‘Onrustige buurt vergroot de kans op psychose’

vrijdag 24 juni 2016 Leestijd: 3 min.

Plaatje onrustige buurt /

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

stephanie.sintnicolaas@kro-ncrv.nl

vrijdag 24 juni 2016 Leestijd: 3 min.

‘Geluidsoverlast, een gevoel van onveiligheid in de buurt. Ik merkte in mijn werk in een wijkteam psychiatrie dat cliënten last hadden van hun woonomgeving. Daardoor vroeg ik me af: Zou het voor de psychosegevoeligheid van onze cliënten uitmaken in wat voor buurt ze wonen?’ Op het eerste Nationale Congres GGZ-Verpleegkunde in Ede spreken we met verpleegkundige Lydia Bol. Ze doet een opleiding tot verpleegkundig specialist GGZ en heeft daarvoor onderzoek gedaan naar de invloed van iemands woonomgeving op de psychosegevoeligheid. ‘Een drukke, onrustige buurt met veel geluidsoverlast wordt door cliënten als een risicofactor voor psychoses ervaren.’

Omdat we graag met professionals willen spreken over ons onderzoek naar Verwarde Mensen en benieuwd zijn naar wat er leeft ‘in het veld’, gaan we naar het eerste Nationale Congres GGZ-Verpleegkunde. Op het programma staat een sessie over ‘Ervaren veiligheid in de buurt en het risico op psychoses’. We leggen meteen de link naar ons gesprek met de districtsmanager van de woningbouwvereniging. Zij gaf aan dat er potentieel gevaarlijke situaties kunnen ontstaan met verwarde mensen, maar dat de woningbouwvereniging niet altijd iets kan doen om dat te voorkomen. Ik wil daar graag meer over horen en daarom sluit ik aan bij de sessie. Daar vertelt Lydia Bol dat haar onderzoek niet gaat over de invloed van verwarde mensen op hun buurt, maar over exact het omgekeerde. Namelijk: hoe kunnen omgevingsfactoren in de buurt waar iemand woont, er voor een GGZ-cliënt voor zorgen dat de psychosegevoeligheid toe- of juist afneemt?

‘Cliënten vertelden me over hun buurt’

Lydia vertelt over het onderzoek, dat zij bij GGZ Rivierduinen heeft uitgevoerd. ‘Het idee voor dit onderzoek ontstond vanuit twee dingen. Eén: ik constateerde een praktijkprobleem. Ik werk in een wijkteam met cliënten met psychische problematiek. Het begon me op te vallen dat ik steeds vaker gesprekken met cliënten had over de problemen die zij ervaarden in hun buurt. Last hebben van een buurman die geluid maakt, of zich onveilig voelen vanwege bepaalde geluiden op straat. Die onveiligheid kan ervoor zorgen dat cliënten achterdochtiger zijn, en sneller psychotische symptomen kunnen ontwikkelen. Daarnaast weten we uit de literatuur dat mensen die in de stad wonen, vaker een psychose krijgen dan mensen die in een landelijk gebied wonen.’

Leven in drukke buurt is risico voor cliënt

Voor haar onderzoek interviewde Bol 15 cliënten over de buurt waarin ze wonen. ‘Ik sprak bijvoorbeeld met Hans (niet zijn echte naam), een man van in de veertig met een kwetsbaarheid voor psychoses. Hij woont in de stad en krijgt hulp via een wijkteam psychiatrie. Hij zegt dat het zo’n herrie is bij de buren, en dat hij niet over straat durft vanwege groepen mensen die bij zijn flat in drugs zouden handelen.’ Uit de gesprekken die Bol met Hans en andere cliënten heeft, concludeert ze onder andere dat drukte in de buurt een risicofactor is voor het krijgen van een psychose. Door geluidsoverlast en hectiek nemen psychotische klachten toe. Bovendien kan het ervoor zorgen dat cliënten slechter slapen, en ook dat verhoogt de kans op het krijgen van een psychose. Bol: ‘Ik wil met dit onderzoek graag zeggen tegen medewerkers in de GGZ: de omgeving waarin een cliënt woont, is van groter belang dan je denkt. Ik weet nu dat dit een grote rol speelt voor iemands mentale gezondheid. Of het nu om een door de cliënt ervaren probleem gaat of over échte geluidsoverlast: het is goed om met de cliënt te bespreken wat hij of zij eraan kan doen.’

Daar kan ik me inderdaad iets bij voorstellen. Maar in hoeverre kun je er als hulpverlener voor zorgen dat de situatie verandert? Een andere woning krijgen lijkt me niet altijd haalbaar, mede gezien de druk op de sociale woningmarkt. Bol: ‘Maar je kunt er wel voor zorgen dat je met een cliënt bespreekt dat die bijvoorbeeld een dag weggaat als er net een druk buurtfeest voor zijn deur wordt gehouden. En het is ook niet zo dat woningbouwverenigingen niks kunnen doen. Waar ik voor pleit is dat hulpverleners in de GGZ meer als ‘kwartiermakers’ te werk gaan. In gesprek met buurtverenigingen en woningbouw om aan te geven dat dit speelt, dat er een cliënt woont die extra zorg nodig heeft. Dat kan al het begin van een oplossing zijn. Je zou bijvoorbeeld kunnen denken aan woningruil.’

Gesprek met wethouder: privacyregels zorgen voor belemmeringen

Voor de suggesties van Bol moet er wel informatie gedeeld kunnen worden over GGZ-cliënten. Wij hoorden eerder al van Koj Koning, districtsmanager bij woningcorporatie Woonbedrijf in Eindhoven, dat dat lang niet altijd kan. We hebben ook contact met een wethouder die ons daar meer over kan vertellen. Volg ons onderzoek om daar volgende week meer over te horen. Heb je in de tussentijd een tip voor ons? Mail dan naar: tip insturen

Lees meer over

Gezondheid en zorg Verwarde mensen
Verkenning Research Opnames Uitzending

590 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Stephanie Sint Nicolaas Redacteur

Stephanie Sint Nicolaas voltooide na een bachelorstudie geschiedenis een master Journalistiek en Nieuwe Media. Ze werkte voor zowel radio (Radio 1) als voor verschillende journalistieke televisieprogramma's (Knevel en van den Brink, Rondom 10, Debat op 2, Altijd Wat). In haar vrije tijd fotografeert ze graag en net als in haar redactiewerk is het doel om bijzondere verhalen van mensen in beeld te brengen. Voor De Monitor deed ze research, en filmt en monteert ze nu video's voor social media.

Lees verder
@stephsint

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Sinds de bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg neemt het aantal incidenten met verwarde mensen toe. Ruim 75.000 meldingen kwamen er in 2016 bij de politie binnen, een stijging van 14% ten...
Alles over dit onderzoek