Onderwijs / Onderwijs

Ouders hoogbegaafde kinderen delen hun ervaringen: ‘Tot onze verbazing sprak hij op zijn zesde al Engels’

vrijdag 18 mei 2018 Leestijd: 3 min.

Hoogbegaafde kinderen / ANP foto

Marjolein Schut

Redacteur

vrijdag 18 mei 2018 Leestijd: 3 min.

Wat doe je als jouw kind op zijn negende al alle lesstof van de basisschool kent? Veel ouders van hoogbegaafde kinderen worstelen met de vraag op welke school hun kind het beste af is. In een speciale klas voor hoogbegaafden? Versneld naar het gymnasium? Welk type onderwijs bestaat er eigenlijk voor hoogbegaafde kinderen? We zoeken het uit voor ons onderzoek Onderwijs.

Sommige ouders hebben al op jonge leeftijd in de gaten dat hun kind uitzonderlijk slim is. Zoals de moeder van Thomas van negen jaar.

‘Toen hij elf maanden was en in de Maxi-Cosi lag, kon hij al de letters oplezen die hij op een vrachtwagen zag staan’ moeder Thomas

Ook de ouders van Mark merkten snel dat hun zoon een bijzonder kind is, vertelt zijn moeder: ‘We waren op vakantie toen mijn zoon van zes tot onze verbazing al Engels kon praten.’ Inmiddels weten deze ouders door een IQ-test dat hun kinderen hoogbegaafd zijn. Soms weten ouders en leerkrachten niet dat een leerling hoogbegaafd is en zien zij vooral een kind dat lastig, somber, boos of agressief is. 

‘Rotleven’

Want eenmaal op school blijkt dat hoogbegaafdheid ook een handicap kan zijn. Hoogbegaafde kinderen raken vaak gefrustreerd door de lesstof die zij ‘saai’ en niet uitdagend vinden. Die frustratie kan zó oplopen dat zij hun motivatie verliezen, gaan onderpresteren en boos of depressief worden. Zoals de zevenjarige dochter van Annemarie  Het meisje is uitzonderlijk hoogbegaafd, dat wil zeggen dat zij een IQ heeft van boven de 145. ‘Al sinds groep twee heeft zij driftbuien en is depressief, vooral omdat ze slecht aansluiting bij leeftijdsgenoten vindt,’ vertelt haar moeder. ‘Ik heb een rotleven, niemand begrijpt mij!,’ waren de noodkreten van haar dochter. ‘Onze school is fantastisch en doet er alles aan, maar ook zij worstelen. Er is niet altijd voldoende expertise en er is vooral niet altijd geld om expertise in te kopen en extra mogelijkheden te creëren.’

lees ook: Hoe ga jij om met hoogbegaafde kinderen in jouw klas? dinsdag 15 mei

Wanneer is een kind hoogbegaafd?

Gespecialiseerde expertisebureaus kunnen kinderen testen op hoogbegaafdheid. Kinderen met een IQ tussen de 130 en 145 zijn hoogbegaafd. Volgens de het Ministerie van Onderwijs, (OCW) is 2,3% van de leerlingen in Nederland hoogbegaafd. En 0,1% van de leerlingen heeft een IQ van boven de 145. Deze groep noemen we ‘zeer begaafd’. Volgens schattingen zijn er  rond de 40.000 leerlingen, zo’n 5.000 leerlingen per leerjaar, hoog- of zeer begaafd. Dat betekent dat er op een gemiddelde basisschool vijf van deze leerlingen zitten.

Welk onderwijs is er voor hoogbegaafde kinderen?

Basisscholen kunnen extra lesstof aanbieden, de bestaande lessen versneld afwerken of een aparte klas inrichten binnen de gewone basisschool, de zogenoemde plusklassen. Een plusklas is bedoeld om hoogbegaafde leerlingen onderwijs op maat te bieden. Dit kan een klas zijn binnen de eigen school of buiten de school. De kinderen krijgen hier verdieping en verbreding van hun kennis en extra uitdagende opdrachten. Het aantal lesuren dat hoogbegaafde kinderen krijgen in een plusklas varieert per school. De gewone lessen volgen zij samen met de andere leerlingen. Naast de plusklassen zijn er ook basisscholen die werken met andere onderwijsmethoden zoals de Leonardoklassen. 

Fulltime HB-onderwijs

In Nederland bestaan ook scholen waar voltijds les wordt gegeven aan hoogbegaafde leerlingen. Het ministerie van OCW is in 2004 gestart met een project voor Begaafdheidsprofielscholen (BPS). Het is de bedoeling dat in het hele land dit type scholen komen. De lesstof wordt op deze scholen zoveel mogelijk per leerling afgestemd en er wordt veel aandacht gegeven aan hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Op dit moment zijn er 26 scholen in het basisonderwijs en 43 scholen in het voortgezet onderwijs aangesloten. Daarnaast zijn er ook particuliere scholen voor hoogbegaafde leerlingen. Ouders moeten dit onderwijs zelf bekostigen, waar lang niet iedereen toe in staat is. 

Een rondgang langs het ministerie van OCW, de onderwijsinspectie en de PO-Raad, organisatie voor onderwijs op basisscholen, biedt niet direct duidelijkheid over hoeveel scholen er in totaal onderwijs aanbieden aan hoogbegaafden.

Financiering

Elk jaar is € 29 miljoen extra beschikbaar voor passend onderwijs (sinds 2015). Dit geld is onder meer bedoeld voor hoogbegaafde leerlingen. Voor het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen wil het kabinet € 15 miljoen per jaar extra uittrekken. Dit staat in het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’. Het kabinet werkt de komende tijd nog uit waar dit geld precies aan besteed gaat worden.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Verkenning

Deel jouw ervaring 155 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 18 september 21:25u, NPO2

1960 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Een vrijstelling van de leerplicht voor je kind? En wat dan? Zijn er voldoende mogelijkheden om je kind toch onderwijs en begeleiding te geven?

Onderwijs / Onderwijs

Oproep

Is je kind hoogbegaafd en wil je je ervaringen delen? Of ben je leerkracht en heb je ervaring met hoogbegaafde kinderen? Meld je bij ons.
Deel jouw ervaring

Marjolein Schut

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Marjolein Schut Redacteur

Scherpzinnig researcher, wars van een-dimensionale verhalen. Ervaren in actualiteiten (Nieuwsuur), talkshows (oa Pauw & Witteman) en buitenland-series. Startpunt zijn persoonlijke verhalen, om vervolgens uit te zoomen en daar een scherp analyserend, journalistiek verhaal van te maken. Open blik, vind het belangrijk om een verhaal van verschillende kanten te bekijken en te ontleden. Elk onderwerp – ook ver weg van de Randstad - heeft voor mij potentie.

Lees verder
@schut_marjolein

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek