‘Passend onderwijs gebaat bij sterke basisschooldirecteur’

zaterdag 26 augustus 2017 Leestijd: 4 min.

ANP /

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

zaterdag 26 augustus 2017 Leestijd: 4 min.

In ons dossier onderwijs krijgen we veel tips binnen over de gevolgen van de invoering van passend onderwijs. We krijgen mails van verontruste ouders die geen passende plek kunnen vinden voor hun kind. Verhalen van overwerkte leraren die vinden dat teveel van ze wordt verwacht. En bezorgde orthopedagogen mailen ons, omdat ze vinden dat kinderen steeds makkelijker een diagnose krijgen. Genuanceerder, maar ook kritisch zijn de mails die we krijgen van 2 intern begeleiders Een intern begeleider blijkt een belangrijke spil binnen het passend onderwijs, want hij of zij is degene die verantwoordelijk is voor de leerlingenzorg.

Als interim intern begeleider (ib’er) komt Peter Derks op veel verschillende scholen. Wat hij vooral opvallend vindt, zijn de grote verschillen tussen die scholen en dat hangt onder andere weer af van het beleid van het samenwerkingsverband waar die scholen onder vallen. Eerder publiceerden we een artikel naar aanleiding van het rapport van de Rekenkamer. Daaruit bleek dat onduidelijk is waar de 2,4 miljard euro bedoeld voor passend onderwijs precies aan wordt besteed. Derks ziet dat de besteding van het geld per samenwerkingsverband zeer uiteenlopend is.

Extra ondersteuning

‘Bij de ene school kun je extra ondersteuning aanvragen door in een groeidocument je vraag concreet neer te leggen bij het samenwerkingsverband. Je geeft dan aan wat je als school al hebt gedaan voor die leerling met een ondersteuningsvraag en wat de effecten hiervan waren. En wat je met extra ondersteuning wilt bereiken. Daarna volgt een gesprek met de ouders, leerkracht, intern begeleider, een onderwijsspecialist vanuit het samenwerkingsverband en eventuele andere betrokkenen en vervolgens wordt besloten of en hoe er extra ondersteuning kan komen.

Bij een andere school vul je een groeidocument in. Dit wordt ook door het samenwerkingsverband bekeken en in behandeling genomen. Vervolgens hoor je of een kind een arrangement (extra ondersteuning red.) krijgt toegekend. Echter: in dit het geval krijgt het bestuur van de school het geld op de rekening gestort. Weer een andere school krijgt een bepaald bedrag toegekend voor een schooljaar. Met dit bedrag geld mag je de extra ondersteuning voor het schooljaar invullen. Dit zorgt ervoor dat je kritisch kijkt naar wat je nodig hebt en waar je de ondersteuning die je zoekt tegen een passende prijs kunt inkopen.’

‘Werkdruk is serieus probleem’

Over dit laatste voorbeeld is Derks vooral te spreken, omdat het hem als intern begeleider de meeste ruimte geeft om de ondersteuning op maat te organiseren. ‘Passend onderwijs is bedoeld om meer expertise binnen de school te krijgen. Uiteindelijk is dat ook goedkoper en effectiever. Stel, ik heb een kind met een rekenprobleem. Dan kan ik hulp van buitenaf inkopen met zo’n arrangement en het helemaal uitbesteden. Maar ik kan ook een expert koppelen aan een leraar zodat die het zich eigen kan maken.’ Op mijn vraag of hiermee niet nóg meer van leraren wordt verwacht, zegt Derks beslist: ‘Er moet zeker eerst worden gekeken of een leraar dan uitgeroosterd kan worden en of het dus haalbaar is.’ De werkdruk voor leraren is een probleem dat hij als ib’er herkent. ‘Ik zie dat leraren ervaren dat er van alles bij komt. Dat is een zorgwekkend signaal dat nog veel serieuzer moet worden genomen.’

