Oproep: de zin en onzin van asbestverwijdering

maandag 09 april 2018 Leestijd: 3 min.

De verwijdering van asbest moet volgens strenge normen gebeuren. Onnodig streng, zo stellen woningcorporaties . / Archief ANP

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

maandag 09 april 2018 Leestijd: 3 min.

Onder huiseigenaren boezemen weinig woorden meer angst in dan ‘asbest’. Het ene moment is je huis een veilige haven, het volgende een gezondheidsrisico dat door mannen in witte pakken minutieus onder handen genomen moet worden. Verschillende tipgevers wijzen ons op onduidelijke regelgeving over het verwijderen van asbest. Ze vragen zich af of de hoge kosten voor sanering wel in verhouding staan tot het risico.

Laat één ding duidelijk zijn: asbest is levensgevaarlijk. Maar het heeft lang geduurd voordat dit besef tot ons door is gedrongen. Het handige mineraal werd tot 1993 op grote schaal gebruikt in de bouw, maar inmiddels is duidelijk dat dezelfde vezeltjes die het een ideaal verstevigings- of isolatiemateriaal maken, ook longvlies - buikvlies en longkanker kunnen veroorzaken. ‘Per jaar overlijden nog altijd 1000 mensen aan de gevolgen asbest’, zo stelt de Rijksoverheid, die in 2040 het aantal slachtoffers terug wil brengen naar 0.

2024: alle asbestdaken weg

Dat is in essentie de reden waarom tipgever Jos van Breda het dak van zijn schuur zal moeten verwijderen. Nadat in 1993 een algemeen verbod op asbesthoudende materialen wordt afgekondigd, gaat de Rijksoverheid in 2015 een stapje verder door een algemeen verbod op asbesthoudende daken af te kondigen. Een op zijn zachtst gezegd ambitieuze doelstelling. Het verbod moet nog door de kamer, maar als die wet het haalt moet voor 2024 moet 130 miljoen vierkante meter dakbedekking zijn verwijderd, om verspreiding van de dodelijke vezels te voorkomen. Waarom 2024? De laatste asbestdaken zijn in 1993 aangelegd. De gemiddelde garantie die fabrikanten geven op de golfplaten of dakleien, bedraagt dertig jaar. Daarna kunnen door verwering vezels loskomen die in het wild rond gaan zwerven.

‘Ik snap wel dat ik het moet verwijderen, maar ik snap de regelgeving over wie wat mag doen gewoon niet,’ legt Jos uit wanneer we hem bellen. ‘Mijn dak is honderd vierkante meter en daarom moet ik het door een bedrijf laten doen dat over de juiste certificaten beschikt. Dat maakt het een kostbare aangelegenheid, terwijl een particulier tot 35 vierkante meter gewoon zelf mag verwijderen. Waarom wordt het vanaf die grens ineens gevaarlijk? Niemand kan me dat uitleggen, ook de gemeente niet.’

Heb je ook een dak waarin asbest verwerkt zit? En moet je dit nu verplicht verwijderen? We komen graag met je in contact

Ook Ron van der Werff tipt ons over eenzelfde dilemma.  Ligt het dak van zijn schuurtje er in 2024 nog op, dan riskeert hij een dwangsom. ‘Je mag het niet zelf doen en bent dus verplicht om de sanering door gespecialiseerde bedrijven te laten doen. Die vragen belachelijke bedragen voor normale werkzaamheden. Waarom moet dit en wat gebeurt er dan met die asbest dat je het zelf niet kan doen? Wat als je het geld niet hebt? En zijn er andere, misschien betere of vergelijkbare manieren om dit probleem op te lossen?

‘Asbesthysterie’

Vragen die we met de naderende deadline van 2024 ook elders zien opduiken. Woningcorporaties verzetten zich al een tijdje tegen wat ze zelf zien als ‘asbesthysterie’, aangewakkerd door een saneringsbranche die zelf baat heeft bij steeds strenger wordende normen voor het verwijderen van asbest. Dit weekend nog hekelen corporatiebestuurders en de Nijmeegse hoogleraar bestuurskunde Ira Helsloot in de Volkskrant de overdreven veiligheidseisen die het verwijderen van asbest uit woningen onnodig duur zouden maken. Rob Leushuis, directeur van de Nijmeegse corporatie Talis, herhaalt wat hij eerder dit jaar al aan de Tweede Kamer vertelt. Om  11.000 woningen asbestvrij te maken, moet 8,7 miljoen euro worden uitgetrokken, terwijl dat volgens Leushuis ook voor 1,3 miljoen euro zou kunnen. Bij zoiets als een vensterbank, waarvoor minder gesloopt hoeft te worden en er dus een minder groot risico is op verspreiding van asbestvezels, gelden dezelfde veiligheidsregels als bij andere bouwmaterialen. Het geld dat nu voor verwijdering wordt uitgetrokken zou beter besteed kunnen worden aan het renoveren en verduurzamen van corporatiewoningen.

Hoogleraar Helsloot noemt de verplichte verwijdering van asbestdaken zelfs ‘onzin’ en ‘weggegooid geld’. Het risico op asbestgerelateerde aandoeningen is volgens Helsloot in praktijk beperkt. ‘Als je, zoals vroeger gebeurde, mensen dag in dag uit in een mist van asbest laat werken, dan heb je grote risico's. Maar zelfs dan is de kans op ziektes ongeveer even groot als voor een kettingroker.' Een stelling die hem overigens op nogal wat kritiek komt te staan door asbestslachtoffers. Zij benadrukken dat het risico in het verleden stelselmatig onderschat is, met als gevolg dat ook familieleden van werknemers uit de asbestverwerkende industrie zijn overleden.

Lees meer over

Natuur en milieu Asbest
Verkenning Research Opnames Uitzending

Asbest

Uitzending

De uitzending over het asbestdakenverbod dinsdag 22 mei om 21:25 uur op NPO2.

Deel jouw ervaring 21 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 22 mei 2018 om 21:25  NPO2

183 tips

ontvangen

20

6

Natuur en milieu / Asbest

Heb jij ook te maken met asbestverwijdering?

Het lijkt ons interessant om hier de komende tijd verder in te duiken. Nemen asbestverwijderaars een loopje met onze angst voor asbest? En, hoe haalbaar is het eigenlijk om voor 2024 alle asbestdaken te verwijderen? Kunnen woningeigenaren, maar ook boeren die maar liefst driekwart van de asbestdaken voor hun rekening nemen, deze kosten wel dragen? Heb je een asbestdak, of werk je in de saneringsbranche? Ben je werkzaam bij de (lokale) overheid en heb je hier in je werk mee te maken? Mail ons via het tipformulier!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Elk jaar overlijden ongeveer duizend mensen aan de gevolgen van asbest. De minuscule vezeltjes die het mineraal een ideaal bouwmateriaal maakt, veroorzaken ook zeer moeilijk te behandelen vormen va...
Alles over dit onderzoek