Pedagoog maakt zich grote zorgen over asielkinderen die jarenlang in onzekerheid leven

zaterdag 07 januari 2017 Leestijd: 3 min.

Elianne Zijlstra /

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

zaterdag 07 januari 2017 Leestijd: 3 min.

‘Het ontbreekt asielkinderen die lang in Nederland blijven aan perspectief en dat is schadelijk voor hun ontwikkeling,’ stelt orthopedagoog Elianne Zijlstra. Als onderzoeker van de Rijksuniversiteit Groningen sprak zij de afgelopen 10 jaar zo’n 6 à 700 kinderen zonder verblijfsrecht. ‘Wat opvalt is dat deze kinderen door langdurige onzekerheid en stress, kampen met angsten en depressies.’

Samen met de huidige Kinderombudsman Margrite Kalverboer toonde Zijlstra in wetenschappelijk onderzoek aan dat kinderen na 5 jaar verblijf in Nederland niet zonder schade aan hun ontwikkeling, uitgezet kunnen worden. Op basis van hun onderzoek werd in 2013 de Kinderpardonregeling in het leven. geroepen. Onlangs werd bekend dat sinds de definitieve regeling maar 29 kinderen daarvoor in aanmerking kwamen. Zijlstra is daar teleurgesteld over: ‘Vanuit mijn perspectief als pedagoog vind ik dat de regeling niet zijn doel behaalt. Het pardon was namelijk in het leven geroepen om gewortelde kinderen een verblijfsperspectief te geven, maar als zoveel aanvragen worden afgewezen kun je je wel afvragen of je nog van een pardon kunt spreken.’

Belang van het kind

De orthopedagoog doet diagnostische onderzoeken die door advocaten kunnen worden ingebracht in procedures, maar zij ziet dat bij Kinderpardon-procedures de uitsluitingscriteria vaak zwaarder wegen. Volgens Zijlstra zou er veel meer moeten worden gekeken naar het belang van het kind. ‘In Artikel 3 van het Kinderrechtenverdrag wordt duidelijk gesteld dat het belang van het kind een eerste overweging moet zijn en dat kinderen recht hebben op continuïteit en stabiliteit. Het Kinderpardon is een mooie poging geweest, maar dat blijkt toch minder goed uit te pakken.’

'Deze kinderen doen er alles aan om heel erg Nederlands te zijn'

De onderzoeker maakt zich zorgen over de toekomst van deze kinderen. ‘Deze kinderen leven onder grote stress en dat heeft een negatieve invloed op hun ontwikkeling. En ze leven in een maatschappij die polariseert. Daar hebben deze kinderen ook last van. Ze doen heel erg hun best om zich aan te passen, omdat ze begrijpen dat je heel erg Nederlands moet zijn om geaccepteerd te worden. Dat is een zware druk. Kinderen ervaren het namelijk alsof ze alleen onder voorwaarden geaccepteerd worden. Vanaf hun achttiende hebben ze dan ook nog maar beperkte toegang tot educatie. Dus ze missen cruciale jaren om een vak te leren. Dat is zowel voor een definitief verblijf in Nederland niet goed, maar ook bij een eventuele terugkeer naar het land van herkomst hebben ze weinig in handen om daar een zelfstandig bestaan op te bouwen.’

Verantwoordelijkheid ouders

De vraag is of ouders niet de verantwoordelijkheid hebben om hun kinderen meer perspectief te bieden. Is het terecht dat ze blijven doorprocederen na een afwijzing, waardoor hun kinderen jarenlang tussen hoop en onzekerheid leven? Heeft een kind er niet meer aan om eerder terug te keren naar het land van herkomst? Daarop antwoordt Zijlstra: ‘Allereerst zien we dat ouders vaak niet goed in staat zijn om op te voeden omdat ze zelf met allerlei psychische klachten kampen, vaak gerelateerd aan de reden van het vertrek uit hun land van herkomst. En als ik ouders spreek dan zeggen ze dat ze dit ook niet hadden voorzien. Die zien de spanning waar hun kinderen onder lijden. Ouders geven aan: mijn leven is toch al voorbij, maar ik wil het goedmaken voor mijn kind. Maar het belangrijkste is dat het Kinderpardon juist bedoeld was om kinderen te beschermen, om ze niet de dupe te laten worden van het handelen van hun ouders. Dat gebeurt nu wel.’

Wat nu?

Zijlstra vindt dat de discussie nu te veel gaat over de uitsluitingsgronden, of mensen wel of niet hebben meegewerkt aan hun terugkeer. ‘Ik denk dat we de discussie weer moeten gaan voeren over het kind en wat het beste is voor zijn of haar ontwikkeling. Dan denk ik dat we er wel uitkomen.’ De pedagoog denkt dat er dan zeker meer pardonvergunningen worden verleend, maar dat het belangrijk is dat er beter gekeken wordt naar wat nodig is voor een gezonde terugkeer. ‘Nu worden kinderen op het vliegtuig gezet zonder dat ze weten wat hen te wachten staat. Ze hebben vaak helemaal geen perspectief in het land van herkomst, omdat ze de taal niet goed spreken en dus geen goed toegang hebben tot onderwijs. Er moet veel meer aandacht komen voor een duurzame terugkeer.’

Voor ons dossier Kinderpardon horen we graag ook jouw ervaringsverhaal. We zijn ook nog op zoek naar kinderen die middels het Kinderpardon in Nederland mochten blijven. Stuur je tip of verhaal naar: saskia.adriaens@kro-ncrv.nl of sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Kinderpardon
Verkenning Research Opnames Uitzending

45 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Hoe effectief werkt het kinderpardon dat gewortelde asielkinderen moet beschermen tegen uitzetting? In 2016 kwam slechts 1 kind voor de regeling in aanmerking. Het kinderpardon trad in 2013 in werk...
Alles over dit onderzoek