OPROEP: Langer doorwerken mogelijk door betere om- en bijscholing?

woensdag 01 november 2017 Leestijd: 3 min.

OPROEP: Langer doorwerken mogelijk door betere om- en bijscholing? / -

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

woensdag 01 november 2017 Leestijd: 3 min.

In het dossier Doorwerken tot 67 onderzoeken we of iedereen de stijgende pensioenleeftijd gezond en werkend kan halen. Het nieuwe kabinet gelooft heilig in de mogelijkheid tot om- en bijscholing. Maar heeft dit voor iedereen zin? En wordt er – door werkgevers, werknemers en overheid - voldoende gedaan om werknemers tot de AOW-leeftijd inzetbaar te houden? We kregen al enkele reacties, maar horen ook graag jouw verhaal!

Betonijzervlechter Michel van Alphen en oud-stratenmaker Jan Crooijmans wijzen er in de eerste uitzending in dit dossier op dat zij er een hard hoofd in hebben dat om- en bijscholing voor iedereen de oplossing is. Van Alphen: ‘Ik ben nooit een studiebol geweest, dus weer gaan leren zie ik niet zitten. En dit is wat ik kan, waar ik goed in ben.’ Ook verschillende kijkers benaderen ons met een soortgelijk verhaal, een kraanmachinist schrijft:

‘Omscholing is leuk, maar moet ik op mijn 53e nog gaan leren? En wat kan ik? Ik weet niet beter dan mijn eigen werk.’

We doen een oproep en krijgen verschillen reacties. Sommige tipgevers geloven niet in omscholing. Zij hebben zelf ervaren dat het nutteloos is, vertelt een omgeschoolde horecamedewerker:

‘Omdat het werk in de horeca mij steeds zwaarder begon te vallen, heb ik me op mijn 53e laten omscholen tot secretaresse. Ik heb me suf gesolliciteerd, maar werd nergens aangenomen.’

Uit een onderzoek van Wijzer in geldzaken blijkt deze week dat maar weinig oudere werknemers heil zien in omscholing. Het wisselen van baan of een salarisverlaging om zodoende langer door te werken zijn, volgens het onderzoek, ook niet populair.

 

Omscholen niet altijd gemakkelijk 

Positieve reacties over omscholen krijgen we ook, bijvoorbeeld van Mirella Peters. Zij werkte 20 jaar als productiemedewerker in een fabriek en liet zich succesvol omscholen tot basisschooldocent. ‘Ik werk alweer enkele jaren met veel plezier in het onderwijs,’ vertelt ze enthousiast. ‘En als slagroom op de taart, kreeg ik vorig jaar een vast contract.’

Peters was op haar 37e nog relatief jong toen ze voor een andere carriere koos. Maar ook voor haar was het een bijna onmogelijke weg. ‘Het omscholen heeft mij veel tijd, geld en energie gekost. Gelukkig ben ik een doorzetter,’ vervolgt ze.

‘Het vraagt veel van je en het werd me niet makkelijk gemaakt. Ik kan mij voorstellen dat anderen veel eerder de handdoek in de ring hadden gegooid.’

Peters is van mening dat om- of bijscholen meer gestimuleerd moet worden. Zeker ook voor mensen in een ‘zwaar beroep’. ‘Het lijkt me een goed idee om mensen die jarenlang zwaar werk hebben verricht een kans te geven om iets anders te gaan doen. Maar dan moet het wel realiseerbaar zijn.’ En dat is niet altijd het geval, weet Peters uit ervaring. Ze verwijst naar haar vader, want ook hij speelde met de gedachte om zich te laten omscholen. ‘Hij is 65 jaar en werkt als zzp’er in de bouw. Dat doet hij al ruim 50 jaar en dat is lichamelijk zwaar. Hij was enkele jaren geleden graag praktijkinstructeur geworden, maar dat bleek bijna onmogelijk. Toen heeft hij het idee maar laten gaan. Dat hij tegenwoordig nog steeds werkzaam is in de bouw, heeft hij mede te danken aan een sterk lichaam.’

 

Loopbaanbeleid zware beroepen 

Voor mensen met een ‘zwaar beroep’, zoals de vader van Mirella Peters, is omscholen misschien wel het meest belangrijk. Niet tijdig omscholen zorgt in veel gevallen op latere leeftijd voor klachten en vroegtijdige uitval. We vinden een rapport van de SER (Sociaal-Economische Raad) uit 2009. Daarin adviseert de raad om juist voor deze groep mensen in te zetten op loopbaanontwikkeling.

‘Goed loopbaanbeleid kan voor deze werknemers voorkomen dat ze uitvallen door arbeidsgerelateerde gezondheidsklachten.’ (Bron: Een kwestie van gezond verstand, SER, april 2009)

De SER wijst in het rapport op initiatieven in de bouwsector die als voorbeeld kunnen dienen voor andere sectoren en branches. Om zo ‘werknemers in zware beroepen na verloop van een aantal jaren naar een andere, minder zware functie te begeleiden.’ Is dit de afgelopen jaren gebeurd? En heeft het loopbaanbeleid het gewenste effect gehad?

Een anonieme drukkerijmedewerker laat ons in ieder geval al weten dat in zijn bedrijf weinig is gebeurd aan scholing:

‘Ik heb lichamelijk zwaar werk en ook ploegendiensten. Ik doe dit werk nu ruim 20 jaar en zou graag doorleren. Maar daar doet het bedrijf niet aan, terwijl er in de cao wel staat dat ze geld vrij moeten houden voor opleidingen.’

Ook ervaring met om- en bijscholing? 

Is dit een incident? Of herken jij je in bovenstaand verhaal? Wil je je ook om of bijscholen en loop je daarbij tegen problemen aan? Of werk je op een HR-afdeling en krijg je juist de medewerkers niet gemotiveerd om naar de toekomst te kijken? We horen graag je verhaal! Stuur hier je tip.

Lees meer over

Werk en inkomen Doorwerken tot 67
Verkenning Research Opnames Uitzending

381 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De AOW-leeftijd gaat sinds 2013 met stapjes omhoog zodat in 2022 de leeftijd 67 jaar en 3 maanden is. Maar gaat iedereen die nieuwe grens wel werkend halen? Na de zware beroepen richten we ons nu o...
Alles over dit onderzoek