Algemeen / Algemeen

Oproep: Is jouw aangifte bij de politie onterecht geseponeerd door justitie?

zaterdag 13 mei Leestijd: 3 min.

(bron: ANP) /

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

zaterdag 13 mei Leestijd: 3 min.

Jaarlijks doen bijna een miljoen mensen aangifte bij de politie. 18% van die aangiftes leidt tot een vervolging. En dat zijn er veel te weinig. Want tienduizenden vervolgingswaardige zaken blijven op de plank liggen. Misschien is dat wel jouw aangifte. Waarom worden deze zaken niet vervolgd en heeft justitie je dat ook uitgelegd? We willen graag een vervolg maken op één van onze oudste en succesvolste dossiers: Politie, waar is mijn aangifte?

Politie en justitie krijgen zo veel aangiftes binnen dat ze die nooit allemaal kunnen onderzoeken. Ze gaan dus selecteren. Maar wat hoort de burger daarna terug over hoe de selectie is gegaan? Wij horen het graag van je.

Wat cijfers op een rij. In 2015 zijn circa 960.000 delicten bij de politie gemeld. 57% daarvan is niet in behandeling genomen, vaak omdat bewijs ontbreekt. Na onderzoek zijn 188.000 zaken in het vervolgingsproces gebracht. Dat is 18% van het totaal. Hoeveel mensen die een aangifte doen zouden beseffen dat bij 4 op de 5 gevallen het niet tot resultaat leidt?

 

Trucs

Op zich is het normaal dat politie en justitie niet alles onderzoeken. Niet elke zaak is een sterke zaak en ze mogen ook afwegen welke zaak ze prioriteit geven. Helaas gaat er ook veel mis. In één van de eerste uitzendingen van De Monitor lieten we zien hoe de politie, mede door de prestatiedruk opgelegd door bazen en bewindslieden, met regelmaat trucs gebruiken om aangiftes te weigeren of niet te behandelen. Ze maken een aangever bijvoorbeeld wijs dat een aangifte niet kan of geen zin heeft. Of ze zetten een aangifte op het to do lijstje van een zieke collega, zodat er niets mee gebeurt.

Eén van de verklaringen voor dit gedrag was de werkdruk. Toenmalig minister voor Veiligheid en Justitie Opstelten riep de burger op om meer aangiftes te doen. Daarnaast kondigde hij steeds nieuwe prioriteiten af. Politieagenten werkten inmiddels met een computersysteem die de afhandeling van aangiftes goed in beeld bracht. Een flink aantal agenten zocht daarom andere manieren om hier aan te ontsnappen. Politiemensen, zo ontdekten we, hebben veel hart voor de zaak. Maar die aangiftes gelden niet als het meest interessante deel van het werk.

Nu denken we na over een vervolgonderzoek. Hoe selecteren politie en justitie hun zaken en in hoeverre is dat transparant? Wat hoor jij als aangever van een delict terug van het Openbaar Ministerie?

 

Plankzaak

De aanleiding om ons dossier nieuw leven in te blazen is het rapport Discussienota ‘Opsporings- en vervolgingstekort’ van december 2016. Dagblad Trouw citeerde in januari uit dit vertrouwelijke rapport, en daarna is het door het ministerie openbaar gemaakt. Hierin staat te lezen dat een flink aantal zaken ten onrechte op de plank blijft liggen. Een citaat:

Hoewel er altijd sprake is van trechterwerking, is het aannemelijk dat binnen het aandeel niet in behandeling genomen zaken zich een potentieel aan opsporings- en vervolgingswaardige zaken bevindt dat nu niet of niet voldoende wordt opgepakt of vervolgd vanwege onvoldoende capaciteit.

Even verderop volgt een globale raming die is gebaseerd op een onderzoek bij de politie-eenheid Oost-Nederland:

-Tussen de 3,5 en 4,5% van de dossiers wordt niet in behandeling genomen. Voor 2015 zijn dat tussen de 15.000 en 20.000 zaken.

-Veel sepots (bedoeld wordt een afgesloten zaak) van het Openbaar Ministerie zijn mogelijk onterecht. Bij 13% van die sepots had men met aanvullende opsporingshandelingen de zaak mogelijk kunnen bewijzen. Nog eens 14% van de sepots lijkt bij nadere beschouwing een volwaardige zaak. Het zou hier in totaal om 15.000 zaken kunnen gaan.

 

Geen vervolging

Laat even tot je doordringen wat dit zou kunnen betekenen. Tienduizenden mensen per jaar doen aangifte van een zaak met genoeg bewijs, maar dat leidt niet tot vervolging. In het stuk gaat men uit van 15.000 to 25.000 zaken, per jaar!

Wij willen graag jullie reactie:

  • Enig idee om wat voor soort zaken het hier om gaat?
  • Zijn dat vooral kleinere zaken? Zo ja welke dan?
  • Hoe verloopt deze selectie bij politie en justitie?
  • Wordt de aangever altijd verteld wat het vervolgingsbesluit is, wat de redenen zijn en hoe sterk de zaak daadwerkelijk is?

Heb je meer informatie over dit onderwerp? Of heb je zelf een zaak met opsporingsindicatie en wel of niet iets teruggehoord, meld je dan. Mail naar tip insturen.

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht herkent u een verhaal, heeft u iets vergelijkbaars meegemaakt, of kunt u ons meer inzicht geven over een bepaald onderwerp. Zo kunnen we uiteindelijk met een aantal van deze tips weer een nieuw onderzoeksdossier openen. Blijf ons dus vooral tippen. Want ons onderzoek begint bij u.

Alles over dit onderzoek