Natuur en milieu / Voedselverspilling

Onderzoeker: ’Stop met het verbouwen van voedsel voor energiewinning!’

vrijdag 12 mei Leestijd: 3 min.

Onderzoeker Durk Durksz brengt het laatste restje energiemais in de vergister. /

Sietze van Loosdregt

Redacteur

vrijdag 12 mei Leestijd: 3 min.

Landbouwgrond is bedoeld om eten op te verbouwen, en niet voor grondstoffen voor de productie van energie. Dat is de overtuiging van Durk Durksz van het onderzoeksinstituut Acrres van de Wageningen universiteit. Hij wil geen enkele vierkante meter landbouwgrond meer gebruiken om zijn vergister, waarmee hij energie opwekt, draaiende te houden. De onderzoeker spreken we voor ons dossier Voedselverspilling.

Toch belandde er vorig jaar nog altijd 200 ton afgekeurde – lees kromme of gebroken – wortelen in zijn vergister, 400 ton afgekeurde aardappelen en 600 ton zogenoemd energiemais. Vooral die energiemais is Durksz een doorn in het oog. Het wordt speciaal geteeld voor de energieproductie en dus niet voor de consumptie door mens of dier. Durksz: ‘De oppervlakte waarop dat geteeld wordt is een regelrechte concurrent voor voedingsmiddelen.’

Durksz wil met zijn vergister bewijzen dat het ook mogelijk is om energie op te wekken met grondstoffen die geen enkel ander nut zouden hebben. En hij hoopt andere vergisters aan te zetten hetzelfde te doen, zodat er geen landbouwgrond meer nodig is voor de verbouwing van energiegewassen. Daarom heeft hij zijn zinnen nu gezet op natuurgras, waarvoor verder geen toepassing is. Bovendien kost het niet veel, in tegenstelling tot energiemais. Vorig jaar vergistte Durksz 1200 ton natuurgras, afkomstig uit natuurgebieden van natuurorganisaties als SBB en Natuurmonumenten. Dit gras kan niet gevoerd worden aan dieren.

Rendement van 0

De vergister van Acrres is een zogenoemde co-vergister. Daarin wordt een combinatie van mest en biomassa vergist. Bij vergisting zetten bacteriën koolstofverbindingen om in methaangas, waaruit groen gas of elektriciteit kan worden gemaakt. Om dat proces op gang te houden moet de inhoud van de vergister verwarmd worden. De vergisting van mest alleen is niet rendabel en gebeurt volgens Durksz ook amper. Want daarbij komt ongeveer net zoveel energie vrij als benodigd is om de vergister op temperatuur te houden. Het rendement is dan dus nagenoeg 0.

Om dat rendement te verhogen wordt de vergister slechts voor de helft gevuld met mest. De andere helft bestaat uit biomassa, zoals GFT-afval, reststromen uit de voedingsindustrie, of speciaal geteelde gewassen zoals energiemais. Durksz: ‘Die 50 procent wil je zo hoogwaardig mogelijk hebben, om een zo hoog mogelijk rendement te halen. Dat komt voor nog een belangrijk deel uit mais dat geteeld wordt voor de energieproductie.’

Toen Durksz in 2009 begon met onderzoek naar het gebruik van biomassa bij vergisters, draaide zijn vergister nog op 50 procent energiemais. Dat heeft Durksz inmiddels teruggebracht tot 5 procent in 2017. En vandaag stort Durksz zijn laatste restje energiemais in de vergister. ‘Dat hadden we nog over, maar hier blijft het bij.’ Durksz wil alleen nog producten vergisten die geen betere bestemming kunnen krijgen dan vergisting. En dan heeft hij het dus vooral over natuurgras. ‘Dat ligt anders weg te rotten.’

Kromme wortelen

Durksz zou liever ook geen eetbare wortelen willen vergisten, maar daar is helaas nog geen betere bestemming voor gevonden, zegt hij. ‘Er is niets mis mee, maar de consument wil ze niet.’ Maar omdat het alternatief composteren of de verbrandingsoven is, gooit Durksz ze liever in zijn vergister.

Als er voldoende natuurgras voorhanden is, en het kost niet veel, waarom stappen vergisters dan niet massaal over op natuurgras? Durksz: ‘Ons rendement is nu lager dan toen we nog energiemais gebruikten. Dat komt doordat gras simpelweg minder energie bevat. Maar het kost ook een stuk minder.’ Door de lagere kosten is het vergisten van natuurgras toch rendabel, volgens Durksz.

Probleem is vooral dat natuurgras nu nog moeilijk te verwerken is in de vergister. Zo plakt het vast aan de wand waardoor het na het vergistingsproces moeilijk te verwijderen is. Dat kan tot storingen leiden waar commerciële vergisters niet op zitten te wachten. Durksz gaat daarom verder met zijn onderzoek om zo snel mogelijk deze vorm van vergisting ook interessant te maken voor commerciële partijen.

Oproep

Weet u meer over de vergisting van biomassa? Of heeft u een tip over de vergisting van producten die ook als veevoer gebruikt kunnen worden? Laat het ons weten. Stuur een mail naar demonitor@kro-ncrv.nl

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Redacteur

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Wereldwijd gaat naar schatting een derde van voor mensen bedoeld voedsel verloren. Een gigantische hoeveelheid waarmee we in één klap de honger uit de wereld zouden kunnen helpen. Maar de strijd tegen de voedselverspilling faalt.

Alles over dit onderzoek