte niet

Agent onherkenbaar gemaakt.PNG

Op Instagram wordt verslag gedaan van een insluiting. Beeld van de fouilleerruimte wordt getoond en daarbij wordt het gezicht van de ene agent geblurd, van de verdachte en de andere agent niet. Zij staan weliswaar verder weg, maar weet de politie zeker dat deze verdachte zo onherkenbaar is?

Dit zijn 3 van de vele voorbeelden waarin er anders omgegaan wordt met het blurren van mensen. We zien vele verschillende blurs voorbijkomen, zoals zwarte vlekken, blokjes en wazige rondjes. Of mensen voldoende onherkenbaar gemaakt worden, is daarbij in sommige gevallen zeer de vraag. Zeker is wel dat iedere agent er een ander blurbeleid op nahoudt.

 

Kentekens

Dit probleem doet zich niet alleen voor bij het blurren van gezichten. Ook als er kentekens in beeld zijn, is de politie niet eenduidig. In verreweg de meeste gevallen worden kentekens onherkenbaar gemaakt. Dat lijkt de basisafspraak te zijn, maar de manier waarop dat gebeurt, wisselt ook hier. De ene keer een blur, de andere keer een balkje. In sommige gevallen worden kentekens helemaal niet weggewerkt. We komen ook voorbeelden tegen waarbij het kenteken van een bedrijfswagen geblurd is, maar de bedrijfsnaam en -gegevens nog gewoon leesbaar zijn. En soms wordt er wel enigszins geblurd, zoals bij een verkeersongeval. Maar of het op die manier ook echt onherkenbaar is? Zeg het zelf maar:

Kenteken ongeluk.PNG

De politie wil graag laten zien wat ze tegenkomt tijdens het werk. Maar wanneer botst dat met de privacy van mensen? Ook als verdachte heb je recht op privacy en in onze wet ben je onschuldig tot het tegendeel volgens de rechter bewezen is. Mag de politie dan foto’s, video’s en tekst online zetten waarin ze schrijven dat een winkeldief is opgepakt?

De politie laat het plaatsen van berichten over aan de individuele agenten. Volgens de programmadirecteur Nieuwe Media en Digitale Dienstverlening bij de politie moeten agenten de professionele vrijheid hebben om berichten op social media te plaatsen. ‘Over het algemeen weten de politiemensen heel goed waar ze zich aan moeten houden. Daarbij moeten zij zich aan de wettelijke bepalingen houden,’ aldus Ron de Milde. De praktijk laat ondertussen zien dat verschillende agenten in vergelijkbare gevallen anders handelen.

 

Klachten

Eerder klaagden Jessica en Jaime al over een bericht dat de politie over hun op Facebook zette. Daardoor kwamen hun financiële situatie op straat te liggen. Ook kregen we een tip van 2 vriendinnen die problemen hadden met een online politiebericht over een vriend die een zelfmoordpoging deed. Ook konden we in tientallen politievlogs adressen en andere informatie achterhalen.

We zijn nog steeds op zoek naar mensen die ervaringen hebben met politieberichten die online geplaatst zijn met daarin privacygevoelige informatie. Heb je dat meegemaakt? Laat ons weten wat je er van vindt en waar het over gaat. Je kunt mailen naar demonitor@kro-ncrv.nl.

Lees meer over

Veiligheid en handhaving Politie Online
Verkenning Research Opnames Uitzending

41 tips

ontvangen

19 experts gesproken

We zoeken (strafrecht)advocaten die ervaring hebben met cliënten die door de politie herkenbaar op social media zijn gezet.

Dit artikel is geschreven door:

Daan Jansen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De politie begeeft zich niet alleen op straat, maar de laatste jaren ook steeds meer online. Er worden politieberichten op internet geplaatst en wijkagenten tonen hun werk op social media zoals Twi...
Alles over dit onderzoek