Verbetering

Een andere intern begeleider die ons mailt, is betrokken bij een kleine school in het noorden van het land. Zij is over het algemeen positief over het passend onderwijs. ‘De grote verbetering is dat leerlingen geen diagnose meer nodig hebben, maar dat er wordt gekeken naar de onderwijsbehoeftes. Dan zullen er dus meer kinderen in aanmerking komen voor extra ondersteuning.’ Volgens haar is extra ondersteuning toegankelijker geworden. Haar school krijgt een pot geld van het samenwerkingsverband waarbij de school zelf kan bepalen hoe het geld ingezet kan worden bij leerlingen die dat nodig hebben. ‘En wanneer ons budget dan op is kunnen we nog extra zorgaanvragen doen bij het samenwerkingsverband.’

‘In de kinderschoenen’

Ook ib’er Peter Derks is positief over de mogelijkheden die passend onderwijs te bieden heeft. ‘Als school ben je niet meer afhankelijk van een diagnose van een leerling om extra ondersteuning te kunnen organiseren. ‘Je weet als school waar je expertise ligt; je weet ook wanneer je handelingsverlegen bent. Als school zet je je in om de kinderen de begeleiding te geven die ze nodig hebben om zich zo optimaal mogelijk te ontwikkelen. Als je nu constateert dat je handelingsverlegen bent om kinderen de begeleiding te geven die nodig is, bestaat de mogelijkheid om extra ondersteuning aan te vragen bij het samenwerkingsverband. Het is een stukje van een puzzel om voor alle kinderen kwalitatief goed en passend onderwijs te organiseren.’

Maar Derks ziet wel dat het na 3 jaar nog steeds ‘in de kinderschoenen staat’. We vragen hem of dat geen kwalijke gevolgen heeft? Als in: zijn zorgleerlingen daar dan nu niet de dupe van? Schiet het passend onderwijs momenteel dan tekort? ‘Dat zou ik zo niet durven te zeggen’, is zijn voorzichtige antwoord daarop.

‘Op veel scholen wordt nu al gedifferentieerd les gegeven (Alle leerlingen doen mee aan klassikale instructie en daarnaast werken ze zelfstandig op hun eigen niveau aan de lesstof, red.). Dat valt binnen de basisondersteuning. Dus ook kinderen die intensievere aanpak nodig hebben. Maar er zijn ook kinderen die desondanks de doelen niet halen en een eigen leerlijn nodig hebben. Dan is het de vraag: valt dat nog binnen de basisondersteuning of moet extra ondersteuning worden aangevraagd? Wat het ingewikkeld maakt, is dat er zoveel verschillende partijen bij betrokken zijn: Samenwerkingsverbanden, directies, schoolbesturen én de intern begeleiders. Die hebben allemaal een rol, maar bij wie ligt precies welke verantwoordelijkheid? Wie houdt in het oog dat kinderen wel voldoende worden begeleid en leraren niet teveel worden belast?’

Schooldirectie

Uiteindelijk legt Derks zelf een grote verantwoordelijkheid voor het slagen van passend onderwijs neer bij de schooldirectieur. ‘Een directeur moet zicht hebben op wat er in de klassen speelt en waar een leraar tegenaan loopt. Passend onderwijs is gebaat bij een open cultuur binnen de school. Een directeur moet daadkracht durven te laten zien en dus ook stappen durven te zetten richting bestuur én leerkrachten.’ Dat verschilt heel erg per school, ziet Derks.

Verschillen

Momenteel is de Algemene Onderwijsbond de verschillen tussen samenwerkingsverbanden aan het onderzoeken. Wij vragen ons ook af: Hoe kan het dat je als kind met een autisme spectrum stoornis of een ander leer- of gedragsprobleem op de ene school beter of slechter af bent dan op een school een dorp verderop, vragen wij ons af. Heb je hier zelf ervaring mee of heb je een tip dan horen we dat graag. Mailen kan naar: saskia.adriaens@kro-ncrv.nl of sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2070 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek